II GZ 271/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 3327/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 3327/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. R. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania ze środków unijnych. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa). Skarżąca została zobowiązana do zwrotu kwoty w wysokości 3.473,76 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty. WSA stwierdził, że wskazana kwota nie jest znaczna, zatem licząc na uwzględnienie jej wniosku, skarżąca winna jasno i rzetelnie zobrazować swoją finansową i przedstawić odpowiednie dokumenty, czego nie uczyniła. Uniemożliwiła zatem Sądowi dokonanie oceny, czy zwrot kwoty 3.473,76 zł rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej nie tylko jakiejkolwiek szkody majątkowej, ale przede wszystkim szkody znacznej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 3 ppsa i uznanie przez Sąd I instancji, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sposób niedostateczny wykazuje możliwość poniesienia przez skarżącą szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. W. R. stwierdziła, że wykonanie decyzji może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki, tj. konieczność zamknięcia prowadzonego przedszkola lub konieczność znacznego ograniczenia jego działalności. Ponadto, w ocenie skarżącej w następstwie likwidacji przedszkola wystąpią trudne do odwrócenia skutki – utrata źródła utrzymania pracowników, a także utrata możliwości zapewnienia przez rodziców opieki przedszkolnej dla podopiecznych przedszkola. Skarżąca powołała się również na okoliczność, że w stosunku do niej zostały wydane 3 decyzje o zwrocie dofinansowania w łącznej kwocie 33.666,37 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sprawa w analogicznym stanie faktycznym i prawnym o przyznaniu W. R. ochrony tymczasowej była przedmiotem rozważań tego Sądu w postanowieniu z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 110/16. Argumenty zawarte w tym postanowieniu Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w całości. Podstawę prawną umożliwiającą sądowi administracyjnemu wstrzymanie bądź odmowę wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji stanowi art. 61 § 3 ppsa. Zgodnie z jego treścią sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości bądź w części aktu lub czynności jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ponadto do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno zatem wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa, tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe rozważania za prawidłową uznać należy dokonaną przez Sąd I instancji ocenę wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Finansów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie stwierdził, że nie zostało wykazane niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej działalności prowadzonej przez stronę, zwłaszcza z uwagi na treść zawartego w skardze wniosku oraz fakt niezałączenia do niego, jak również do zażalenia na postanowienie Sądu I instancji odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację finansową strony. Niemożliwym było ustalenie relacji kwoty przypadającej do zwrotu w sprawie, tj. kwoty 3.473,76 zł do aktualnych zdolności płatniczych skarżącej i jej bieżącej sytuacji majątkowej. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia na podstawie samego tylko wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czy w oparciu o podane w nim okoliczności może dojść do spełnienia jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Taki stan sprawy powodował, że wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony. Opisana powyżej wadliwość wniosku, a także wniesionego na dalszym etapie postępowania zażalenia, które pomimo wskazania obciążeń skarżącej, nie uprawdopodobniło niebezpieczeństwa wystąpienia w sprawie ustawowych przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej, legły u podstaw odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji mogłoby doprowadzić do zaistnienia ustawowej przesłanki, co uniemożliwiło dokonanie oceny czy zwrot wymaganej kwoty mógł mieć znaczenie dla utraty płynności finansowej prowadzonej przez nią działalności. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji w sposób niewadliwy dokonał oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, uwzględniając przy tym podniesione w nim okoliczności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, postanowił jak w sentencji.