II OSK 2362/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 221/17 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie K 36/16.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Zastępca Dyrektora Oddziału Terenowego ANR w Warszawie, działając z upoważnienia Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych, po rozpatrzeniu wniosku A. B., wyraził na podstawie art. 2a ust. 4 pkt 2 w związku z art. 2b ust. 1 i 2 oraz ust. 3, art. 8a ust. 1 i art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego zgodę na nabycie przez wnioskodawcę udziałów wynoszących po 1/12 części od każdego ze zbywców odpowiednio od: K. O., R. O., J. O., W. O., syna Waldemara, W. O., syna Kazimierza w prawie współwłasności nieruchomości rolnej położonej w województwie mazowieckim, powiecie s., gminie M., obrębie K., stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] o pow. 10,21 ha, nr [...] o pow. 1,85 ha, nr [...] o pow. 4,43 ha, nr [...] o pow. 6,90 ha. Nabywca został zobowiązany do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego oraz do osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna przez okres 10 lat od dnia jej nabycia. A. B. w odwołaniu od powyższej decyzji wskazał, iż w jego ocenie nie miały do jego wniosku zastosowania obowiązujące od dnia 30 kwietnia 2016 r. zmienione przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wyjaśnił, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, znowelizowane ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 585) oraz ustawą z dnia 6 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016 r., poz. 1159), jak również ustawą z dnia 5 wrześnią 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1579). Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. IV SA/Wa 221/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na powyższą decyzję. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. B. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił m.in. naruszenie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nie przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 2a ust. 4 pkt 2 u.k.u.r. z Konstytucją, tj. m.in. art. 32 ust. 1 Konstytucji, w sytuacji gdy powołane wyżej przepisy budzą wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją i od odpowiedzi na przedmiotowe pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Ekonomia procesowa, a także względy sprawiedliwości, mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją RP lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia (Komentarz M. Niezgódka-Medek do art. 125 p.p.s.a., Lex 2016). Jak przy tym wskazano w postanowieniu NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt I GSK 746/09, możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego nie może stanowić negatywnej przesłanki zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelną zasadą, którą należy się kierować, jest zasada państwa prawa, a w państwie prawa liczą się przede wszystkim: stabilność orzecznicza sądów, trwałość i nienaruszalność prawomocnych wyroków, spójność systemu prawnego i konstytucyjna eliminacja wadliwych aktów normatywnych. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznającemu niniejszą sprawę z urzędu jest wiadome, na co zwrócono także uwagę w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Rzecznik Praw Obywatelskich we wniosku do Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2016 r., uzupełnionym pismem procesowym z dnia 12 sierpnia 2016 r., wniósł m.in. o stwierdzenie, że: - art. 2a ust. 1 i ust 4 w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 3 oraz z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 9 ust. 1 w zw. z art. 2a i w zw. z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 3 oraz z art. 2, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 2b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 3 oraz z art. 20, art. 21 ust. 1 i z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - art. 2a ust. 1 zd. 1 oraz art. 2a ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego jest niezgodny z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 oraz art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawa ta została w Trybunale Konstytucyjnym opatrzona sygnaturą K 36/16. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wątpliwości Rzecznika Praw Obywatelskich odnośnie zgodności z Konstytucją RP wskazanych wyżej przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, które mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Konsekwencją powyższego jest to, że rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich będzie miało wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Wobec tego, uzasadnione jest zawieszenie postępowania do czasu wydania orzeczenia w przedmiocie konstytucyjności kwestionowanych przez Rzecznika przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, albowiem od rozstrzygnięcia o ich zgodności z Konstytucją uzależnione jest prawidłowe ich zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 36/16.