II FZ 668/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 782/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze G. P. i R. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 5 września 2018 r., I SA/Gd 782/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę G. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 czerwca 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu opisanego postanowienia wskazał, że zaskarżoną decyzją organ podatkowy orzekł o odpowiedzialności podatkowej R. P. jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Przedmiotową decyzję wraz z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skierowano do skarżącego i wysłano na jego adres. Natomiast skarżący wraz z małżonką pismem z 5 lipca 2018 r. wnieśli do Sądu skargę na ww. decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw, aby w stosunku do G. P. zastosować art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), który uprawniałby ją do wniesienia skargi na ww. decyzję kierowaną do skarżącego. W odniesieniu bowiem do G. P. można mówić jedynie o interesie faktycznym, gdyż jako były członek zarządu spółki może być zainteresowana rozstrzygnięciem tej sprawy. Nie jest to jednakże tożsame z posiadaniem przez nią interesu prawnego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę G. P. Na marginesie Sąd wskazał, że wobec G. P., Dyrektor IAS wydał odrębną decyzję orzekającą o jej solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki. 2. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, żądając jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła nieprawidłowe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przepisu art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. wobec błędnej wykładni art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuznanie, że skarżąca posiada interes prawny uprawniający ją do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z istotną dla sprawy częścią art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. O "interesie prawnym" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004 r., OSK 919/04 (publ. OSP 2005, z. 11, poz. 128) ocenił, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005, s. 199 - 130). Istnienie, przywołanej powyżej, legitymacji skargowej, w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., podlega badaniu przez sąd administracyjny. W sytuacji jej braku u skarżącego, w przypadku gdy skargę wnosi podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Inaczej mówiąc interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (por. np. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96). Oznacza to, że podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa wskazujący na własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa. Przymiotu strony nie ma podmiot, który swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. Strona o istnieniu w okolicznościach sprawy jej interesu prawnego do wniesienia skargi wywodzi z dwóch twierdzeń: 1) odpowiedzialność strony jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jest odpowiedzialnością solidarną, 2) fakt ewentualnego uchylenia decyzji wydanej wobec R. P., w jej przekonaniu istotnie wpłynie na stopień jej odpowiedzialności. Wbrew stanowisku skarżącej żaden z powyższych argumentów nie powoduje spełnienia przesłanki posiadania interesu prawnego w sprawie. Jak słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji skarżąca, stosownie do treści przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a, musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jej indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Brak jest w stosunku do G. P. podstaw do zastosowania ww. przepisu, który uprawniałby ją do wniesienia skargi na ww. decyzję kierowaną do skarżącego. W odniesieniu bowiem do G. P. można mówić jedynie o interesie faktycznym, gdyż jako były członek zarządu spółki może być zainteresowana rozstrzygnięciem tej sprawy. Nie jest to jednakże tożsame z posiadaniem przez nią interesu prawnego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Powyższe rozważania wskazują, że skarżąca nie wykazała, że jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w sprawie, gdyż brak jest podstaw do stwierdzenia, że ma ona w dokonaniu tej czynności interes prawny, konieczny w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.