II GZ 263/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2586/24 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowi Mazowieckiej z dnia 8 maja 2024 r. nr DA/6/2024 w sprawie ze skargi A w O. na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 lipca 2024 r. nr DE NE/00004/2024 w przedmiocie nakazu zaprzestania działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2586/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.) w sprawie ze skargi A. w O. (dalej jako: skarżący lub A.) na decyzję Mazowieckiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 3 lipca 2024 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych oddalił wniosek A. w O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowi Mazowieckiej z 8 maja 2024 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z uwagi na orzeczenie nakazu zaprzestania działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych, aktualnie zaskarżona decyzja nie podlegała już wykonaniu. Brak było zatem już z tego powodu przesłanek do orzeczenia wstrzymania wykonania obu decyzji. Ponadto żądając, wstrzymania wykonania orzeczenia, skarżący miał obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie decyzji jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżący nie zawarł uzasadnienia swojego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i tym samym nie wykazał, że istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowi Mazowieckiej z 8 maja 2024 r., gdy tymczasem jest to zasadne do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi przez WSA; 2. wadliwe przyjęcie, że niezasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowi Mazowieckiej z 8 maja 2024 r., gdy tymczasem jest to zasadne do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi przez WSA; 3. wadliwe przyjęcie, że niezasadne jest wstrzymanie nakazu zaprzestania działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzaniu zabiegów operacyjnych, gdy tymczasem jest to zasadne do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi przez WSA; 4. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie nakazu zaprzestania działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych, gdy tymczasem jest to zasadne do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi przez WSA; 5. wadliwe ustalenie, że zaskarżona decyzja nie podlega już wykonaniu (str. 2 uzasadnienia), gdy tymczasem nadal podlega wykonaniu, albowiem Skarżący złożył do WSA w Warszawie skargę na decyzję w tym zakresie. Fakt, że skarżący zastosował się do zaskarżonej decyzji organu nie oznacza od razu, że nie podlega ona wykonaniu, skarżący nie może bowiem wykonywać działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych z uwagi na fakt wydania zaskarżonej decyzji, gdyż naraziłby się na zarzut niewykonywania decyzji organów administracji publicznej, a zatem naraziłby się na zarzut działania z naruszeniem prawa, na co skarżący, jako renomowany A., nie może sobie pozwolić. Gdyby nie ta decyzja organu administracji publicznej, skarżący dalej mógłby wykonywać te zabiegi operacyjnej co wprost oznacza, że podlega ona wykonaniu, gdy nigdy nie uchylono rygoru jej wykonalności; 6. naruszenie art. 160 p.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 161 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., albowiem jeśli WSA uważa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (str. 2 uzasadnienia), to chyba winien umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego zawartym w skardze do WSA o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na bezprzedmiotowość tego wniosku (rzekome "nie podleganie już wykonaniu") - bezprzedmiotowość postępowania wpadkowego. Skoro brak jest już przedmiotu wniosku skarżącego (zawartego w skardze), to orzekanie merytoryczne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe, stąd alternatywny wniosek skarżącego w niniejszym zażaleniu o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie. Skoro zatem postępowanie wpadkowe stało się bezprzedmiotowe, to WSA w Warszawie nie powinien merytorycznie rozpoznawać wniosku w ramach postępowania wpadkowego, ale umorzyć ten wniosek postanowieniem, do czego jednak nie doszło; 7. brak uwzględnienia przez Sąd, że brak (odmowa) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi oczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego albowiem A. nie może wykonywać zabiegów, uzyskiwać z tego tytułu wynagrodzenia od NFZ Oddział w W., nie może przyjmować pacjentów i kierować ich na zabieg, a zatem fakt ten jest oczywisty, niewymagający jakichkolwiek dowodów, gdyż wynika z natury działalności szpitalnej (zdrowotnej), która jest znana wszystkim podmiotom w RP, a zwłaszcza organom administracji publicznej i sądom. Jest to zatem fakt notoryjny, niewymagający dowodu, gdyż znany Sądowi z urzędu; 8. że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest na tyle lakoniczne, że de facto uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego postanowienia, gdyż nie sposób poznać pełnego toku analizy prawnej, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Brak jest także dogłębnego wyjaśnienia kwestii dotyczącej przedmiotu wniosku, tj. czy zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, czy nie, i dlaczego nie należało umorzyć postępowania wywołanego wnioskiem. Mając powyższe na uwadze, wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ostrowi Mazowieckiej z 8 maja 2024 r. albo uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. III Odpowiedź na zażalenie złożył Mazowiecki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wnosząc o jego oddalenie. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych i służyć ma stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., od których zaistnienia ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie wskazywał, że przez wyrządzenie znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu a wystąpieniem zagrożenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona we wniosku powinna więc odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających stwierdzić, czy są podstawy do jego uwzględnienia (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 375 i 379 oraz powołane tam orzecznictwo). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie uznał złożony wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej za niezasadny przyjmując, że skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto wniesione zażalenie i zawarta w nim argumentacja nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo stwierdził, że skarżący nie zawarł uzasadnienia swojego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i tym samym nie wykazał, że istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wskazano powyżej, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji obciąża skarżącego i sprowadza się do wykazania, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił okoliczności, które mogłyby przemawiać za udzieleniem ochrony tymczasowej. Skarżący nie wykonał zatem obciążającego go obowiązku wykazania, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powyższej oceny nie zmienia to, że Sąd pierwszej instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że orzeczenie nakazu zaprzestania działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych zaskarżona decyzja nie podlega już wykonaniu. Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładająca na skarżącego nakaz zaprzestania działań polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych jest decyzją posiadającą atrybut wykonalności. Wobec tego możliwe było dokonanie oceny zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.