Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 418/20

II SA/Wa 418/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-05-27

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
27 maja 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2020 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2019r., nr [...].

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

P. G. w dniu [...] stycznia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2019r. nr [...], którą ten odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe. P. G. pismem z dnia[...] grudnia 2018r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o dokonanie ponownego obliczenia i wypłaty w wyższej niż dotychczas wysokości ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161, z późn. zm.). Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102). W dniu [...] września 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał decyzję nr [...], którą odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata 2007-2013. Decyzję tę doręczono stronie w dniu [...] października 2019 r. i W dniu [...] października 2019 r. (data prezentaty Komendy Wojewódzkiej Policji w j [...]) strona złożyła z zachowaniem ustawowego terminu odwołanie od wymienionej decyzji, żądając uchylenia jej w całości oraz ponownego przeliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata i 2007-2013. Komendant Główny Policji z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2019r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, iż już raz "uznał" prawo do ekwiwalentu poprzez jego wypłatę, a jeśli wysokość przysługującego świadczenia została zaniżona, to przede wszystkim brak jest podstaw do orzekania ponownego o prawie do przedmiotowego świadczenia pieniężnego, a ponadto brak jest algorytmu, według, którego ma zostać wyliczona ponownie wysokość tego ekwiwalentu. Nie da się także zastosować prostego wzoru opartego na wyliczeniu dni roboczych rozumianego jako różnica pomiędzy dniami kalendarzowymi w danym roku kalendarzowym, a dniami wolnymi wynikającymi z ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. W stosunku do policjantów każdy współczynnik (mnożnik) pozwalający obliczyć wysokość ekwiwalentu, o którym mowa w art. 115a ustawy o Policji mógłby mieć bowiem inną wartość, która uzależniona byłaby przede wszystkim od grafiku służby oraz rozkładu czasu służby. Reasumując stwierdzić należy, iż aktualnie brak jest obowiązującej w ustawie o Policji normy prawnej regulującej kwestię sposobu obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień nie wykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Uprzednio obowiązujący art. 115a ustawy o Policji utracił moc, w określonej części, z dniem 6 listopada 2018 r. na skutek powoływanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nowe przepisy w tej materii nie zostały wydane. Dlatego też organ wskazał, że nie miał podstaw prawnych do dokonania czynności ponownego przeliczenia tego świadczenia, według innego mnożnika - przelicznika, ponieważ ustawodawca nie określił nowych reguł w zakresie metody obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Zaznaczył, że w świetle zasady legalizmu, organ nie może podejmować czynności w oparciu wyłącznie o wykładnię orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W drodze interpretacji nie można bowiem tworzyć norm prawnych. Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia art. 190 ust. 4 ustawy o Policji organ wskazał, iż z treści art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, iż orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza, iż związane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie stwierdzenia przez Trybunał niekonstytucyjności przepisu prawa wyklucza możliwość uchylenia się od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści, w tym te zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia, ponieważ uzasadnienie nie stanowi treści rozstrzygnięcia. Błędy jest więc pogląd, iż Trybunał Konstytucyjny mógł w uzasadnieniu przesądzić o tym, że jednoznaczna sentencja jego wyroku może obowiązywać w innym zakresie, niż wynika to z jej brzmienia lub z zasad prawa konstytucyjnego. Treścią uzasadnienia, nie można bowiem modyfikować treści sentencji wyroku, ani też zmieniać wynikających z przepisów prawa skutków orzeczeń wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt 1 OSK 1512/16). Określenie natomiast w art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: "moc powszechnie obowiązująca" wyłącznie przybliża walor wyroków Trybunału Konstytucyjnego do źródeł prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i to w zakresie dotyczącym jedynie kręgu adresatów, którzy powinni zapadłe judykaty respektować i dokonywać ich wdrożenia (implementacji). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie stanowią źródła prawa. Wpływ natomiast wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego w całości lub części niekonstytucyjność określonej normy prawnej na treść obowiązującego prawa sprowadza się do eliminacji określonych przepisów lub ich fragmentów z porządku prawnego. Ponadto, organ podkreśla, iż ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 90) nie ma zastosowania do policjantów, w tym przede wszystkim pełniących służbę w zmianowym rozkładzie czasu służby. Wymienione w tej ustawie dni wolne od pracy, są dla wielu (a w zasadzie dla większości) policjantów dniami służby. Z kolei dni tzw. robocze (a zatem inne niż wymienione w powołanej ustawie) są w takich przypadkach dniami wolnymi od służby. Brak natomiast poczynienia wywodów w przedmiocie rozumienia pojęcia "dnia roboczego" na gruncie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1471, z późn. zm.) uniemożliwia zastosowanie rozwiązania zaproponowanego przez stronę w skardze. Przyjęcie natomiast innej koncepcji za prawidłową spowodowałoby, że dla poszczególnych funkcjonariuszy współczynnik (mnożnik) pozwalający obliczyć wysokość ekwiwalentu, o którym mowa w art. 115a ustawy o Policji miałby inną wartość, która uzależniona byłaby przede wszystkim od grafiku służby oraz rozkładu czasu służby. Organ procedując natomiast w taki sposób naraziłby się na zarzut nierównego traktowania poszczególnych funkcjonariuszy. Ponadto w przypadku pełnienia przez funkcjonariusza służby w zmianowym systemie rozkładu czasu służby, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1471, z późn. zm.), należałoby przyjąć, iż okres pełnego miesiąca, czyli średnio 30 dni, są dniami pełnienia przez policjanta służby, a więc ostatecznie organ doszedłby do konkluzji, iż w tego typu sytuacjach współczynnik powinien zostać ustalony w wymiarze, który został przez Trybunał Konstytucyjny zakwestionowany. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, iż do policjantów może znaleźć zastosowanie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14, z późn. zm.). Stosunek służbowy funkcjonariuszy Policji nie jest bowiem stosunkiem pracy. P. G. w dniu [...] stycznia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., W skardze P. G. podniósł, że zarzuca Komendantowi Głównemu Policji: 1) naruszenie art. 190 ust. 3 i ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej 2) naruszenie art. 115a ustawy o Policji, 3) "(...) nieodniesienie się do istoty wniesionego odwołania poprzez nieodniesienie się do zarzutów w nim przedstawionych, a w konsekwencji pominięcie skutków wydanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie niezgodności z Konstytucją RP normy prawnej ujętej w przepisie art. 115a ustawy o Policji i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, które pozbawia stronę możliwości ubiegania się w przyszłości o wyrównanie wypłaconego ekwiwalentu . Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i "nakazanie organowi wypłatę skarżącemu należnego ekwiwalentu z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego", ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżący podnosił m.in., iż skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepis ten nie został wyeliminowany z systemu prawnego w całości, co oznacza, że organ administracji publicznej musi zrekonstruować treść tego przepisu zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Stosownie bowiem do art. 190 ust.l Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Trybunał Konstytucyjny wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115 a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Stąd przy stosowaniu art. 115 a art. 115 a ustawy o policji organy Policji dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny uwzględnić, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego. Komendant Główny Policji wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z uwagi na to, że przedmiotowa skarga spełniała przesłanki ustawowe do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym, Sąd rozpoznał skargę w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarga okazała się zasadna, co skutkowało uchyleniem obu decyzji organów Policji. Na wstępie należy zaznaczyć, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji związane ze stosunkiem służby mogą być dochodzone na drodze sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2001 r. o sygn. akt II SA 2591/01, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne bowiem rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji, w tym zwolnionych ze służby, ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i do którego to nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed sądem powszechnym (tak też m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. II SAB/Po 137/19). Ustawy o Policji, w zakresie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nakłada na organ obowiązek podjęcia czynności materialno-technicznej (wypłatę świadczenia), natomiast w przypadku odmowy powinna zostać wydana decyzji administracyjnej (m.in wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcony został dominujący pogląd zgodnie, z którym skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zaś ustawodawca zaniechał wprowadzenia w to miejsce nowej normy ustawowej, tym niemniej nie sposób zgodzić się z poglądem organu, iż brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego. Analiza uzasadnienia wyroku TK, zawiera bowiem dyrektywy umożliwiające odtworzenie metody obliczania przedmiotowego ekwiwalentu w zgodności z Konstytucją. Trybunał wskazał, że "ekwiwalent pieniężny przyznawany jest w sytuacji zwolnienia funkcjonariusza ze służby, zaś celem tej regulacji, w kwestionowanym zakresie, jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych corocznych płatnych urlopów (...). Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 u.p., który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze" (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19 lutego 2020r. sygn. II SAB/Po 137/19). Podobnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 25 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Go 7/20 wskazał, że: Skutkiem wyroku Trybunał Konstytucyjnego jest utrata z dniem 6 listopada 2018 r. mocy obowiązującej art. 115a ustawy z 1990 r. o Policji, ale tylko w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako orzeczenie zakresowe nie powoduje utraty mocy obowiązującej całego art. 115a ustawy z 1990 r. o Policji. Przepis ten nadal obowiązuje z tym, że należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją RP, ale tylko w granicach określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W pozostałym zakresie przepis należy stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał, co oznacza, że brak jest prawnych przeszkód do rozpoznania wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Kolejno, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1362/19 wskazał, że: Należy po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby obliczonego w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Stąd przy stosowaniu art.115a ustawy o Policji organy Policji dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny uwzględnić, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego. Sposób wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że wyliczenie należnego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie tylko nie wymaga nowelizacji przepisów, ale nie powinno nastręczać organom Policji trudności, skoro przyjmuje się, że świadczeniem ekwiwalentnym za jeden dzień niewykorzystanego urlopu policjanta jest jego wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną, możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. 2015.90). Natomiast "wymiar czasu pracy" w każdym roku publikowany jest w intrenecie a ustalenie wysokości wynagrodzenia policjanta w danym roku kalendarzowym wynika z danych posiadanych przez organy Policji. Podobne stanowisko można znaleźć w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2020r. sygn. akt III SA/Kr 1290/19, III SA/Kr 1342/19 oraz III SA/Kr 1297/19. Organy nie dokonały przeliczenia świadczenia wydając decyzje odmowne, upatrując przy tym problem w braku ustawowego zastąpienia "niekonstytucyjnego" ułamka 1/30 innym ułamkiem. Należy podkreślić, że istotnie "niekonstytucyjny" ułamek 1/30 nie został zastąpiony ustawowo innym ułamkiem - np. 1/22 (ew. 1/21), zastosowanym w innych ustawach dotyczących funkcjonariuszy innych służb mundurowych: Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego czy wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. Sposób wyliczenia kwoty należnej wskazuje natomiast wprost uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, przy czym do dnia 1 lipca 2019 r. "okres rozliczeniowy", o którym mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, w zw. z ust. 2 tego artykułu i w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 to 3-miesięczny okres rozliczeniowy (zmiana tego okresu rozliczeniowego nastąpiła z dniem 1 lipca 2019 r. - Dz. U. z 2019 r. poz. 1635) i taki też należy przyjąć do wymienionych wyliczeń należnej kwoty ekwiwalentu w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 1 lipca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał więc w uzasadnieniu omawianego wyroku: "Ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo przyznaje rekompensatę pieniężną. Nie dotyczy to policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego. (...) Użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia - w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, Lex nr 1798154). Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Organizacja służby w Policji powinna zatem umożliwiać skorzystanie z niego tak, aby zrealizowany był podstawowy cel prawa do wypoczynku, tj. regeneracja sił funkcjonariuszy potrzebna do dalszego wykonywania służby. Jednakże na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza może niekiedy dojść do sytuacji, że nie zdołał on faktycznie wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wówczas jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze." Uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018r., sygn. akt K 7/15 wskazuje więc wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Z przytoczonej treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby obliczonego - zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego - w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Podobnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 lutego 2020r. III SA/Kr 1362/19 podkreślając, iż należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem TK) ostatniego 1 dnia roboczego przysługującego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby. Do dnia 1 lipca 2019 r. "okres rozliczeniowy", o którym mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, w zw. z ust. 2 tego artykułu i w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, to 3-miesięczny okres rozliczeniowy (zmiana tego okresu rozliczeniowego nastąpiła z dniem 1 lipca 2019 r. - Dz. U. z 2019 r. poz. 1635) i taki też należy przyjąć do wymienionych wyliczeń należnej kwoty ekwiwalentu w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 1 lipca 2019 r. Należy jeszcze raz podkreślić, iż organ ma możliwość prawną i faktyczną wyliczenia spornego świadczenia poprzez ustalenie ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu, którą to ilość urlopu należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, obliczonego - zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego - w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym (3 miesiące przed dniem zwolnienia ze służby). Organy Policji naruszyły zatem wskazane wyżej i omówione przepisy prawa materialnego, odmawiając skarżącemu przeliczenia świadczenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lutego 2020
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Łukasz Krzycki Sławomir Fularski Tomasz Szmydt /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny