I SA/Go 306/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2023 r. wniosku skarżącego o wstrzymanie "wszelkich czynności prowadzących do przewłaszczenia" w sprawie ze skargi J.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić wniosek.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej orzekł o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości. W dniu 20 lipca 2023 r. J.L. wniósł skargę na ww. postanowienie. W skardze tej zawarł wniosek o wstrzymanie wszelkich czynności prowadzących do przewłaszczenia przed prawomocnym rozpoznaniem powyższej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że użyte w treści ww. przepisu sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy", zaznaczyć należy, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (por: B. Dauter [w:] Dauter. B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Lex – tezy do art. 61 oraz powołane tam orzecznictwo). Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 3 § 2 P.p.s.a. stwierdzić należy, że Sąd administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a nie ma prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie czynności podjętych w ramach postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podejmowanie rozstrzygnięć w tym przedmiocie nie mieści się w kompetencji sądów administracyjnych, których zadaniem jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej o której mowa w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego możliwie jest w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organem władnym do wstrzymania takiego postępowania, jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Dopiero wydany w tym trybie akt może być przedmiotem badania Sądu pod kątem spełnienia przesłanek wstrzymania jego wykonania (por. postanowienie WSA w Szczenienie z dnia 30 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 680/18 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby ponadto nawet założyć, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie jest także zaskarżone do tut. sądu postanowienie, to taki wniosek również nie mógłby odnieść zamierzonego skutku. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oddalające skargę strony na czynność organu egzekucyjnego. Rozważając możliwość wstrzymania takiego aktu wyjaśnić trzeba, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w akcie. Wykonaniu podlegać będą zatem jedynie takie akty, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Tymczasem postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną nie ma cechy wykonalności w rozumieniu art. 61 § 1 P.p.s.a. Zaskarżonym postanowieniem nie nałożono na skarżącego żadnego obowiązku, lecz jedynie oddalono skargę na czynność egzekucyjną. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania (por. postanowienie o sygn. akt I GZ 226/20 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.