II GZ 554/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2876/15 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzonej niezgodnie z przepisami reklamy apteki i nałożenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2876/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki oraz nałożenia kary pieniężnej. Jako okoliczność uzasadniającą zastosowanie ochrony tymczasowej spółka wskazała brak środków umożliwiających dokonanie zapłaty wymierzonej przez organ nadzoru farmaceutycznego kary w wysokości 6.000 zł oraz prawdopodobieństwo wadliwości zaskarżonej decyzji. Do wniosku załączono m.in. bilans oraz rachunek zysków i strat spółki za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. Skarżąca wskazała, że zysk wypracowany w roku 2014 musiała przeznaczyć na pokrycie strat poniesionych w ubiegłych latach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zauważył, że w roku 2013 skarżąca uzyskała dochód sięgający 182.564 zł (przy przychodach wynoszących 43.181.928 zł) a w roku 2014 jej dochód sięgnął 473.838 zł (przy przychodach na poziomie 59.663.434 zł). Przy takiej skali zarówno przychodu, jak i dochodu nie sposób zdaniem WSA podzielić argumentacji skarżącej, że uiszczenie kary w wysokości 6.000 zł rodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę, że uzasadnieniem dla wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie mogą być okoliczności, odnoszące się do prawidłowości aktu lub czynności, której dotyczy wniosek o wstrzymanie, gdyż ustawodawca nie wiąże, choćby w najmniejszym stopniu wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka. Postanowieniu zarzuciła: 1. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na nieuzasadnionym uznaniu, że strona skarżąca nie wykazała, aby zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w szczególności, że sytuacja majątkowa spółki nie stanowi o niebezpieczeństwie utraty płynności finansowej strony skutkującej niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy mimo istnienia przesłanek dla jego stosowania. Wobec powyższego spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że spółka nie posiada jakichkolwiek środków płatniczych umożliwiających jej dokonanie zapłaty kary w wysokości 6.000 zł, zaś przedłożony już do akt bilans i rachunek zysków i strat stosownie to uprawdopodabniają. Wykonanie zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu trudnej sytuacji finansowej spółki z dużym prawdopodobieństwem spowoduje dla niej poważne konsekwencje finansowe, w tym utratę płynności finansowej, utratę kontrahentów, pracowników. Skarżąca ponownie zwróciła tez uwagę na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi. Odpowiedź na zażalenie wniósł GIF wnosząc o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd I instancji po rozpoznaniu wniosku spółki doszedł do przekonania, że skarżąca nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie WSA skala przychodu i dochodu skarżącej za wykazane bilansem lata wyklucza wystąpienie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do naprawienia skutków w przypadku uiszczenia przez spółkę kary w wysokości 6.000 zł. Kwestionując prawidłowość oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka stanęła na stanowisku, że wykonanie nałożonej na nią kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł spowoduje utratę przez nią płynności finansowej. Wobec tak zarysowanego sporu przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Podkreślić także należy, że realizacja zobowiązań publicznoprawnych poprzez uiszczanie kar pieniężnych, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak takie wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją i samo w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Wobec treści zażalenia trzeba podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentów spółki jest prawidłowa i nie została skutecznie podważona. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że kara pieniężna nałożona na spółkę przekracza jej możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła bilans i rachunek zysków i strat za 2014 r. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji zgodnie z którym, dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji najbardziej miarodajna jest wysokość przychodu skarżącej z prowadzonej działalności gospodarczej, obrazująca skalę tej działalności, a która w przypadku spółki – na podstawie przedłożonych przez nią danych - na dzień 31 grudnia 2014 r. wynosiła 59.663.434 zł i wielokrotnie przewyższała wysokość nałożonej kary. W świetle powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że przymusowa realizacja publicznoprawnych zobowiązań pieniężnych ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, co samo w sobie nie może stanowić argumentu dla wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto nie można przyjąć, jak chciałaby tego skarżąca, a co wynika z uzasadnienia jej zażalenia, przyjęcia a priori pierwszeństwa jej zobowiązań prywatnych w stosunku do kar nałożonych decyzjami ostatecznymi, podczas gdy skala wydatków przeznaczanych na te pierwsze przewyższa znacząco wysokość kary. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wniosek GIF o zasądzenie kosztów postępowania nie znalazł w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienia prawnego. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują bowiem możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, co wynika z zakresu odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy.