II OKW 60/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Grupy wyborców Gminy K. na postanowienie Komisarza Wyborczego w P. z dnia 11 stycznia 2024 r., nr 10/2024 w przedmiocie podziału Gminy K. na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu postanawia: odrzucić skargę.

Komisarz Wyborczy w P. w dniu 11 stycznia 2024 r. wydał postanowienie nr 10/2024 w sprawie podziału Gminy K. na okręgi wyborcze, ustalenia ich granic, numerów oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu. Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 419 § 2 w zw. z art. 419 § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2408). W postanowieniu zawarto pouczenie (§ 4 postanowienia), że na wydane postanowienie Radzie Gminy K., a także wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania postanowienia do publicznej wiadomości poprzez opublikowanie na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w P.. Skargę wnosi się za pośrednictwem Komisarza Wyborczego w P.. Zgodnie z art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego przez upływ terminu do wniesienia skargi należy rozumieć dzień złożenia skargi Komisarzowi Wyborczemu w P.. Zaskarżone postanowienie opublikowano na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w P. (BIP w dniu 11 stycznia 2024 r., o godz. 10:43, z modyfikacją w tym samym dniu o godz. 10:47). W dniu 23 stycznia 2024 r. złożono za pośrednictwem Komisarza Wyborczego skargę na to postanowienie. Skarga została wniesiona przez grupę wyborców Gminy K. (L. T. i innych). Wyborcy podnieśli w skardze, że nie wyrażają zgody na utworzenie okręgu wyborczego nr [...] dla Gminy K. w granicach zaproponowanych przez Komisarza Wyborczego. Do skargi załączono listę osób skarżących postanowienie nr 10/2024. W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy wskazał, że na załączonej do skargi liście wyborców widniały imiona, nazwiska oraz adresy zamieszkania wyborców wraz z numerami PESEL i podpisami. W Centralnym Rejestrze Wyborców prawidłowo zweryfikowano pełne dane 15 z 20 wyborców podpisanych pod skargą, co czyni zadość prawu przysługującemu co najmniej 15 wyborcom do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie jednak od powyższego Komisarz Wyborczy wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu określonego w art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego. Komisarz wskazał, że zaskarżone postanowienie opublikowane zostało na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w P. w dniu 11 stycznia 2024 r. Ponadto postanowienie to zostało przesłane do Gminy K. drogą elektroniczną (e-puap, e-mail) w dniu 11 stycznia 2024 r., na co załączono stosowne potwierdzenia. Postanowienie zostało też opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego, na postanowienie komisarza wyborczego w sprawach okręgów wyborczych zainteresowanej radzie gminy, a także wyborcom w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Komisarz wyborczy w terminie 2 dni przekazuje skargę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz informacją o posiadaniu praw wyborczych przez wnoszących skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wpływu i wydaje orzeczenie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz komisarzowi wyborczemu. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny. Natomiast w zakresie nieuregulowanym w kodeksie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, 1705 i 1860, zwana dalej: "p.p.s.a.") dotyczące spraw ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 2-6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96-122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3 oraz art. 243-262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej ustawy wynosi 5 dni, o czym stanowi art. 420 § 3 Kodeksu wyborczego. Z kolei w myśl art. 421 § 2 Kodeksu wyborczego do zmian w podziale na okręgi wyborcze, o których mowa w § 1, a zatem do sprawy, której dotyczy zaskarżone postanowienie Komisarza, stosuje się odpowiednio przepisy art. 419 § 2-5 oraz art. 420 ww. ustawy. A zatem określony w art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego termin wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie komisarza wynosi 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Do terminu wniesienia skargi w tego rodzaju sprawach stosuje się art. 9 Kodeksu wyborczego, który stanowi: w § 1 - "Ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku; w § 2 - "Jeżeli koniec terminu wykonania czynności określonej w kodeksie przypada na sobotę albo na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu; w § 3 - "Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, czynności wyborcze określone kalendarzem wyborczym oraz czynności, o których mowa w § 1, są dokonywane w godzinach urzędowania sądów, organów wyborczych, urzędów gmin oraz konsulatów". Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Powyższe oznacza, że w sprawach wymienionych w art. 420 (i art. 421) Kodeksu wyborczego dniem złożenia skargi jest dzień jej złożenia organowi wyborczemu, tj. w siedzibie delegatury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla danego komisarza wyborczego, co dodatkowo musi nastąpić w godzinach urzędowania organu. Termin ten jest wiążący niezależnie od formy wniesienia skargi. Za dopuszczalne bowiem należy uznać zarówno jej złożenie w formie tradycyjnej - papierowej, jak i w formie dokumentu elektronicznego - za pomocą platformy ePUAP (na elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP organu wyborczego), czyli na takich samych zasadach, jakie obowiązują w odniesieniu do skargi do sądu administracyjnego jako pisma procesowego (art. 46 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy odnotować, że zaskarżone postanowienie Komisarza z dnia 11 stycznia 2024 r. zostało podane do publicznej wiadomości w dniu 11 stycznia 2024 r. (czwartek) przez jego opublikowanie na stronie internetowej organu (w godzinach urzędowania organu, na co jednoznacznie wskazuje wydruk ze strony internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w P.). W tej sytuacji, wobec jednoznacznego brzmienia art. 420 § 1 w zw. z art. 9 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego, termin wniesienia skargi na powyższe postanowienie upływał z dniem 15 stycznia 2024 r. (poniedziałek), biorąc pod uwagę, że 14 stycznia 2024 r. był dniem wolnym od pracy. Tymczasem skarga wpłynęła do Komisarza w dniu 23 stycznia 2024 r., a więc niewątpliwie z przekroczeniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W tym miejscu podkreślić należy, że na bieg terminu do wniesienia przedmiotowej skargi nie miał wpływu podnoszony w skardze wewnętrzny obieg dokumentów w Urzędzie Gminy K. i ich publikacji na stronie BIP Gminy K.. Z akt sprawy wynika bowiem, że podpisane elektronicznie postanowienie Komisarza Wyborczego zostało niezwłocznie w dniu 11 stycznia 2024 r. przesłane do Urzędu Gminy K. e-puapem, jak i e-mailem, wraz z informacją o publikacji postanowienia na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w P., a także z informacją, że podlega ono przekazaniu, m.in. Radzie Gminy K.. Przy czym obowiązku wynikającego z art. 419 § 4 Kodeksu wyborczego, tj. niezwłocznego przekazania radzie gminy, jednego egzemplarza postanowienia, nie można łączyć z terminem do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego. Trzydniowy termin na wniesienie skargi powiązany jest z podaniem postanowienia do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. W dobie powszechnej informatyzacji wypełnieniem tego jest ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej konkretnej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego (w tym przypadku Delegatury w P.). Tak więc na bieg terminu do wniesienia skargi nie miała wpływu faktyczna data przekazania pisma Radzie Gminy K., czy też radnym tej Gminy. W związku z powyższym skarga złożona w niniejszej sprawie, jako wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu, co wynika z poczynionych wyżej rozważań, podlega odrzuceniu, stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 420 § 1 i 3 Kodeksu wyborczego.