I FZ 136/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 337/21 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2016 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z 12 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 337/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił L.S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecienie z 25 stycznia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2016 r. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że równocześnie z wniesioną skargą L.S. (dalej: "skarżąca") złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie doręczył decyzję poprzedniemu pełnomocnikowi strony - r.pr. R.G. W związku z powyższym, termin do złożenia skargi upływał 2 marca 2021 r. Strona udzieliła pełnomocnictwa nowemu pełnomocnikowi - r.pr. R.D. 24 lutego 2021 r. Pełnomocnik strony skarżącej dodał, że niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy strony, albowiem w dniu, w którym upływał termin na złożenie skargi, pełnomocnik strony przebywał w izolacji domowej z uwagi na stwierdzone zakażenie koronawirusem Sars-Cov-2 i chorobę COVID-19 i nie mógł skutecznie dokonać czynności procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że w toku postępowania odwoławczego skarżąca reprezentowana była przez r.pr. R.G. Pełnomocnik ten sporządził i wniósł odwołanie od decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji. Zaskarżoną decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej za pośrednictwem poczty elektronicznej 31 stycznia 2021 r., zatem ostatnim dniem do wniesienia skargi był 2 marzec 2021 r. Sąd podkreślił, że nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy informacja, wynikająca z wniosku o przywrócenie terminu, jakoby skarżąca 24 lutego 2021 r. udzieliła pełnomocnictwa nowemu pełnomocnikowi - r.pr. R.D., który w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi objęty został izolacją domową. Co więcej, z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżąca skutecznie cofnęła pełnomocnictwo udzielone r.pr. R.G., a to oznacza, że skarżąca w terminie otwartym do wniesienia skargi miała ustanowionych dwóch profesjonalnych pełnomocników. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 86 § 1, art. 87 § 1 i 2 w zw. z art. 133 § 1 w zw. art 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 138e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek do przywrócenia terminu tj. niedokonania czynności procesowej bez winy strony i jej pełnomocnika procesowego, dokonania uchybionej czynności w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd przywróci termin do dokonania czynności procesowej, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybiła terminowi bez swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W przedmiotowej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Decyzja organu drugiej instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącej r.pr. R.G. drogą elektroniczną 31 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie błędnie przyjął, że skarżąca na etapie wnoszenia skargi do Sądu była reprezentowana przez dwóch profesjonalnych pełnomocników, bowiem nie odwołała pełnomocnictwa udzielonego r.pr. R.G.. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnictwo udzielone r.pr. R.G. (k. 3 i 4 akt podatkowych) było pełnomocnictwem szczególnym. W jego treści wyraźnie zaznaczono, że pełnomocnik upoważniony jest do reprezentowania strony w postępowaniu przed organami obu instancji w sprawie prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2016 r. Pełnomocnictwo umocowuje do sporządzania i złożenia odwołań od wydanych decyzji oraz upoważnia reprezentacji przed organem odwoławczym. Przy tak skonstruowanej treści pełnomocnictwa nie można przyjąć, że dawało ono prawo do działania przez pełnomocnika w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym. Zarzut braku odwołania pełnomocnictwa również jest całkowicie chybiony - skarżąca nie musiała cofać udzielonego pełnomocnictwa bowiem obejmowało ono upoważnienia do działania jedynie przed organami podatkowymi. Zatem Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że skarżąca była reprezentowana przez dwóch profesjonalnych pełnomocników w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zupełnie niezrozumiałe także jest twierdzenie Sądu co do tego, że z akt sprawy nie wynika aby skarżąca 24 lutego 2021 r. udzieliła pełnomocnictwa nowemu pełnomocnikowi - r.pr. R.D. Do skargi zostało załączone pełnomocnictwo z 24 lutego 2021 r. (k. 11 akt sądowych) umocowujące r.pr. R.D. do sporządzenia i złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 25 stycznia 2021 r., o stosownym numerze, oraz do reprezentacji przez sądami administracyjnymi w tej sprawie. Dokument pełnomocnictwa figuruje w aktach sprawy, a ustanowiony pełnomocnik podpisał się pod treścią skargi wniesionej do Sądu. Przyjmując zatem, że Sąd pierwszej instancji swoją argumentację oparł przede wszystkim na okoliczności, że skarżąca miała umocowanych dwóch profesjonalnych pełnomocników, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym sprawy, a tym samym rozpoznając sprawę nie odniósł się do okoliczności podnoszonych przez r.pr. R.D., które w ocenie pełnomocnika uzasadniały przywrócenie terminu, ponownie rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd pierwszej instancji odniesie się do nich. W uzasadnieniu postanowienia Sąd skupił się jedynie na ilości ustanowionych pełnomocników, a nie na okolicznościach na które powołał się pełnomocnik w złożonym wniosku. Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.