II SA/Gd 690/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 6 grudnia 2023 r. nr 001060/ŻZZEWWN/10/2023 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę.

Skarga K. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z 6 grudnia 2023 r. w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, została wniesiona w następującym stanie sprawy: Decyzją z 6 grudnia 2023 r. Wojewoda ustalił, że w okresie od 1 września 2017 r. do 30 września 2017 r. skarżąca nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze na dziecko, N.J., w łącznej kwocie 500 zł. Minister Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I Instancji. Przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie, że przysługuje od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej. W dniu 20 maja 2024 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 6 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia. Dopiero, gdy organ II instancji wyda decyzję można wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Tym samym skarga jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, wniesie skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż ich działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. postanowienie WSA w Krakowie z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 424/19; wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej sytuacji skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07). W niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła decyzję z dnia 6 grudnia 2023 r., wydaną przez Wojewodę Pomorskiego jako organ I instancji, od której to decyzji, zgodnie z przepisami prawa oraz zgodnie z pouczeniem w niej zawartym, przysługiwało odwołanie do Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że skarżąca skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia i wniosła odwołanie od decyzji Wojewody Pomorskiego. Odwołanie to zostało rozpoznane przez Ministra Pracy, Rodziny i Polityki Społecznej, który decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego zawierała prawidłowe pouczenie, że przysługuje od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra, niemniej jednak skarżąca do sądu zaskarżyła decyzję Wojewody, wydaną w pierwszej instancji. Złożenie do Sądu skargi na decyzję organu I instancji nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji pierwszej instancji. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę odrzucił.