II GZ 256/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 250/24 w przedmiocie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi N. sp. z o.o. w L. na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 listopada 2023 r. nr DE NZ/00393/2023 w przedmiocie nakazu zaprzestania wprowadzania do obrotu produktów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 250/24, odrzucił skargę N. sp. z o.o. w L. (strona skarżąca, skarżąca) na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (organ) z dnia 17 listopada 2023 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania wprowadzania do obrotu produktu. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika następujący stan faktyczny. Zarządzeniem z dnia 1 lutego 2024 r. Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k.1), pismem z dnia 9 lutego 2024 r. (k.20) wezwał stronę skarżącą – N. sp. z o.o. z siedzibą w L. - do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 22 grudnia 2023 r., tj. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego dot. skarżącej. Jak wynika z akt sądowych sprawy, ww. wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 16 lutego 2024 r. (k.35). Do odpowiedzi (pismo z 20 lutego 2024 r.) na ww. wezwanie załączono informację z rejestru przedsiębiorców KRS, odpowiadającą odpisowi aktualnemu wg stanu na dzień 20 lutego 2024 r. Odrzucając skargę, Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 28 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przepis art. 29 p.p.s.a stanowi ponadto, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zatem przepis art. 29 p.p.s.a. nakłada obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu strony przy pierwszej czynności w sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji osoby prawnej jest brakiem formalnym podlegającym usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki podniósł, że w sprawie, pomimo prawidłowo skierowanego wezwania oraz pouczenia o procesowych konsekwencjach niewykonania nałożonego obowiązku, strona skarżąca nie przedłożyła dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i reprezentowania strony skarżącej przez Prezesa Zarządu, w dacie wniesienia skargi, tj. pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii. Załączona do pisma strony skarżącej z 20 lutego 2024 r., która została złożona – zgodnie z jego treścią – w odpowiedzi na pismo z 9 lutego 2024 r., informacja z rejestru przedsiębiorców KRS jest informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu wg stanu na dzień 20 lutego 2024 r., a skarga jest z 22 grudnia 2023 r. Sąd I instancji wskazał, że w efekcie pozbawiony został możliwości zweryfikowania, czy podpisana pod skargą Prezes Zarządu była uprawniona do podpisania i wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd Wojewódzki podniósł, że w zawiązku z powyższym był zobligowany na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec o odrzuceniu skargi. Strona skarżąca wniosła zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa ustawy z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że zarząd spółki reprezentujący ją w postępowaniu sądowym, uzupełnił brak formalny skargi w zakreślonym terminie poprzez złożenie samodzielnie pobranego wydruku komputerowego odpowiadającego odpisowi aktualnemu z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzający umocowanie Prezes Zarządu do reprezentowania skarżącej, oraz "w wyniku braku skutecznego wezwania Skarżącej do uzupełnienia ww. braku formalnego". W uzasadnieniu podniesiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum zażalenia. Pismem z dnia 23 lipca 2024 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (Rzecznik) zawiadomił o "wstąpieniu do postępowania", zaskarżając w całości wskazane na wstępnie postanowienie oraz wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu Rzecznik zarzucił naruszenie art. 29 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 3 i ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że organ uprawiony do działania w imieniu Spółki w wyznaczonym terminie w sposób wystarczający wykazał swoje umocowanie do złożenia skargi, przedkładając do akt sprawy w miejsce pełnego odpisu z KRS w oryginalne lub w uwierzytelnionej kopii, samodzielnie pobrany wydruk ze strony internetowej Centralnej Informacji KRS odpowiadający aktualnemu odpisowi z tego rejestru. W uzasadnieniu podniesiono argumentację na poparcie zarzutów zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia zasługiwały na uwzględnienie. Weryfikacja prawidłowości wykładni i zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 oraz w zw. z art. 29 i art. 28 § 1 p.p.s.a. prowadzi bowiem do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest błędne. Jakkolwiek nie powinno budzić wątpliwości, że skoro przepisy art. 29 w zw. z art. 28 § 1 p.p.s.a. wyraźnie zastrzegają, że organy lub osoby uprawnione do działania w postępowaniu przed sądem administracyjnym w imieniu osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, to uzasadniona jest teza, że powyższy obowiązek procesowy jest instrumentalnie związany z obowiązkiem dołączenia do skargi – jako pisma procesowego wszczynającego postępowanie – dokumentu, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową przez osobę lub osoby, które występują jako jej organ, przedstawiciel ustawowy (statutowy) lub inny podmiot ustawowo umocowany do działania. W konsekwencji brak terminowego przedłożenia tego rodzaju dokumentu na wezwanie sądowe, skierowane na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 29 i art. 28 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym sensu largo skargi jako pisma procesowego, a jego stwierdzenie skutkuje aktualizacją obowiązku wykonania kompetencji, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., a więc koniecznością odrzucenia skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2024 r., II GZ 40/24; postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2024 r., II GZ 167/24; postanowienie z dnia 28 czerwca 2024 r., II GZ 296/24). Powyższe wnioski interpretacyjne nie mogą jednak prowadzić do zastosowania nieproporcjonalnego rygoryzmu procesowego, który stanowiłby podstawę do zwolnienia Sądu a quo z obowiązku merytorycznej oceny treści dokumentów przedłożonych na wezwanie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., zanim zostanie stwierdzone, czy wezwany podmiot uchybił obowiązkowi skutecznego wykazania umocowania do działania w imieniu osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową. Na tle powyższej tezy, należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie kontrolowany Sąd Wojewódzki był wprawdzie upoważniony do wezwania do przedłożenia dokumentu, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej, w tym do przedłożenia odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) celem ustalenia danych osób wchodzących w skład organu reprezentacji w dacie wniesienia skargi, jednak nie mógł on ograniczyć kontroli realizacji powyższego wezwania do li tylko mechanicznego stwierdzenia, że skoro przedłożony odpis (nazwany w piśmie procesowym z dnia 20 lutego 2024 r. "wyciągiem z KRS") jest odpisem aktualnym, to – wobec nieprzedłożenia odpisu pełnego – skarga podlega automatycznemu odrzuceniu, niezależnie od tego, czy odpis aktualny ujawnia stan wpisów także z dnia wniesienia skargi. Analiza treści przedłożonego odpisu aktualnego z KRS z dnia 20 lutego 2024 r. dowodzi tymczasem, że ostatni wpis (nr 57) w rejestrze nastąpił w dniu 27 czerwca 2023 r. i od tego czasu do dnia wygenerowania informacji odpowiadającej treści odpisu aktualnego (20 lutego 2024 r.) nie dokonywano dalszych wpisów do tego rejestru. Oznacza to, że w dniu wniesienia skargi (22 grudnia 2023 r.) stan wpisów w KRS, w tym wpisów w zakresie danych osób wchodzących w skład organu reprezentacji (Zarządu), pozostawał niezmieniony od dnia 27 czerwca 2023 r. Wobec powyższego, skoro odpis aktualny z dnia 20 lutego 2024 r. odpowiadał treściowo stanowi wpisów z daty wniesienia skargi, to – wobec tożsamości odpisów pełnego i aktualnego w tym zakresie – nie było podstaw do uznania, że uchybiono obowiązkowi procesowemu przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej w powyższej dacie. Wskazuje to jednocześnie, że ostateczna ocena, czy i w jakim zakresie strona nie wykonała wezwania do wykazania powyższego umocowania, nie była możliwa bez oceny treści przedłożonego odpisu aktualnego z KRS. W tym stanie rzeczy, zaskarżone postanowienie jako wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlegało uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.