II OZ 839/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 543/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 543/24 w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Wielopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lutego 2024 r., nr WOA.7721.284.2023.MT w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z 11 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 543/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 178 w zw. z art. 220 § 3a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej "skarżąca" lub "Spółka") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 543/24 w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Wielopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lutego 2024 r., nr WOA.7721.284.2023.MT w przedmiocie nakazu rozbiórki i zwrócił uiszczony od skargi kasacyjnej wpis sądowy. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było nieuzupełnienie jej braków w postaci nieuiszczenia na wezwanie Sądu opłaty kancelaryjnej za sporządzenie przez Sąd kopii dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków dla doręczenia ich stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Sąd mając na uwadze art. 47 § 3 P.p.s.a., wskazał, że co prawda nie ma obowiązku dołączania odpisów pism i załączników jeśli pisma te i załączniki zostały wniesione w formie elektronicznej, ale wówczas w celu doręczenia tych dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Sąd przywołał treść art. 220 § 3a P.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, od których pomimo wezwania nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 235a, podlegają odrzuceniu przez sąd. Wspomniany art. 235a P.p.s.a. stanowi, że opłatę kancelaryjną pobiera się również za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej w oparciu o art. 177a P.p.s.a. został wezwany przez Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi kasacyjnej w celu doręczenia jej stronom (uczestnikom postępowania). Pomimo doręczenia prawidłowego wezwania w dniu 12 lutego 2025 r. (a z uwagi na rozbieżność jedynie w zakresie imienia pełnomocnika – de facto dwukrotnego wezwania), wpłata nie wpłynęła w zakreślonym przez Sąd terminie, zatem zachodziła podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej stosownie do art. 178 w zw. z art. 220 § 3a P.p.s.a. Wpis od skargi kasacyjnej zwrócono na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do Sądu I instancji celem dalszego jej prowadzenia. Zarzuciła postanowieniu naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 ust. 1 P.p.s.a. poprzez błędne wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych pisma w postaci uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydrukowanie dokumentu złożonego w formie elektronicznej albowiem skarga kasacyjna została wniesiona w terminie w biurze podawczym WSA w Poznaniu. W uzasadnieniu skarżąca stwierdza, że doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącej nastąpiło 2 grudnia 2024 r. Tym samym 30 dniowy termin na złożenie skargi kasacyjnej mijał w dniu 1 stycznia 2025 r., a jako, że jest to dzień ustawowo wolny od pracy, termin ten przypadł na dzień 2 stycznia 2025 r. Pełnomocnik skarżącej rzeczywiście w dniu 30 grudnia 2024 r., przesłał poprzez skrzynkę ePUAP skargę kasacyjną w formie elektronicznej opatrzoną podpisem kwalifikowanym. Niemniej czynność ta została dokonana z ostrożności procesowej, aby w przypadku zaistnienia nieprzewidzianych okoliczności nie doszło do uchybienia terminu. Czynność ta została dokonana przed terminem upływu do złożenia skargi kasacyjnej. Skarżąca wskazuje, że najistotniejsze dla niniejszej sprawy jest to, że w dniu 2 stycznia 2025 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu, pełnomocnik skarżącej złożył skargę kasacyjną w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w formie pisemnej. Skarga ta znajduje się na kartach od 245 do 253 akt sprawy. Pismo w aktach posiada prezentatę "Złożono w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu" oraz prezentatę daty 2 stycznia 2025 r. wraz z podpisem pracownika Sądu przyjmującego pismo oraz wskazaniem, iż pismo zawiera 1 załącznik oraz 1 odpis. Tym samym pełnomocnik skarżącej dochował terminu i skargę złożył w prawidłowej formie. Dalsze czynności Sądu, po wniesieniu skargi w formie pisemnej - w postaci wezwania do uzupełnienia braków formalnych poprzez uiszczenie opłaty kancelaryjnej za sporządzenie wydruku pisma złożonego w formie elektronicznej były zatem bezprzedmiotowe i nawet jeżeli uznać bezskuteczność pisma wniesionego w formie elektronicznej, to jednak nie może to prowadzić do odrzucenia skargi kasacyjnej, skoro została ona wniesiona prawidłowo, w formie pisemnej w biurze podawczym Sądu z zachowaniem ustawowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem NSA w okolicznościach niniejszej sprawy przedwczesnym było odrzucenie skargi kasacyjnej Spółki bowiem o ile skarga kasacyjna wniesiona przez jej pełnomocnika w formie elektronicznej podlegała odrzuceniu z uwagi na brak opłaty kancelaryjnej za wydruki odpisów tej skargi o jakiej mowa w art. 235a P.p.s.a., to Sąd I instancji powinien również wziąć pod uwagę, że pełnomocnik Spółki złożył także skargę kasacyjną identyczną z tą wersją elektroniczną w formie tradycyjnej w dniu 2 stycznia 2025 r. na Biurze Podawczym Sądu i zrobił to w terminie do tego przewidzianym i poddać ją ocenie pod względem dopuszczalności i ewentualnych braków. Sąd w ogóle nie zwrócił uwagi na zaistnienie takiej szczególnej okoliczności i prowadził postępowanie bazując na skardze kasacyjnej wniesionej elektronicznie. W ocenie NSA, nie ma podstaw aby za skutecznie wniesioną uznać wyłącznie wersję elektroniczną skargi kasacyjnej, która wpłynęła do sądu 30 grudnia 2024 r. poprzez system ePUAP, a która wobec braku reakcji na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za jej odpisy, została następnie odrzucona. W sprawie niniejszej niewątpliwie ta sama skarga kasacyjna została wniesiona w terminie ustawowym a zatem w sytuacji ujawnienia się braków jej wersji elektronicznej należało również wziąć pod uwagę skargę kasacyjną wniesioną tradycyjnie na biuro podawcze. Oczywiście ta skarga kasacyjna powinna podlegać Sądowej ocenie jej dopuszczalności, w tym spełnienia warunków formalnych. Takiej oceny Sąd jednak nie dokonał. Swoje czynności Sąd skoncentrował wyłącznie na wersji elektronicznej skargi kasacyjnej a zatem odrzucenie skargi kasacyjnej bez rozróżnienia jej formy, w ocenie NSA, w okolicznościach niniejszej sprawy, okazało się przedwczesne. Zdaniem NSA, pominięcie skargi kasacyjnej złożonej w formie tradycyjnej w terminie ustawowym bez oceny jej dopuszczalności byłoby naruszeniem konstytucyjnego prawa strony do sądu i wobec tego należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. oraz sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w celu oceny spełniania wymogów także tej skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.