II GZ 43/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2018 r.; sygn. akt III SA/Po 750/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2018 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Po 750/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił Z. M. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W ocenie Sądu I instancji strona nie uprawdopodobniła, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że jakkolwiek w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to, że samo przekonanie strony skarżącej, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. Do wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam ogólnikowy wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie uzasadniając żądanie w zakresie wstrzymania wykonania decyzji profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że skarżący jest zobowiązany na podstawie decyzji do zapłacenia kary w kwocie 24.000 zł, co spowoduje u niego znaczną szkodę. Do wniosku nie załączono jednak jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej stałych przychodów skarżącego, wydatków i posiadanego majątku. Sąd nie mógł zatem dokonać rzetelnej oceny okoliczności podnoszonych przez stronę we wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek wstrzymania jej wykonania, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, 2. art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego z dokumentów w zakresie zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie kontrolujące akt lub czynność organu administracji publicznej jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli w stosunku do strony – wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem decyzji lub aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie ulega wątpliwości, że w omawianym przepisie chodzi o skutki o charakterze potencjalnym. Nie jest wymagane, żeby one rzeczywiście wystąpiły. Ponadto, skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego i musi oprzeć się na materiale dowodowym pozwalającym zająć stanowisko, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). Ponadto, wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Dodać należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie NSA samo przekonanie skarżącego o grożącym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jest niewystarczające. Strona musi wykazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji, powinna więc zilustrować swoją sytuację dokumentacją finansową, obrazującą jego sytuację rodzinną i majątkową. Podkreślić przy tym należy, że dokumentacja, o której mowa ma służyć nie udowodnieniu sytuacji finansowej wnioskodawcy, a tylko uprawdopodobnieniu możliwości ziszczenia się przesłanki znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak poparcia wskazanych twierdzeń stosowną dokumentacją finansową uniemożliwiał tak Sądowi I instancji, jak i uniemożliwia sądowi kasacyjnemu ocenę ryzyka wystąpienia przesłanki znacznej szkody w świetle jednoznacznej treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można zatem przekonująco stwierdzić, że uiszczenie przez skarżącego kary nałożonej zaskarżoną decyzją, spowoduje dla niego znaczną, niepowetowaną szkodę, czy trudne do odwrócenia skutki. Wymaga również podkreślenia, że Sąd, oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie stosuje art. 106 § 3 p.p.s.a. i na jego podstawie nie przeprowadza uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, lecz ocenia wniosek stosownie do zawartej w nim argumentacji i, nierzadko, dokumentów przedłożonych na jej poparcie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.