II OZ 365/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Trzebiatów na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 767/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Gminy Trzebiatów na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2025 r. nr WOA.7723.5.2025.SL w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 767/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2025 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że lektura skargi w zakresie poszukiwania uzasadnienia rozpoznawanego wniosku nie pozwala ustalić z czym skarżąca wiąże wystąpienie przesłanek ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem argumentacja dotyczy wyłącznie przedmiotu skargi. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnienia wniosku, Sąd uznał, iż nie była możliwa ocena czy w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Także z dokumentów akt sprawy nie wynikają takie okoliczności i dane, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania aktu o nałożeniu grzywny na skarżącą. Dlatego też nie była możliwa pozytywna ocena wniosku strony i udzielenie jej tymczasowej ochrony w tej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina Trzebiatów, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a., w postaci pominięcia przez Sąd okoliczności, że strona skarżąca podnosiła, że wykonanie "decyzji" spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znacznych strat finansowych w działalności samorządowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W judykaturze wielokrotnie wskazywano, że – skutki wykonania decyzji (w niniejszej sprawie postanowienia) zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne. W przypadku uchylenia decyzji/postanowienia, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 217/11). Każda decyzja administracyjna, czy też każde postanowienie zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego, a nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować dla strony (por. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest dołożyć szczególnej staranności by uprawdopodobnić, że występują wyjątkowe okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane przez stronę skarżącą okoliczności, nie stanowiły uprawdopodobnienia istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Konieczne było bowiem chociażby uprawdopodobnienie, że uszczuplenie majątkowe doznane przez skarżącą Gminę będzie "znaczne". Konieczność poniesienia przez Gminę kosztów, nawet w wysokości 50.000 zł, bez zestawienia tego z planami Gminy, które nie zostaną z tego powodu zrealizowane, nie pozwala w żaden sposób uzasadnić zastosowania ochrony tymczasowej. Pełnomocnik strony domaga się niejako automatyzmu w zastosowaniu takiej ochrony, bowiem każda jednostka samorządowa może powołać się na konieczność zaniechania realizacji jakiś celów w związku z koniecznością uiszczenia nałożonych na nią kar pieniężnych. Tymczasem zastosowanie mechanizmu wstrzymania wykonania aktu jest przez ustawodawcę przewidziane tylko w wyjątkowych przypadkach, w oparciu o precyzyjną argumentację strony występującej z wnioskiem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.