I GZ 30/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1161/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Ł. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1161/18, odmówił Ł. Z. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: W skardze na ww. postanowienie skarżący wniósł o wstrzymanie jego wykonania. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. organ nadzoru odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem WSA, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie – jako rozstrzygnięcie odmowne – nie jest dla skarżącego źródłem obowiązku, gdyż nie nakłada na niego żadnych powinności określonego zachowania. Jest to wyłącznie rozstrzygnięcie proceduralne niewywierające skutku w sferze wykonalności. Nie obliguje strony do działania, nie może być wykonane w trybie przymusowym (w postępowaniu egzekucyjnym) i co więcej – samo zostało wydane w toku takiego postępowania. Nie powoduje również powstania skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na nią nowych praw bądź obowiązków podlegających wykonaniu. Zaskarżone postanowienie nie podlega zatem wykonaniu, co spowodowało, że wniosek o wstrzymanie jego wykonalności nie mógł zostać uwzględniony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zatem nie każdy zaskarżony akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Warszawa 2005, str. 206). W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 2 sierpnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z postanowienia tego nie wynika nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Zaskarżony akt jest rozstrzygnięciem odmownym, które to rozstrzygnięcia co do zasady nie mają cechy wykonalności. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wykreowało więc nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków. Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe, a wniosek w tym przedmiocie powinien zostać oddalony, jak zgodnie z prawem orzekł Sąd kontrolowanym postanowieniem. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.