I FZ 65/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2026 r. sygn. akt III SA/Wa 2646/25 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 września 2025 r. nr 1401-IOV-3.4103.78.2025.MAK w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2020 r. postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, 3. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 marca 2026 r., III SA/Wa 2646/25 przywrócił termin do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 września 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2020 r W uzasadnieniu Sąd zauważył, że postanowieniem z 22 stycznia 2026 r. (doręczonym 29 stycznia 2026 r.) WSA odrzucił skargę spółki z uwagi na jej złożenie po terminie. W piśmie z 5 lutego 2026 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie uchybionego terminu, wskazując, iż: - uchybienie to nastąpiło bez jej winy i wynikało ze skorzystania przy nadaniu skargi z usług innego operatora niż Poczta Polska, - w pouczeniu zaskarżonej decyzji brak było informacji o konieczności wniesienia skargi za pośrednictwem Poczty Polskiej, - w okresie od 31 października 2025 r. do 9 listopada 2025 r. prezes zarządu spółki był mocno przeziębiony i przebywał w domu podejrzewając zakażenie koronawirusem. Zdaniem Sądu, treść zawartego w zaskarżonej decyzji pouczenia (s. 54 tej decyzji) mogła u skarżącej (a ściślej uprawnionego do jej reprezentacji prezesa zarządu, nieposiadającego wykształcenia prawniczego) wywołać błędne przeświadczenie, że wskazany w tym pouczeniu 30-dniowy termin na wniesienie skargi będzie zachowany także wówczas, gdy skarżąca nada tę skargę u jakiegokolwiek (a nie tylko wybranego) operatora świadczącego usługi pocztowe. Zdaniem Sądu w tych okolicznościach uchybienie terminu nie może zatem zostać ocenione jako zaniedbanie. Wniosek o przywrócenie terminu wniesiono w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny jego uchybienia – to znaczy od dnia powzięcia przez skarżącej wiadomości o tym, że nadanie skargi za pośrednictwem firmy kurierskiej nie było właściwe. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), postanowił o przywróceniu terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie organ zarzucił naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zaistniała przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu, to jest że strona wykazała, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, w sytuacji, gdy w ocenie wnoszącego zażalenie organu, przyjęcie takiego stanowiska było błędne, w odniesieniu do treści wniosku strony, w którym nie wskazano okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu procesowego. Organ wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie organu zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że, wbrew stanowisku Sądu I instancji, decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie zawierała prawidłowe i wystarczające pouczenie o trybie odwoławczym wynikające z art. 210 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r., poz. 622; dalej: O.p.). W pouczeniu tym wskazano, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 53 § 1 p.p.s.a. strona ma prawo wnieść w terminie 30 dni skargę do WSA w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, a w przypadku wnoszenia skargi na elektroniczny adres do doręczeń, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, do elektronicznej skrzynki podawczej organu (k. 42 v. akt administracyjnych). Warto zauważyć, że art. 210 § 1 pkt 7 O.p. nie precyzuje, jak dokładnie ma wyglądać pouczenie, natomiast bez wątpienia powinno ono w jasny sposób poinformować stronę o przysługujących jej środkach zaskarżenia. W doktrynie podnosi się, że pouczenie powinno wyraźnie wskazywać rodzaj środka zaskarżenia oraz tryb jego składania – w tym termin do jego złożenia, organ, za pośrednictwem którego należy go składać, a także organ właściwy do jego rozpatrzenia. Informacje odnoszące się do formy odwołania, zażalenia, powództwa lub skargi oraz dodatkowe szczegóły proceduralne nie są koniecznym jego składnikiem. Strona powinna więc dowiedzieć się z pouczenia, jaki środek prawny jej przysługuje od danego orzeczenia, kiedy i za pośrednictwem jakiego organu należy go składać oraz jaki organ jest właściwy do jego rozpatrzenia (por. Kasiński Michał (red.), Stahl Małgorzata (red.), Wlaźlak Katarzyna (red.), Sprawiedliwość i zaufanie do władz publicznych w prawie administracyjnym; Część II Sprawiedliwość i zaufanie do władz publicznych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym w administracji; Brak lub błędne pouczenie co do terminu zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym ogólnym oraz podatkowym; Obowiązek pouczania co do prawa zaskarżania orzeczenia). Te warunki zostały w sprawie spełnione. Jak słusznie zauważył organ, z pouczenia nie wynikało, że termin będzie zachowany także wówczas, gdy strona skargę wniesie u jakiegokolwiek operatora. Z kolei z lakonicznego uzasadnienia spornego postanowienia nie wynika, z którego fragmentu pouczenia podatnik mógł wywodzić takie przeświadczenie. Po drugie, zdaniem NSA w sprawie nie miała miejsca sytuacja niezawinionego niedokonania przez stronę czynności w postępowaniu sądowym w terminie (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć – taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie, skoro strona powołuje jako okoliczność nadzwyczajną ustalone z góry i powszechnie znane godziny otwarcia urzędu pocztowego, nieświadomość co do skutków wniesienia skargi z pominięciem wyznaczonego operatora i mocne przeziębienie. Konsekwencją uznania, że WSA błędnie ocenił, że w sprawie wykazano brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając na względzie przytoczone wyżej argumenty i przesłanki oraz działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA