II OSK 2555/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz, sędzia WSA (del.) Grzegorz Antas, , po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 125/24 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2023 r. znak: ZOA-XIV.7721.11.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 125/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę M. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 grudnia 2023 r., znak: ZOA-XIV.7721.11.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. M. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - przez dokonanie błędnej i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji skutkujące uznaniem, iż w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności stanowiące podstawę do nakazania rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego w P., przy ulicy K. na działkach nr ... i ... o wymiarach rzutu poziomego 5,30 m x 3,00 m podczas, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby budynek gospodarczy powstał jako samowola budowalna - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 80 w zw. z art. 85 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji na błędnie przeprowadzonych przez organ I instancji oględzinach nieruchomości ozn. nr ... zgodnie, z którymi budynek garażu znajduje się poza granicą działki ..., częściowo na działce nr ... podczas, gdy budynek znajduje się w całość działki ..., a jedynie przy granicy z działką nr ... położoną w P. przy ulicy K. oraz że budynek ten nie został wyposażony w żadne instalacji, podczas gdy jest on wyposażony w przyłącze energii elektrycznej 2. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), to jest: - art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej Prawo budowlane) - obowiązujące w dacie budowy - polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy miał on zastosowanie, gdyż przedmiotowa inwestycja zlokalizowana na działce gruntu nr ew. ..., położonej przy ulicy K. w P. nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia budowy do Starostwa Powiatowego w P., gdyż stanowi on budynek gospodarczy do 35 m kw., na który nie jest wymagane zgłoszenie, - art. 48 ust. 2 i ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [w brzmieniu przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego], przez jego niezastosowanie i przyjęcie w ślad za organem II instancji, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest możliwości doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem, ze względu na niezgodność obiektu budowalnego z miejscowym zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami technicznymi budynków, podczas gdy w uchwale Nr VIII/68/99 Rady Miasta i Gminy P. w sprawie zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzono zakazu budowy budynków gospodarczy do 35 m kw., a warunki techniczne budynków dopuszczają możliwość sytuowania budynków w odległości 1,5 od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, gdy przewiduje to plan, a w niniejszej sprawie plan miejscowy dopuszczał możliwość budowy budynków na granicy działek, - § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022r., poz. 1225 z późn. zm., dalej Rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002r.) przez błędną wykładnię dokonaną przez Sąd I Instancji polegającą na uznaniu, że możliwość usytuowania budynków w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy w przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mieści się w przedziale od 0 do 1,5 m, a musi być usytuowana albo w odległości 1,5 m albo bezpośrednio przy granicy, podczas gdyż z treści przepisu nie wynika taki obowiązek, gdyż ustawodawca w przepisie użył słowa lub, a nie albo, co oznacza możliwość usytuowania budynków również w odległości do 1,5 od granicy działki sąsiedniej. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak i poprzedzających go decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjne nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 października 2023 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki oznaczonego budynku gospodarczego usytuowanego na działkach ew. nr ... i .... Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki prawidłowo zweryfikował ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że materiał dowodowy został w sprawie zebrany i oceniony zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej (tiret pierwsze), zaznaczyć należy, że kwalifikacja przedmiotowego obiektu budowlanego jako samowoli budowlanej oparta została na niepodważonych ustaleniach faktycznych i przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Ogólnikowe kwestionowanie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku nie mogło odnieść skutku, bowiem Sąd Wojewódzki w sposób wszechstronny wyjaśnił jaki materiał dowodowy stanowił podstawę do ustalenia czasu realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego oraz jego położenia i cech charakterystycznych. W drugim zarzucie skargi kasacyjnej (punkt 1, tiret drugie) bezzasadnie zarzucono błędne przeprowadzenie oględzin i niewłaściwe ustalenie lokalizacji spornego obiektu, podczas gdy w aktach znajduje się obszerny materiał dowodowy wskazujący na położenie budynku na działce nr ew. ... i częściowo (na odległości ok 1m) na działce sąsiedniej nr ew. .... W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki wskazał na dokumentację - w postaci kopii aktualnej mapy zasadniczej, szkicu polowego z operatu technicznego z uwidocznionymi punktami granicznymi, wykazu współrzędnych punktów granicznych obu ww. działek ewidencyjnych, mapy podziału działki nr ..., protokołów oględzin – stanowiącą podstawę ustalenia miejsca usytuowania przedmiotowego budynku gospodarczego. Nadto Sąd przypomniał, że sam skarżący w trakcie oględzin nie kwestionował faktu umiejscowienia spornego obiektu w części na działce sąsiedniej. W takim stanie sprawy całkowicie chybione okazały się zarzuty skargi kasacyjnej, w których podniesiono naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 85 k.p.a. Nietrafnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020r.) podnosząc, że zastosowanie w sprawie tego przepisu powinno prowadzić do wniosku, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Sąd Wojewódzki akceptując kwalifikację prawną przedmiotowego budynku dokonaną w kontrolowanych decyzjach, wskazał na obowiązującą w czasie jego realizacji treść art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wywodząc, że wprawdzie budynek ma powierzchnię do 25m2, jednak z uwagi na powierzchnię działki 1200m2 inwestor mógł zrealizować na zgłoszenie jedynie cztery obiekty budowlane o kategorii wymienionej w tym przepisie, tymczasem sporny obiekt był już piątym budynkiem (ewentualnie szóstym) zrealizowanym na działce nr ... (podział działki nr ... na działki ... i ... nastąpił w 2017 r. a przedmiotowy budynek powstał w latach 2011-2012). Sąd Wojewódzki słusznie zgodził się z oceną organów obu instancji, że budowa kolejnego budynku, oprócz tych istniejących na wymienionej nieruchomości wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Wobec braku w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jakiejkolwiek argumentacji dotyczącej zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, sformułowany w tym zakresie zarzut okazał się bezskuteczny. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się tylko do sformułowania w zarzucie bezpodstawnego twierdzenia, że przedmiotowa inwestycja nie wymagała zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę. Wyrażone przekonanie strony o legalności przedmiotowego obiektu nie znajduje jednak oparcia w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie. Bak uzasadnienia tego zarzutu uniemożliwił jego dalszą merytoryczną weryfikację. Podobnie za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące przepisów art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowalnego oraz § 12 ust. 2 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r. Mylnie zakwestionowano w skardze kasacyjnej interpretację przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie przedmiotowej inwestycji oraz przepisów ww. Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., podczas gdy Sąd Wojewódzki kierując się właściwym rozumieniem unormowań zawartych w obu tych aktach prawnych wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku ich treść. Dalej Sąd Wojewódzki prawidłowo wskazał, że według ustaleń planu miejscowego dopuszczalna była budowa budynku gospodarczego w granicy działki jednocześnie zbliźniaczonego z budynkiem na sąsiedniej działce, a warunków tych przedmiotowy obiekt nie spełnia, gdyż wybudowany został z przekroczeniem granicy oraz nie przylega do budynku gospodarczego na sąsiedniej działce. Tym samym nie mógł być zachowany wymóg z § 12 ust 2 Rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r., co Sąd Wojewódzki wyjaśnił wyczerpująco w uzasadnieniu wyroku. Z tych wszystkich względów trafna była ocena Sądu Wojewódzkiego co do zasadności stanowiska organów obu instancji, że niezgodność przedmiotowego budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno-budowlanymi uniemożliwiała jego legalizację, co w konsekwencji skutkować musiało nakazem rozbiórki, orzeczonym na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 5