I FSK 1008/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J.Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 331/18, w sprawie ze skargi J.Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 listopada 2017 r., nr 1401-IOV-4.4103.297.2017.KSz, w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2012 r. postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 30 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 331/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę J.Ż. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2012 r. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną. Postanowieniem wydanym na rozprawie 17 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., w związku z powzięciem informacji o śmierci skarżącego, zawiesił postępowanie wszczęte ww. skargą kasacyjną. Z poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny ustaleń wynika, że skarżący zmarł 19 marca 2020 r., a spadek po nim na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza, nabyła Gmina S. w całości (prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Płocku, I Wydział Cywilny, z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt I Ns [...], k. 131). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.), dalej "o.p.", zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek nabycia spadku w całości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego stwierdzonego przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku — ze skutkiem na dzień otwarcia spadku. Przywołany przepis prawa został dodany do Ordynacji podatkowej na mocy art. 1 pkt 50) lit a) ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy — Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649, ze zm.) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2016 r. Skoro zatem w niniejszej sprawie spadek po zmarłym skarżącym w całości nabyła jednostka samorządu terytorialnego (Gmina S.), co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu z 26 kwietnia 2023 r., to w myśl art. 59 § 1 pkt 11 o.p. zobowiązanie podatkowe skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od I do III kwartału 2012 r. wygasło ze skutkiem na dzień otwarcia spadku (dzień śmierci skarżącego — art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny [Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, ze zm.]), tj. 19 marca 2020 r. Powyższe oznacza, że sporna w niniejszej sprawie wierzytelność publicznoprawna przestała istnieć w dacie śmierci skarżącego, a zatem Gmina S. nie jest następcą prawnym skarżącego we wspomnianym zakresie. W konsekwencji niecelowe jest dalsze prowadzenie postępowania ze skargi kasacyjnej zmarłego skarżącego, skoro źródło sporu wywołanego tą skargą (zobowiązanie podatkowe) nie istnieje, jak również z tego powodu, że brak jest następcy prawnego zmarłego skarżącego, który "wszedłby" w jego miejsce do toczącego się postępowania kasacyjnego. Umorzenie postępowania kasacyjnego w takim przypadku powinno, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nastąpić na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.w zw. z art. 193 p.p.s.a., z uwagi na to, że postępowanie takie stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn". W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.