I SA/Wa 2247/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Anna Wesołowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. S. pismem z 30 września 2019 r., uzupełnionym pismami z 13 listopada 2019 r. i 10 maja 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 29 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 594/16. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] dawne ozn. hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 19 października 2016 r. Wobec niewykonania wyroku, M. S. pismem z 2 kwietnia 2019 r. wezwała organ do jego wykonania. Wobec bezskuteczności tego wezwania wniosła wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny z tytułu zwłoki w maksymalnej prawem przewidzianej wysokości, stosownie do art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", przyznania sumy pieniężnej zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a., zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, a także rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W motywach skargi podniosła, że organ podejmuje czynności z naruszeniem wszelkich terminów ustawowych oraz dąży do ustalenia coraz to nowych okoliczności nie mających znaczenia, a mających na celu wyłącznie przedłużenie rozpoznania sprawy. Tu wskazała, że organ podjął czynności w sprawie ustalenia daty zameldowania H. S. w [...] po prawie 5 latach od złożenia wniosku o odszkodowanie. Podała, że Prezydent najpierw dokonał wyceny wartości nieruchomości, a następnie po kilku latach ustala daty zameldowania. Jej zdaniem bezsprzeczna jest niekonsekwencja działania Prezydenta i przedłużanie postępowania w sprawie rozpoznania przedmiotowego wniosku. W ocenie skarżącej organ miał wystarczająco dużo czasu, aby zgromadzony materiał dowodowy przeanalizować, a argumentacja dotycząca dat zameldowania i dużej ilości prowadzonych spraw służy przewlekaniu załatwienia sprawy. Zwróciła uwagę na upływ 3 lat od wydania wyroku stwierdzającego bezczynność i brak w tym czasie jakiejkolwiek aktywności organu oraz nieinformowania stron o przyczynach zwłoki. Uzasadniając wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej skarżąca wskazała, że od kilkudziesięciu lat bezskutecznie, najpierw jej spadkodawczyni, a też skarżąca oczekuje na rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że mimo, iż w sprawie sporządzony został operat szacunkowy przedmiotowej nieruchomości, to organ nadal wstrzymuje wydanie decyzji administracyjnej. Wskazała, że wszelkie wezwania do załatwienia sprawy, jak również wyrok WSA w sprawie skargi na bezczynność, pozostają bezskuteczne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że przedmiotowe postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia materiału dowodowego i w tym celu zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o podanie informacji o dacie zameldowania H. S. w [...], biorąc pod uwagę fakt, że zarówno wniosek dekretowy jak i następną korespondencje z Urzędem prowadziła ona mieszkając w [...]. Jednocześnie załączył odpowiedź Prezydenta Miasta [...] otrzymaną w dniu 6 sierpnia 2019 r., z prośbą o włączenie do akt administracyjnych. Powołał się również na okoliczność, iż opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są m.in. bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach dotyczących nieruchomości objętych działaniem dekretu. Wskazał, że waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych nie pozwala organowi na dotrzymanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w części w jakiej zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 29 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 594/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 28 lipca 2014 r. o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] dawne ozn. hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te natomiast wpłynęły do organu 19 października 2016 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 19 grudnia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od trzech i pół roku pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia to, że do dnia wniesienia skargi aktywność organu ograniczyła się do poinformowania skarżącej pismem z 9 marca 2017 r., iż w związku ze zmianą procedur w rozpoznawaniu wniosków w trybie art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wystąpiła konieczność ponownej weryfikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie poinformował, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w terminie do 30 sierpnia 2017 r. Pismem z 18 września 2018 r. skarżąca ponownie wystąpiła ze skargą na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 377/18 została odrzucona, gdyż wystąpiła tożsamość przedmiotowa (skarga dotyczyła tego samego wniosku) i podmiotowa (ta sama osoba wniosła skargę) ze sprawą prawomocnie zakończoną o sygn. akt I SAB/Wa 594/16. Sąd zwrócił akta administracyjne wraz z prawomocnym ww. postanowieniem w dniu 3 kwietnia 2019 r. Należy wskazać, że od pierwszej czynności, która nastąpiła ww. pismem z 9 marca 2017 r. przez dwa lata, mając oczywiście na uwadze przerwę w dostępie do akt spowodowaną koniecznością przesłania ich do sądu w związku z ww. skargą na bezczynność, organ nie podejmował jakichkolwiek działań w sprawie. Kolejna czynność, do której Prezydent [...] nawiązuję w odpowiedzi na skargę, podjęta została dopiero po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku. Stąd zasadne jest żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku grzywny, aczkolwiek w niższej niż oczekiwała tego skarżąca wysokości. Miarkując jej wysokość Sąd wziął pod uwagę zarówno okres owej zwłoki, jak i podjęte obecnie działania ukierunkowane na załatwienie sprawy, a także znane Sądowi z urzędu okoliczności związane ze znaczną ilością tego typu spraw zawisłych przed organem i ich skomplikowanej materii, co nie pozostaje bez wpływu na tempo ich rozpoznawania. Niemniej nawet sprawy szczególnie skomplikowane winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Stąd za adekwatną w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd uznał grzywnę w wymiarze 5000 złotych. Sąd nie znalazł natomiast wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia kompensacyjnego charakteru tego środka prawnego, co oznacza, że ma on stanowić swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jakiej strona doznała wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie nawiązującej do owej krzywdy. Ona sama zaś winna być skonkretyzowana i obiektywnie weryfikowalna, jak choćby krzywda wywołana zaistniałymi w okresie procedowania sprawy istotnymi zmianami stanu prawnego, prowadzącymi do znacznego zmniejszenia szans na realizację przynależnych w momencie inicjowania postępowania uprawnień (mających zostać skonkretyzowanych w oczekiwanej decyzji), czy wręcz uniemożliwienia ich realizacji w zmienionej rzeczywistości. Tego rodzaju krzywdy, ani okoliczności ją wywołujących skarżąca nie przywołuje. W związku z czym skarga w tej części podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W wymiarze zasądzonych kosztów postępowania nie uwzględniono kwoty 34 złotych, uiszczonej na rachunek Urzędu Dzielnicy [...] tytułem opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa. Sprawa administracyjna, w której załatwieniu organ pozostaje w zwłoce rozpoznawana jest bowiem na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tego rodzaju sprawach złożenie do akt dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa nie podlega opłacie skarbowej (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej – Dz.U. z 2016 r., poz. 1827). Wyłączenie to, w ocenie Sądu, rozciąga się także na postępowania mające na celu przymuszenie organu do załatwienia sprawy w oparciu o ww. przepisy, a więc także postępowania sądowe wywołane skargą przewidzianą w art. 154 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji zatem uiszczenie takiej opłaty nie jest wydatkiem stanowiącym element niezbędnych kosztów postępowania sądowego.