I OZ 351/23

Dnia 1 września 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 348/23 odrzucające skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2022 r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 348/23, odrzucił skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2022 r., znak: [...], w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powyższe rozstrzygnięcie Kolegium zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 października 2022 r. Pismem z dnia 1 marca 2023 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, skarżący wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r., sygn. akt II SPP/Ke 20/23, starszy referendarz sądowy WSA w Kielcach, ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. W dniu 17 maja 2023 r. ustanowiona z urzędu adwokat wniosła do WSA w Kielcach skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] września 2022 r., oświadczając że rozstrzygnięcie to zostało jej doręczone przez skarżącego dopiero w dniu 28 kwietnia 2023 r. Sąd I instancji wskazał, że skoro rozstrzygnięcie SKO zostało doręczone stronie w dniu 7 października 2022 r., to – mając na uwadze dyspozycję art. 53 § 1 p.p.s.a. – termin do wniesienia skargi (bądź złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, który taką skargę sporządzi), upłynął w niniejszej sprawie w dniu 7 listopada 2022 r. (poniedziałek). Tymczasem stosowny wniosek o przyznanie prawa pomocy strona złożyła dopiero w dniu 1 marca 2023 r. (k. 2-3 akt sprawy II SPP/Ke 20/23), a więc z prawie czteromiesięcznym uchybieniem ustawowego terminu, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji skarga została wniesiona przez ustawionego z urzędu pełnomocnika dopiero w dniu 17 maja 2023 r. (k. 22 akt sprawy II SA/Ke 348/23). Wobec tego Sąd uznał, że nie mogło odnieść skutku oświadczenie pełnomocnika, że strona doręczyła jej (zaskarżoną następnie) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2022 r. dopiero w dniu 28 kwietnia 2023 r. Sąd uznał zatem, że skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. –należy odrzucić. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez adwokata z urzędu, złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Wniesiono też o przyznanie adwokatowi wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy i oświadczono, że koszty takie nie zostały dotychczas uiszczone ani w całości, ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie art. 243 § 1 p.p.s.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie, a mianowicie dokonanie niezawartej w powołanym przepisie czynności, polegającej na przyznaniu prawa pomocy stronie na jej wniosek, złożony po zakończeniu toku postępowania, a co za tym idzie wniosek ten powinien zostać oddalony, w sytuacji gdyby uznano, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, czego nie uczyniono; 2) naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez jego niezasadne zastosowanie i w konsekwencji odrzucenie skargi, pomimo przyznania prawa pomocy dopiero w dniu 31 marca 2023 r., wyznaczeniu adwokata z urzędu w dniu 17 kwietnia 2023r. (doręczone adwokatowi w dniu 18 kwietnia 2023 r.), a co za tym idzie, skarga winna zostać rozpoznana. W uzasadnieniu podniesiono, że nastąpiło prawie czteromiesięczne uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o ustanowienie adwokata, w związku z czym wniosek powinien zostać odrzucony, gdyż tok postępowania został zakończony. Adwokat podniosła, że pomimo tego jednak, została ustanowiona jako pełnomocnik z urzędu do wniesienia skargi, co też uczyniła bazując na treści zarządzenia. Zdaniem adwokata, skoro zatem mimo tak znacznego uchybienia terminu przyznano skarżącemu pomoc prawną, to należało uznać, że termin do złożenia skargi został przez stronę dochowany. Adwokat podkreśliła, że nie miała wiedzy jaka jest faktyczna data otrzymania przez skarżącego decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach z dnia [...] września 2022 r. Podniosła, że w postępowaniu administracyjnym wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Sformułowanie "odrzuca" wskazuje na obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Należy w tym miejscu podkreślić, że 30 – dniowy termin przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i sąd nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Oznacza to, że w sytuacji złożenia skargi po terminie (jak w niniejszej sprawie), sąd jest obowiązany skargę odrzucić, o czym wspomniano już powyżej. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, które należałoby interpretować na korzyść strony. Wiadomo bowiem bezsprzeczne, kiedy postanowienie SKO zostało doręczone stronie. Nastąpiło to w dniu 7 października 2022 r. Natomiast podniesione w zażaleniu okoliczności, nie mogły być rozważane przy ocenie prawidłowości zaskarżonego postanowienia, natomiast mogłyby być przedstawione w razie ewentualnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosku takiego jednak w niniejszej sprawie nie złożono. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.