Ten digest nie daje dziś nowego tematu: dlaczego publikację warto odłożyć

Nie każdy zbiór aktów, interpretacji i orzeczeń powinien automatycznie zamieniać się w artykuł. Ten digest zawiera materiały z wielu odległych dziedzin, liczne pozycje historyczne oraz duplikaty, ale nie pokazuje jednego nowego, spójnego i niepokrywającego się problemu prawnego. Wniosek dla redakcji jest praktyczny: lepiej poczekać na świeże źródła niż tworzyć tekst, który sztucznie połączy niepowiązane zagadnienia.

Kontekst: zbiór rozproszony, a nie nowa sprawa

W digescie znalazły się materiały dotyczące m.in. podatku VAT przy sprzedaży gruntów, ochrony danych osobowych, mienia gromadzkiego, zasiedzenia użytkowania wieczystego, praktyk bankowych oraz historycznych regulacji nieruchomości ziemskich. Są to tematy ważne, lecz nie tworzą jednego wydarzenia legislacyjnego ani jednej linii orzeczniczej.

Najstarszą pozycją jest ustawa z 24 marca 1933 r. o nadzwyczajnej daninie majątkowej. Już tytuł aktu pokazuje, że chodzi o regulację z okresu II Rzeczypospolitej, a nie o współczesną zmianę prawa podatkowego.

Ustawa z dnia 24 marca 1933 r. o nadzwyczajnej daninie majątkowej. Dz.U. 1933 nr 29 poz. 248

— Ustawa z dnia 24 marca 1933 r. o nadzwyczajnej daninie majątkowej

Ten fragment nie daje podstawy do opisywania nowego obowiązku podatnika ani aktualnej zmiany przepisów. Samo pojawienie się historycznego aktu w wynikach wyszukiwania nie oznacza, że powstał bieżący problem prawny wymagający publikacji.

Podobnie nie można uznać za nowość materiału, który jest tylko technicznym rozstrzygnięciem procesowym. Sąd Najwyższy w postanowieniu o sygn. I NSWR 1933/23 nie rozstrzygał istoty sporu, lecz zarządził wspólne rozpoznanie dwóch spraw.

postanawia połączyć sprawę o sygn. I NSWR 1933/23 ze sprawą o sygn. I NSWR 16/23 w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I NSWR 16/23.

— Postanowienie SN, I NSWR 1933/23

Połączenie spraw jest czynnością procesową — czyli decyzją dotyczącą sposobu prowadzenia postępowań. Nie wynika z niego jeszcze nowa zasada dla obywateli, przedsiębiorców czy pełnomocników (profesjonalnych reprezentantów strony).

Co dokładnie mówią przywołane przepisy i rozstrzygnięcia

Poszczególne materiały mogą być wartościowe osobno. Nie oznacza to jednak, że tworzą wspólny temat artykułu.

Przykładowo interpretacja indywidualna ITPP3/4512-133/15/MD dotyczy bardzo konkretnego stanu faktycznego: sprzedaży przez gminę niezabudowanej działki rolnej. W jej opisie wskazano art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, czyli przepis o zwolnieniu z VAT dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, oraz art. 2 pkt 33 tej ustawy, definiujący „tereny budowlane”. O kwalifikacji gruntu decydowały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy — nie zamiar kupującego i sprzedawcy.

To temat użyteczny, ale nie jest nowy: interpretacja pochodzi z 2015 r. i dotyczy indywidualnie opisanej działki. Co więcej, digest zawiera też inne, odrębne materiały nieruchomościowo-podatkowe: o zamianie działki na lokal, o VAT przy dostawie drogi oraz o sprzedaży odzyskanej nieruchomości rolnej. Łączy je słowo „nieruchomość”, lecz różnią się podatkiem, podstawą prawną oraz stanem faktycznym.

Inny wątek dotyczy zasiedzenia — nabycia prawa wskutek długotrwałego samoistnego posiadania, czyli faktycznego władania rzeczą jak właściciel. Uchwała Sądu Najwyższego o sygn. III CZP 49/16 zawiera jednoznaczną tezę:

Samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie.

— Uchwała SN, III CZP 49/16

Ta sama teza widnieje również w uchwale III CZP 57/16. W digescie nie ma informacji pozwalającej przedstawić tego jako nowego zwrotu w orzecznictwie; przeciwnie, materiały wskazują na powtarzalność zagadnienia.

Są też pozycje zupełnie innego rodzaju, jak komunikat Komisji Egzaminacyjnej dla Doradców Inwestycyjnych. Jego treść dotyczy konkretnego terminu egzaminu w 2023 r.:

Pierwszy etap najbliższego egzaminu na doradcę inwestycyjnego odbędzie się w dniu 16 kwietnia 2023 r.

— Komunikat nr 287 Komisji Egzaminacyjnej dla Doradców Inwestycyjnych

To komunikat jednorazowy i historyczny. Nie daje aktualnej porady kandydatom ani nie wiąże się z interpretacjami VAT, decyzjami Prezesa UODO czy sprawami o mienie gromadzkie.

Praktyczne konsekwencje: ryzyko sztucznego łączenia tematów

Publikacja oparta na takim zestawie grozi trzema błędami.

Po pierwsze, łatwo pomylić powiązanie tematyczne z przypadkową zbieżnością. Występujące w materiałach liczby „1933” mogą oznaczać rok wydania aktu albo element sygnatury sprawy. Sygnatura to indywidualne oznaczenie postępowania sądowego; sama nie wskazuje na związek z ustawą uchwaloną w 1933 r.

Po drugie, część wyników jest zdublowana. Powtarzają się m.in. klauzula niedozwolona nr 6165, klauzula nr 1064 oraz wyrok WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 540/24. Duplikat nie jest drugim, niezależnym źródłem ani potwierdzeniem nowej tendencji.

Po trzecie, różny jest ciężar prawny dokumentów. Ustawa zawiera przepisy powszechnie obowiązujące. Interpretacja indywidualna odnosi się natomiast do sprawy opisanej przez wnioskodawcę. Komunikat egzaminacyjny ma jeszcze inną funkcję — informuje o terminie. Z kolei postanowienie o połączeniu spraw nie przesądza prawa materialnego, czyli tego, komu przysługuje dane prawo lub obowiązek.

Jak to działa w praktyce

Załóżmy, że redakcja chce napisać tekst pod hasłem „nieruchomości i nowe obowiązki”. Nie byłby to rzetelny artykuł, ponieważ:

interpretacja VAT dotyczy oceny statusu konkretnej działki;
uchwała o zasiedzeniu dotyczy nabycia własności przez posiadacza;
rekomendacje KNF dotyczą baz danych banków o rynku nieruchomości;
orzeczenie o mieniu gromadzkim analizuje historyczny status nieruchomości;
klauzule UOKiK dotyczą wzorców umów konsumenckich.

Czytelnik otrzymałby zbiór niepowiązanych informacji zamiast odpowiedzi na jedno jasno postawione pytanie.

Na co uważać przed publikacją

Przed wyborem nowego tematu warto sprawdzić cztery rzeczy.

Po pierwsze: aktualność. Dokument z 1933 r., komunikat o egzaminie w 2023 r. czy dawna interpretacja podatkowa nie stanowią same przez się bieżącej informacji prawnej.

Po drugie: charakter źródła. Nie wolno przedstawiać interpretacji indywidualnej jako uniwersalnej reguły dla wszystkich podatników. Jej znaczenie zależy od zgodności rzeczywistego stanu sprawy z opisem przedstawionym organowi.

Po trzecie: etap postępowania. Wyrok WSA w Białymstoku II SA/Bk 540/24 został opisany jako nieprawomocny. Oznacza to, że rozstrzygnięcie nie jest jeszcze ostateczne i może zostać zaskarżone.

Po czwarte: unikalność materiału. Powtórzone wpisy powinny zostać usunięte przed oceną, czy digest rzeczywiście przynosi nowe źródła.

Co to oznacza w praktyce

Nie warto dziś publikować nowego artykułu na podstawie tego digestu jako całości.
Historyczna ustawa o nadzwyczajnej daninie majątkowej może kiedyś być punktem wyjścia do tekstu historycznoprawnego, ale nie do aktualnego poradnika podatkowego.
Materiały o VAT od nieruchomości, zasiedzeniu, danych osobowych i bankach należy traktować jako odrębne potencjalne tematy.
Przed kolejną publikacją trzeba odfiltrować duplikaty oraz sprawdzić aktualność i prawomocność rozstrzygnięć.
Najlepszą podstawą dla nowego tekstu będą nowe, niepowtarzające się akty, orzeczenia albo interpretacje dotyczące jednego konkretnego zagadnienia.