I OZ 207/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B., W.B., A.B.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi A.B., W.B., A.B.1 na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 r., nr KOA/407/Ro/22 w przedmiocie nieuznania uwag wniesionych do uproszczonego planu urządzania lasu postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 28 lipca 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.B., W.B., A.B.1 (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 16 lutego 2023 r., nr KOA/407/Ro/22 w przedmiocie nieuznania uwag wniesionych do uproszczonego planu urządzania lasu. W złożonym zażaleniu na postanowienie WSA w Warszawie z 8 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 880/23 w zakresie sprostowania ww. wyroku, skarżący zawarli wniosek o wyłączenie Sędziego A.D. Postanowieniem z 16 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. oddalił powyższy wniosek. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 art. 18 P.p.s.a.). Cytowana ustawa określa ponadto tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazane w art. 19 P.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że z treści oświadczenia złożonego do akt sprawy przez sędziego A.D. z 13 października 2023 r., której wniosek o wyłączenie dotyczył, nie wynika by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Sąd ponadto stwierdził, iż skarżący nie podali okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość ww. oświadczenia sędziego, co uzasadniało negatywne rozpatrzenie wniosku o jego wyłączenie od orzekania w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie wykazali również, aby pomiędzy nimi a wskazanym sędzią, o wyłączenie którego wnosili, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość jego bezstronność przy orzekaniu. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 P.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 20 P.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 P.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie sędziego WSA A.D. W sprawie nie zachodzą bowiem przesłanki wyłączenia określone w art. 18 P.p.s.a., a podane we wniosku okoliczności nie są tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Obowiązkiem Sądu I instancji było zatem zbadanie okoliczności podniesionych we wniosku z dnia 9 października 2023 r., w którym strona wystąpiła o wyłączenie sędziego od orzekania. Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazali, że Sędzia A.D. wydała orzeczenie w swojej sprawie i na swoją korzyść. Odnosząc się do tej argumentacji podkreślić należy, że wskazane przez skarżących okoliczności wynikają z ich niezadowolenia z prowadzenia przez ww. sędziego czynności. Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie może natomiast stanowić natomiast przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się wnoszący zażalenie, był sprawozdawcą czy też członkiem składu w innej sprawie z jego udziałem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 392/08). Odnosząc się do argumentów zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że złożone przez Sędziego A.D. oświadczenie znajduje się w aktach sądowych sprawy (k. 74). Strona postępowania, na każdym jego etapie ma możliwość zapoznania się, w siedzibie danego Sądu, z aktami konkretnego postępowania - zgodnie z art. 12a § 4 P.p.s.a. akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Nie ulega wątpliwości, że skarżący, chcąc zapoznać się ze złożonym przez Sędziego A.D. oświadczeniem, mogli zwrócić się ze stosownym wnioskiem do Sądu Wojewódzkiego, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczynili. Wskazać również należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12, z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13 oraz z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14). Takich okoliczności zarówno w złożonym wniosku jak i rozpatrywanym zażaleniu nie wykazano. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.