II OSK 2081/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B.U. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B.U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 726/24 w sprawie ze skargi B.U. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 1 października 2024 r. nr WOP.7721.110.2024.MW w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 726/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B.U. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 1 października 2024 r. nr WOP.7721.110.2024.MW w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji w obecnym stanie prawnym – przed rozpatrzeniem skargi kasacyjnej przez Naczelne Sąd Administracyjny – może spowodować nieodwracalne skutki, a ponadto mogłoby to naruszyć zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej i sądów oraz pozbawić skarżącą realnej ochrony sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygnatura akt I GPS 1/07 przyjął, że na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Z powyższej regulacji wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - pomimo zdawkowego uzasadnienia - zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu winien zawierać uzasadnienie, w którym należy wskazać, jakiego rodzaju szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki mogą wiązać się z jego wykonaniem. Konieczne jest w tym przypadku odniesienie się do konkretnych okoliczności, tak aby Sąd miał możliwość ich oceny (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, orzeczenie dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek złożony w niniejszej sprawie zawiera ogólnikowe stwierdzenia dotyczące konsekwencji fizycznego usunięcia obiektu, wskutek wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja, której dotyczy rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania, utrzymuje w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 29 lipca 2024 r., na podstawie którego nakazano skarżącej kasacyjnie rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - kamiennej wiaty z grillem o wymiarach 546 x 440cm na działce nr [...] w m. M., gm. Y. Judykatura na tle problematyki wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wypracowała pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej może okazać się, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 2755/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013r., sygn. akt II OSK 29/13, orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.p). Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 779/12, orzeczenie dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.p). Podkreślić należy, że wstrzymaniu wykonania decyzji nie stoją na przeszkodzie względy bezpieczeństwa pożarowego. Jak wynika z Protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych, z dnia 7 grudnia 20922 r., sporządzonego przez Starszego specjalistę ds. kontrolno-rozpoznawczych Komendy Powiatowej Państwowej straży Pożarnej w S., nie stwierdzono występowania elementów zagrożenia życia ludzi. Nie stwierdzono także występowania nieprawidłowości powodujących bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.