II SA/Wa 459/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2020 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowego dodatku specjalnego oddala skargę

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych (zwany dalej organem/Dowódcą Generalnym RSZ) decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] P. S. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w [...] (zwanego dalej organem I instancji/Dowódcą Brygady) z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania jednorazowego dodatku specjalnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu jednorazowego dodatku specjalnego z tytułu wykonania w roku 2018 lotów innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym w wymiarze nie mniejszym niż 40 godzin w wysokości 600% kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, tj. w kwocie 16.200 złotych. Wskazał, że skarżący nie spełniał warunków zawartych w § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 853; dalej rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia), albowiem pozostając w rezerwie kadrowej nie zajmował żadnego stanowiska służbowego, a tym bardziej nie zajmował stanowiska służbowego, w ramach którego jego obowiązkiem było wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz nie otrzymywał z tego tytułu dodatku o charakterze stałym (uposażenie i dodatki o charakterze stałym w trakcie pozostawania w rezerwie kadrowej otrzymywał na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.; dalej ustawa o służbie wojskowej). Charakter pełnienia służby w rezerwie kadrowej wyklucza zajmowanie jednocześnie jakiegokolwiek stanowiska służbowego, a co za tym idzie również określonego ww. rozporządzeniem. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji, podnosząc, iż spełnił przesłanki wymagane rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia, zatem przedmiotowe świadczenie winno mu zostać przyznane. Organ zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Brygady z dnia [...] września 2019 r. dotyczącą odmowy przyznania jednorazowego dodatku specjalnego z tytułu wykonania w roku 2018 lotów innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym w opisanym wyżej wymiarze. Wskazał, że skarżący został przeniesiony do rezerwy kadrowej z dniem [...] kwietnia 2017 r. Decyzją Nr [...] Ministra Obrony Narodowej (dalej MON) z dnia [...] marca 2017 r. Kolejnymi decyzjami, tj. Decyzją Nr [...] MON z dnia [...] września 2017 r., Decyzją Nr [...] MON z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz Decyzją Nr [...] MON z dnia [...] października 2018 r. przedłużano mu przebywanie w rezerwie kadrowej MON z jednoczesnym miejscem wykonywania zadań służbowych w Centrum Operacji [...] - Dowództwie Komponentu [...] do dnia [...] marca 2019 r. W ocenie organu pełnienie służby wojskowej w rezerwie kadrowej oznacza, że ww. żołnierz nie zajmuje stanowiska służbowego, którego obowiązkiem jest wykonywaniem lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Ponadto, zdaniem organu, zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia nie można odwołującemu się przyznać przedmiotowych należności, ponieważ nie otrzymywał dodatku specjalnego o charakterze stałym z tytułu wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych uprawniającego do przyznania jednorazowego dodatku specjalnego. Jego zdaniem zgodnie z § 9 ust. 1, § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia oraz w stanowisku zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2019 r. o sygn. II SA/Wa 1411/18 "do przyznania dodatku specjalnego muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, 2) żołnierz zawodowy, musi w ramach obowiązku na zajmowanym stanowisku służbowym wykonywać loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, 3) musi posiadać co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, 4) wykonanie w roku kalendarzowym określonego nalotu wojskowym statkiem powietrznym." W związku z powyższym, w ocenie organu, przytoczone przepisy nie znajdują zastosowania, ponieważ skarżący na mocy przeniesienia do rezerwy kadrowej, został pozbawiony stanowiska służbowego, o którym mowa w punkcie drugim. Jego zdaniem sam fakt wykonywania lotów w okresie przebywania w rezerwie kadrowej nie jest tożsamy z nabyciem prawa do jednorazowego dodatku specjalnego. Brak łącznego spełnienia przesłanek implikuje odmowę przyznania dodatku specjalnego. Wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową: - na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, - w rezerwie kadrowej, - w dyspozycji. Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przestawione w wyroku z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1670/10, wskazał, że "okres pozostawania w rezerwie kadrowej nie jest okresem zajmowania stanowiska służbowego, co wynika wprost z art. 19 ustawy. Natomiast do rezerwy kadrowej może być przeniesiony żołnierz zawodowy zwolniony ze stanowiska służbowego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe - art. 20 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że żołnierz zawodowy nie możne równocześnie pełnić służby na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej i pozostawać w rezerwie kadrowej, bowiem te dwa pojęcia wzajemnie się wykluczają". Powyższe potwierdza także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1241/08 "żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.", w którego treści również wyodrębnia się dwa odmienne stany pełnienia zawodowej służby wojskowej - zajmowanie stanowiska służbowego oraz pozostawanie w rezerwie kadrowej. W ocenie organu, aby objąć stanowisko służbowe, żołnierz musi zostać na nie przeniesiony z rezerwy kadrowej. Wskazał, że czym innym jest pełnienie służby wojskowej na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w ramach którego obowiązków wchodzi wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, a czym innym wykonywanie lotów w ramach zadań określonych żołnierzowi w okresie przebywania w rezerwie kadrowej. Jego zdaniem z treści § 9 ust. 5 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia jednoznacznie wynika, że przedmiotowy dodatek przyznaje się również żołnierzowi, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, na którym w ramach obowiązków służbowych wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych i wyznaczony został na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów lub przeniesiony został do rezerwy kadrowej. Organ wskazał, że skarżący przez cały rok kalendarzowy 2018 przebywał w rezerwie kadrowej MON. W tej sytuacji nie została spełniona przesłanka określona w § 9 ust. 5 uprawniająca żołnierza do jednorazowego dodatku specjalnego, ponieważ przeniesienie do rezerwy kadrowej nie nastąpiło w ciągu roku kalendarzowego. Zainteresowany spełnił taką przesłankę, ale wyłącznie za 2017 r. i za ten rok otrzymał jednorazowy dodatek specjalny. Nie mógł natomiast otrzymać, pomimo wykonania w 2018 r. nalotu w wysokości ponad 40 godzin, jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2018, ponieważ przez cały ten rok przebywał w rezerwie kadrowej. Podniósł, że skarżący otrzymuje dodatek specjalny o charakterze trwałym na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej, który przewiduje, że "W okresie pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji albo urlopu żołnierz zawodowy otrzymuje, z zastrzeżeniem art. 90 ust. 1-1d, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym", a nie jak można próbować twierdzić na podstawie szczególnych właściwości lub warunków pełnienia zawodowej służby wojskowej. W jego ocenie art. 89 ww. ustawy jest przepisem szczególnym do regulacji zawartej w art. 80 tejże ustawy i to on ma pierwszeństwo stosowania do sytuacji rezerwy kadrowej. W tym stanie rzeczy organ orzekł jak w decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów: - postępowania, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania i dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie, skutkujące przyjęciem, że wobec skarżącego nie została zrealizowana przesłanka zajmowania stanowiska służbowego w 2018 roku, na którym do obowiązków służbowych należy wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, ponieważ w tym czasie przebywał w rezerwie kadrowej Ministra Obrony, podczas gdy jego zdaniem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób tego wyprowadzić, a to naruszenie miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia; - prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej oraz § 9 ust. 1, § 9 ust. 2 i 5 rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że warunkiem przyznania jednorazowego dodatku specjalnego jest konieczność zajmowania stanowiska służbowego, który to nie znajduje uzasadnienia w świetle wykładni językowej oraz celowościowej ww. przepisów oraz względów słuszności. Powołując się na niekwestionowany przez strony stan faktyczny wskazał, że posiada co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego (dokładnie na dzień 31 grudnia 2018 roku - 27 lat) i wykonał w 2018 roku nalot w wymiarze 41 godz. i 37 min innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym w charakterze pilota oraz zgodnie z zakresem obowiązków służbowych na czas pozostawania w rezerwie kadrowej wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Jego zdaniem dodatek przewidziany w § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia jednoznacznie wskazuje, że przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego nie jest uzależnione od konieczności zajmowania przez żołnierza zawodowego stanowiska służbowego, na którym wykonywane są loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, a jedynie od faktycznego wykonywania lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych w korelacji z takim nałożonym obowiązkiem wynikającym bezpośrednio z zakresu zadań - obowiązków służbowych. Wskazał, że trafne jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który w wyroku z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 490/11, stwierdził, że o istocie dodatków wymienionych w art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej, stanowią nie ich nazwy - "dodatek specjalny", czy "dodatek służbowy", ale sprecyzowanie, że przysługują one "za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej" lub "za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych". Podniósł, że spełnił wszystkie przesłanki uprawniające go do otrzymania jednorazowego dodatku specjalnego na podstawie § 9 ust. 5 rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia, pomimo pozostawania w rezerwie kadrowej cały 2018 rok. W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie przez Sąd uchylenia poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji organu I instancji w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko opisane w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie jednorazowego dodatku specjalnego z tytułu wykonania w 2018 roku lotów innym niż samolot naddźwiękowy wojskowym statkiem powietrznym. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej, żołnierze zawodowi otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatek specjalny – za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia, żołnierz zawodowy, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej. Natomiast według § 9 ust. 1 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 8 ust. 1, posiadającemu co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, który wykonał w roku kalendarzowym loty w wymiarze nie niższym niż: 1) 30 godzin – samolotem naddźwiękowym albo 2) 40 godzin – innym wojskowym statkiem powietrznym albo 3) połowę wymiaru godzin lotów określonych odpowiednio w pkt 1 lub 2, z wyłączeniem lotów inspektorskich – w przypadku pilota, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, zajmującego stanowisko służbowe w jednostce wojskowej powyżej szczebla brygady lotnictwa (skrzydła lotnictwa) posiadającemu licencję pilota klasy pierwszej lub mistrzowskiej – po zakończeniu roku kalendarzowego przyznaje się jednorazowy dodatek specjalny w wysokości 300% (nie więcej niż do wysokości 600%.) kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym. Zatem analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że do przyznania dodatku specjalnego muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się po zakończeniu roku kalendarzowego, 2) żołnierz zawodowy, musi w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym wykonać loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, 3) musi posiadać co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, 4) wykonanie w roku kalendarzowym określonego nalotu wojskowym statkiem powietrznym. W rozpoznawanej sprawie organ uwzględnił zakończony rok kalendarzowy 2018. Skarżący posiada co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej w składzie personelu latającego, wykonał w roku 2018 nalot 41 godzin i 37 minut wojskowym statkiem powietrznym. Decyzjami MON: Decyzją Nr [...] MON z dnia [...] marca 2017 r.; Decyzją Nr [...] MON z dnia [...] września 2017 r.; Decyzją Nr [...] MON z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz Decyzją Nr [...] MON z dnia [...] października 2018 r. przedłużano skarżącemu przebywanie w rezerwie kadrowej MON z jednoczesnym miejscem wykonywania zadań służbowych w Centrum Operacji [...] - Dowództwie Komponentu [...] do dnia [...] marca 2019 r. Wobec tego należy stwierdzić, że skarżący przez cały rok kalendarzowy 2018 przebywał w rezerwie kadrowej MON. W tej sytuacji nie została spełniona przesłanka określona w § 9 ust. 5 uprawniająca żołnierza do jednorazowego dodatku specjalnego, ponieważ przeniesienie do rezerwy kadrowej nie nastąpiło w ciągu roku kalendarzowego. Zainteresowany spełnił taką przesłankę, ale wyłącznie za 2017 r. i za ten rok otrzymał jednorazowy dodatek specjalny. Nie mógł otrzymać, jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2018, pomimo wykonania w 2018 r. nalotu w wysokości ponad 40 godzin, ponieważ przez cały ten rok przebywał w rezerwie kadrowej. W takiej sytuacji skarżący mógł hipotetycznie otrzymać dodatek specjalny na podstawie § 9 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym jednorazowy dodatek specjalny, o którym mowa w ust. 1, przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 8 ust. 1 i wyznaczony na stanowisko, na którym nie ma obowiązku wykonywania lotów, lub przeniesiony do rezerwy kadrowej. Niemniej jednak dodatek specjalny skarżącemu nie należy się, bowiem w trakcie roku kalendarzowego 2018 r. (przez cały rok), pozostawał on w dyspozycji MON. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1