I FZ 131/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 17/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 9 listopada 2022 r. nr 2601-IOV-2.4103.33.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 14 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 17/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu wniosku R. P. (dalej: "Skarżący") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Dyrektora Administracji Skarbowej w Kielcach z 9 listopada 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2013 r. Skarżący w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") podkreślił, że Skarżący nie wykazał w sformułowanym przez siebie wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem wniosek przez niego złożony nie zawierał jakiegokolwiek uzasadnienia umożliwiającego jego merytoryczną ocenę, jak również do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów, które uprawdopodobniałyby okoliczności przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji majątkowej Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których stanowi § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy odnotować, że Skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieuzasadnioną szkodę w majątku skarżącego. Uzasadniając swój wniosek Skarżący wskazał na przypuszczenie, że ewentualna egzekucja kwoty zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją mogłaby prowadzić do nieodwracalnych skutków. Argumentując wniosek Skarżący wskazał również, na znaczące pogorszenie jego sytuacji materialnej i finansowej na przestrzeni ostatnich kilku lat. Ponadto, Skarżący powołuje się na prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, niemożliwość określenia daty jego zakończenia, niepewność z tym związaną oraz brak możliwości faktycznego dysponowania majątkiem, co stało się przyczyną jego poważnych problemów zdrowotnych i zmusiło do leczenia psychiatrycznego. Przytoczone przez Skarżącego twierdzenia nie zostały przez niego w żaden sposób sprecyzowane i wykazane W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 p.p.s.a przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że Skarżący w złożonym wniosku nie uprawdopodobnił należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie miał bowiem obowiązku z urzędu ustalać, w czym Skarżący upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagał się Skarżący, powinien był uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i materialną, czego też Skarżący nie uczynił. W treści zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 14 marca 2023 r., Skarżący w istocie ograniczył się do powtórzenia swojej wcześniejszej argumentacji nie przytaczając żadnych okoliczności, które podparłby stosownymi dokumentami. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.