I OZ 352/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 741/23 o przywróceniu terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego postanawia: oddalić zażalenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie orzeczeniem z [...] czerwca 2020 r. umorzyło postępowanie w sprawie podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej jako dz. nr [...] z obrębu [...]. Orzeczenie to doręczone zostało Miastu Stołecznemu Warszawa w dniu 20 sierpnia 2020 r. z pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu do sądu powszechnego, w terminie 14 dni. Miasto st. Warszawa w dniu [...] marca 2023 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie, załączając wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Miasto wskazało, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu wystąpił ze sprzeciwem do sądu powszechnego. Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa w Warszawie postanowieniem z [...] września 2022 r. sygn. akt I C 3595/21 odrzucił jednak powyższy sprzeciw, uznając, że sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych. Z kolei Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z [...] lutego 2023 r. sygn. akt XXVII 25/23 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Z momentem otrzymania postanowienia Sądu Okręgowego, tj. w dniu [...] marca 2023 r. skarżący uzyskał wiedzę, że nie ma dalszej możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem powszechnym. W konsekwencji dopiero w dniu [...] marca 2023 r. wystąpił ze stosowną skargą do sądu administracyjnego. Skarżący zauważył, że choć zgodnie z art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych, to w jego ocenie taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której przedstawione wyżej działania, prowadzące do wyczerpania toku postępowania przed sądami powszechnymi wskazują, że z takim właśnie wyjątkowym przypadkiem mamy do czynienia. Wniesienie przez skarżącego sprzeciwu od ww. orzeczenia, zgodnie z pouczeniem organu, stanowiło okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiała mu dokonanie ww. czynności w normalnych trybie. Postanowieniem z 25 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie zażalenie wywiodła M. z siedzibą w W., wnosząc o zmianę tego postanowienia bądź odmowę przywrócenia uchybionego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Analiza powyższych przepisów wskazuje, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest, jeżeli nastąpiło bez winy strony. Należy wskazać, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: kpa, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skoro zatem powszechnie obowiązujące przepisy wskazują, że zastosowanie się do błędnego pouczenia co do zastosowania prawidłowego środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tym samym nie można przypisać winy stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia, nawet jeżeli w innych sprawach z jej udziałem pouczenie zostało prawidłowo sformułowane przez organ lub strona uzyskała wiedzę na temat właściwego środka zaskarżenia w związku z zakończeniem takiego postępowania w odrębnej sprawie. W sytuacji takiej z uwagi na brzmienie art. 112 kpa uznać należy, że stronie stosującej się do błędnego pouczenia nie można przypisać winy w niedochowaniu terminu, a jednocześnie należy przyjąć, że strona taka uzyskuje wiedzę o właściwym trybie zaskarżenia dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania wszczętego na skutek zastosowania się do błędnego pouczenia. W świetle powyższych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.