II OZ 792/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2527/24 wzywające D. K. do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K.1 na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 861/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. uchylić zaskarżone zarządzenie, 2. odrzucić zażalenie K. P.

K. P., D. K. i D. K.1 wnieśli skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r., nr 861/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Strony nie uiściły wpisu od skargi. Wystąpiły o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem z 6 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 734/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Prawomocnym postanowieniem z 12 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 736/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 22 stycznia 2025 r., którym odmówiono przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawomocnym postanowieniem z 13 marca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 735/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 22 stycznia 2025 r., którym pozostawiono wniosek D. K.1 o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bez rozpoznania. Zarządzeniem z 13 marca 2025 r. sygn. akt VII SA/wa 2527/24 Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej jako rozporządzenie) wezwał D. K. do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 lipca 2024 r. nr 861/2024 w wysokości 500 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe przesłano na adres D. K. 14 marca 2025 r. a doręczono 31 marca 2025 r. (zpo k. 35 akt). D. K. i K. P. wniosły zażalenie na powyższe zarządzenie o wpisie od skargi, wskazując, że nie są w stanie ponieść "opłaty łącznej 74.000 zł lub legalizacji na kwotę na 3.650.000 zł, gdyż nie ma w Polsce takiej osoby, która mogłaby ponieść takie koszty procesowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w nim podniesione. Stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury 500 zł. Prawidłowo zatem ustalono wysokość przysługującego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi na decyzję, którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r. nr IIWT/57/2024, nakazującej K. P. rozbiórkę obiektu budowlanego typu blaszak nietrwale połączonego z gruntem. Jednakże wydając zaskarżone zarządzenie nie wzięto pod uwagę art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej P.p.s.a.), z którego wynika, że pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie, gdy uprawnienia lub obowiązki tych osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. Z tej decyzji wynikają przede wszystkim uprawnienia i obowiązki dla jej adresatów, czyli przede wszystkim podmiotów, którym na skutek wniesionego wspólnie odwołania umorzono postępowanie, przy czym dla D. K. i D. K.1 te uprawnienia i obowiązki są wspólne m.in. z racji tego, że są oni małżeństwem i wspólnie wnieśli odwołanie od decyzji nakazującej innemu podmiotowi rozbiórkę obiektu budowlanego. Dlatego też w okolicznościach tej sprawy D. K. i D. K.1, na podstawie art. 214 § 2 P.p.s.a., powinni być wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, a nie wyłącznie D. K. o cały wpis 500 zł. W związku z powyższym NSA uznał, że zaskarżone zarządzenie, którym wezwano D. K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł należy uchylić, o czym postanowiono jak w pkt 1 postanowienia na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 P.p.s.a. Natomiast zażalenie wniesione przez K. P. na zarządzenie z 12 marca 2025 r. NSA uznał za niedopuszczalne i jako takie odrzucił z przyczyn podmiotowych. NSA stwierdził bowiem, że zażalenie wniesione zostało przez osobę niebędącą adresatem zaskarżonego zarządzenia, w sytuacji gdy skutki prawne tego zarządzenia dotyczą wyłącznie ich adresata, czyli w niniejszej sprawie wyłącznie D. K., nie zaś K. P.. W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 P.p.s.a., postanowił jak w pkt 2 sentencji