I OZ 355/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1907/20 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń w formie usług opiekuńczych postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 30 lipca 2020 r. J.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie przyznania świadczeń w formie usług opiekuńczych. Postanowieniem z 23 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 4 lutego 2021 r. Pismem z [...] lutego 2021 r. skarżący złożył zażalenie, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił postanowieniem z 21 grudnia 2021 r. z powodu nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych zażalenia. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 23 lutego 2022 r. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, skarżący pismem z 11 marca 2022 r. złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie. Postanowieniem z 31 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił to zażalenie jako wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wywiódł zażalenie, w którym domagał się wyznaczenia 30-60-dniowego terminu na udzielanie odpowiedzi na wezwania sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne toczy się według reguł opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa. Wiążą one zarówno sądy administracyjne, jak i strony postępowania. Oznacza to między innymi, że uczestnicząc w postępowaniu, strony obowiązane są przestrzegać terminów do wnoszenia pism. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie nie mając dowolności w wydłużaniu terminów na dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie, sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby, udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań (art. 6 ppsa). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, doręczając postanowienie z 21 grudnia 2021 r. o odrzuceniu zażalenia, pouczył skarżącego między innymi o terminie wniesienia zażalenia na to postanowienie oraz o skutku przekroczenia terminu do jego wniesienia. Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu zażalenia przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 194 § 1 pkt 8 ppsa), które wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (art. 194 § 2 ppsa). Ponieważ do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odrzucił zażalenie J.G. z 11 marca 2022 r., jako wniesione po upływie terminu (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa). Odnosząc się do zarzutów zażalenia należy wyjaśnić, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają wydawanie rozstrzygnięć zarówno na posiedzeniu jawnym, jak i niejawnym. Odrzucenie zażalenia wniesionego po terminie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, a więc bez udziału stron postępowania. W niniejszej sprawie skarżący nie został pozbawiony w ten sposób praw, ponieważ doręczono mu wydane postanowienie wraz z uzasadnieniem oraz pouczono go o jego sytuacji procesowej, w tym o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Strona, prawidłowo pouczona o swoich prawach i obowiązkach na danym etapie postępowania, ponosi negatywne skutki związane z uchybieniem terminu, chyba że uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu, co jednak nie miało w sprawie miejsca. W dalszej kolejności należy podkreślić, że wysłane do skarżącego pismo, zatytułowane "doręczenie odpisu postanowienia, od którego przysługuje zażalenie" podpisane przez sekretarza sądowego, nie stanowiło rozstrzygnięcia, ale zostało do niego dołączone. Skarżący otrzymał więc postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z uzasadnieniem, podpisane przez sędziego sprawozdawcę oraz pismo podpisane przez starszego sekretarza sądowego, zawierające dodatkowo stosowne pouczenia. Mając jednocześnie na uwadze argumentację skarżącego co do długości terminu na reagowanie na pisma sądowe, wskazać należy, że termin wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia ma charakter terminu ustawowego. Wynika on bowiem z art. 194 § 2 ppsa. Tym samym sąd nie dysponuje swobodą w wyznaczaniu tego terminu i nie może skracać ani wydłużać tego terminu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.