I OZ 349/23

Dnia 1 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1215/22 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku M. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie uznania zasiłku stałego za nienależnie pobrany i zobowiązania do jego zwrotu postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Postanowieniem z dnia 10 października 2022 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania zasiłku stałego za nienależnie pobrany i zobowiązania do jego zwrotu. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn.. akt I OZ 601/22, oddalił zażalenie skarżącego na w/w postanowienie. Mając na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zawierał braki formalne, wezwano skarżącego do ich uzupełnienia, poprzez: złożenie skargi, podanie przyczyny uchybienia terminu we wniesieniu skargi oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazano, że nieuzupełnienie w/w braków będzie skutkowało pozostawieniem przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 stycznia 2023 r. W dniu 19 stycznia 2023 r. wpłynęło do WSA w Rzeszowie pismo pt. "Wniosek o przywrócenie terminu", w którym skarżący podał, że przyczyną, dla której uchybił terminowi był jego zły stan zdrowia (problemy ze wzrokiem). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1215/22, pozostawił bez rozpoznania wniosek M. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...], w przedmiocie uznania zasiłku stałego za nienależnie pobrany i zobowiązania do jego zwrotu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem, strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Czynności zaś tej skarżący – pomimo wezwania – nie dokonał. Nie złożył bowiem skargi. Wskazano, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po jej prawomocnym odrzuceniu obliguje wnioskodawcę do ponownego wniesienia skargi. Na w/w postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., poprzez ich zastosowanie, polegające na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nieprzedłożenie odpisu skargi, pomimo, że jej odpis uprzednio wniesiony przez skarżącego zalegał w aktach sprawy, zatem brak jej ponownego przedłożenia nie uniemożliwiał nadania sprawie prawidłowego biegu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie (§ 2). W okolicznościach niniejszej sprawy trafny jest zarzut zażalenia, że nie było podstaw do pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przepis art. 49 § 2 p.p.s.a. pozwala bowiem na pozostawienie bez rozpoznania jedynie takiego pisma, które nie mogło otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że skarga została już przez skarżącego złożona. Okoliczność zaś, że Sąd I instancji skargę odrzucił, nie zmienia sytuacji. Wprawdzie prawomocne odrzucenie pisma niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jego wcześniejszym wniesieniem, jednakże, jak przyjmuje się w orzecznictwie, w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego uprzednio odrzuconego, sam wniosek kryje założenie, że strona "podtrzymuje" środek wcześniej złożony. Jest to założenie praktyczne i zgodne z intencją wnioskodawcy. Co więcej, pozwala uniknąć irracjonalnych czynności, takich jak wzywanie strony do złożenia czegoś, co sąd już posiada w aktach sprawy – na co zasadnie wskazano w zażaleniu. Skoro więc w niniejszej sprawie skarga znajduje się w aktach sprawy, to wzywanie strony do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia o dołączenie jej kolejnego egzemplarza jest zbędnym przedłużeniem toku postępowania w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.