Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wa 623/19

II SA/Wa 623/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-10-11

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
11 października 2019
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Agnieszka Góra – Błaszczykowska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Radziszewska – Krupa Protokolant specjalista – Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Skarżący D. L., który pełni zawodową służbę wojskową jako służbę stałą w [...] Regionalnej Bazie Logistycznej Skład [...] w miejscowości [...], w dniu [...] grudnia 2018 r. wystąpił o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. W powyższym wniosku oświadczył, że nabył lokal mieszkalny od WAM. Na podstawie przedłożonego przez żołnierza aktu notarialnego Rep. [...] z [...] lutego 2016 r. oraz protokołu nr [...] z uzgodnień warunków sprzedaży ratalnej lokalu mieszkalnego z dnia [...] lutego 2006 r. ustalono, że skarżący nabył na współwłasność od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (obecnie Agencji Mienia Wojskowego) 1/3 lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...], przy zastosowaniu pomniejszenia w cenie nabycia. Zakup przedmiotowego lokalu nastąpił przed powołaniem skarżącego do zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 3, w zw. z art. 48 d ust. 12 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2356) oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 roku o Agencji Mienia Wojskowego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2308), odmówił skarżącemu D. L. wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że w myśl art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek (...) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia i powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycia lokalu. Wobec powyższego nie ma on prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy. W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2019 r. do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego skarżący D. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w Rzeczypospolitej Polskiej polegające na jego błędnej wykładni, poprzez przyjęcie, iż ma zagwarantowane prawo do zakwaterowania pomimo oczywistego niezrealizowania tego obowiązku przez organ; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji brak nadania odpowiedniego znaczenia następującym okolicznościom, co skutkowało wydaniem nieprawidłowej decyzji, a mianowicie: – prawo do wykupu przedmiotowego lokalu przysługiwało pierwotnie jego ojcu, który był pracownikiem cywilnym w wojsku i mógł z takiej pomocy publicznej skorzystać; – w dniu zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego tj. w dniu [...] grudnia 2001 r. był osobą niepełnoletnią więc nie mógł być stroną umowy najmu; – w dniu nabycia udział do 1/3 części lokalu mieszkalnego wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych i udziałem we współwłasności gruntu nie był żołnierzem; – w dniu [...] lutego 2006 r. nabył jedynie udział do 1/3 części lokalu mieszkalnego wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych i udziałem we współwłasności gruntu, chociaż przepisy ustawy zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP odnoszą się do kwestii nabycia całego lokalu, a nie jedynie udziału; – nabył na współwłasność w 1/3 części powyższy lokal mieszkalny wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych i udziałem we współwłasności gruntu przed wejściem w życie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w RP, bowiem powołany przepis wszedł w życie 1 lipca 2010 r., a więc regulacji tej nie było w systemie prawa w dniu, w którym doszło do nabycia udziału w lokalu. Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania jest więc samoistnym prawem żołnierza zawodowego wynikającym z łączącego go stosunku służbowego. Z kolei w myśl art. 21 ust. 2 i 3 ustawodawca daje żołnierzowi służby stałej możliwość wyboru jednej spośród następujących form zakwaterowania, tj.: – przydziału kwatery (lokalu mieszkalnego) na czas pełnienia służby, – przydziału miejsca w internacie (kwaterze internatowej), – wypłaty świadczenia mieszkaniowego, Natomiast w myśl art. 21 ust. 6 pkt 1 – 5 ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania (w tym do wypłaty świadczenia mieszkaniowego), jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: 1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.; 2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.; 3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994r. Nr 10, poz. 36); 5. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Zgodnie z ustalonym już wyżej stanem faktycznym, skarżący skorzystał zatem z preferencyjnych zasad wykupu lokalu mieszkalnego od Agencji na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o czym mowa wart. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu i nie ma znaczenia fakt, że w dacie nabycia powyższego lokalu mieszkalnego, skarżący nie był żołnierzem zawodowym. Podkreślono, że powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego, jak również nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, np. takich jak zakup z bonifikatą udziału w lokalu. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy osoba posiadająca obecnie status żołnierza, kiedykolwiek skorzystała z pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane i przypadki, gdy ta osoba kupiła lokal na współwłasność. Zatem została spełniona przesłanka negatywna do wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego, określona w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Co więcej negatywne przesłanki zawarte w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy w obowiązującym brzmieniu nie obejmują sytuacji nabycia lokalu mieszkalnego wyłącznie od Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego, ale odnoszą się również do takiego stanu, gdzie nabycie lokalu po niższej cenie nastąpiło od Skarbu Państwa. Uprawnienia wymienione w art. 21 ust. 6 ustawy, z którymi ustawodawca wiąże negatywne skutki w postaci utraty prawa do zakwaterowania dotyczą świadczeń, które w sposób docelowy i trwały (a nie bieżący czy doraźny) zaspokajają potrzeby mieszkaniowe osób, które z nich skorzystały. Istotnym jest również, że ustawodawca stosownie do art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu nie pozbawia żołnierza prawa do zakwaterowania w miejscu pełnienia służby we wszystkich trzech formach zakwaterowania, jeżeli nabycie lokalu nie nastąpiło w miejscowości, w której żołnierz pełni służę, albo w miejscowości pobliskiej. W takich okolicznościach żołnierzowi przysługuje zakwaterowanie w internacie lub kwaterze internatowej. Ustawodawca w sposób zamierzony dopuszcza taki wyjątek w celu zachowania pełnej dyspozycyjności żołnierza, związanej z prawidłowym wykonywaniem obowiązków w miejscu skierowania do pełnienia służby. Zatem ustawodawca konstruując normę negatywną określoną w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, objął nią wszelkie stany faktyczne, niezależnie od okoliczności czy do nabycia lokalu przez żołnierza doszło przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej, czy w trakcie jej pełnienia. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie mógł zatem skutecznie nabyć uprawnienia do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia, skoro skorzystał z jednej z państwowych form pomocy mieszkaniowej, wymienionej w art. 21 ust. 6 pkt 1 – 5 ustawy. Z kolei odnosząc się do zawartych w odwołaniu wyjaśnień skarżącego, że w momencie nabycia udziału w lokalu, nie było w ustawie o zakwaterowaniu regulacji art. 21 ust. 6 pkt 3 stwierdzono, że organ bierze pod uwagę stan prawny obowiązujący w momencie złożenia wniosku, a regulacja ta weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r., czyli istniała już w dniu wstąpienia skarżącego do służby wojskowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący D. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji brak nadania odpowiedniego znaczenia następującym okolicznościom wskazanym poniżej, co skutkowało wydaniem nieprawidłowej decyzji, a mianowicie: a) prawo do wykupu przedmiotowego lokalu przysługiwało pierwotnie jego ojcu, który był pracownikiem cywilnym w wojsku i mógł z takiej pomocy publicznej skorzystać; b) w dniu zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego tj. w dniu [...] grudnia 2001 r. był on osobą niepełnoletnią więc nie mógł być stroną umowy najmu; c) w dniu nabycia udział do 1/3 części lokalu mieszkalnego wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych i udziałem we współwłasności gruntu nie był żołnierzem; d) w dniu [...] lutego 2006 r. nabył jedynie udział do 1/3 części lokalu mieszkalnego wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych i udziałem we współwłasności gruntu, chociaż przepisy ustawy zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP odnoszą się do kwestii nabycia całego lokalu, a nie jedynie udziału; e) nabył na współwłasność w 1/3 części ww. lokal mieszkalny wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych i udziałem we współwłasności gruntu przed wejściem w życie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w RP; 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego, podczas gdy należało decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do organu I instancji, lub uchylić i orzec co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu świadczenia mieszkaniowego zgodnie z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 roku; 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w Rzeczypospolitej Polskiej polegające na jego błędnej wykładni i uznaniu, że norma negatywna określona w tym przepisie obejmuje wszelkie stany faktyczne, niezależnie od okoliczności czy do nabycia lokalu przez żołnierza doszło przed powołaniem do służby wojskowej, czy w trakcie jej pełnienia, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że organ błędnie przyjął, iż nie przysługuje mu świadczenie mieszkaniowe. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – stwierdził, że organ naruszył podane już wyżej przepisu Kodeksu administracyjnego oraz nie nadał odpowiedniego znaczenia okolicznościom wskazanym w petitum, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji. W dalszej części stwierdził, że prawo żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego stanowi pochodną uprawnienia podstawowego jakim jest prawo do zakwaterowania i prawo. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości i prawo to jest realizowane, zgodnie z ust. 3, m.in. poprzez wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Z kolei w art. 21 ust. 6 ustawy, określono przesłanki negatywne, których spełnienie pozbawia żołnierza zawodowego prawa podstawowego do zakwaterowania, jak również form zastępczych realizacji tego prawa. Zgodnie z art. 21 ust. 6 ww. ustawy żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, mi.in. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym są ustalenia zawarte w stanie faktycznym, lecz w tym czasie nie był on żołnierzem, jak również upust cenowy nie był związany z pełnieniem zawodowej służby wojskowej, bowiem pełni ją od [...] października 2016 r. Tymczasem ustawodawca w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy posługuje się pojęciem żołnierza, uzależniając powstanie negatywnej przesłanki korzystania ze świadczenia mieszkaniowego od nabycia lokalu mieszkalnego z bonifikatą lub pomniejszeniem ceny nabycia przez "żołnierza". Wykładnia językowa wskazuje zatem na to, że przesłanka ta nie ziszcza się, gdy lokal mieszkalny nabyty został przez osobę cywilną, przed powołaniem jej do służby wojskowej, bowiem nie jest to nabycie lokalu mieszkalnego przez żołnierza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14). Celem uregulowania zawartego w art. 21 ust. 6 ustawy było, by żołnierz, którego prawo do zakwaterowania wynikające wprost z faktu pełnienia służby wojskowej i z przepisów o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (a nie z zaspokajania potrzeb zbiorowych społeczności przy udziale środków Skarbu Państwa przed powołaniem do służby wojskowej) zostało zrealizowane, w jednej ze specyficznych postaci przewidzianych przez ustawę o zakwaterowaniu przed nowelizacją tego prawa z dnia 1 lipca 2010 r., nie mógł się ubiegać o ponowne zrealizowanie tego prawa w oparciu o to, że nadal pełni służbę wojskową, a w systemie pojawiły się nowe uregulowania dotyczące form prawa do zakwaterowania. W świetle powyższego, skoro nabył na współwłasność w 1/3 części ww. lokal mieszkalny wraz z udziałem we współwłasności części wspólnych i udziałem we współwłasności gruntu jako osoba cywilna, przed powołaniem go do służby wojskowej, nie może mieć w stosunku do niego zastosowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w RP. Ponadto, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14, zgodnie z którym w ocenie Sądu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w RP nie formułuje uniwersalnej zasady, że z pomocy państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, czy to przed powołaniem do służby wojskowej, czy w jej toku, można skorzystać tylko raz. Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie stanowi, że żołnierz zawodowy, który w związku ze służbą otrzymał jakiekolwiek świadczenie z WAM, po odejściu ze służby i na przykład po przejściu do innej służby wymienionej wyżej, nie będzie mógł nabyć prawa do zakwaterowania przewidzianego dla członków tej innej służby, czy na przykład z prawa pomocy ze środków publicznych w postaci dodatku mieszkaniowego. Ponadto w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 919/17 wskazano, że z przepisu art. 21 ust. 6 ustawy, na gruncie przesłanek określonych w punktach 1, 2, 4 i 5, jednoznacznie wynika, że brak prawa do zakwaterowania ustawodawca powiązał ściśle z takimi sytuacjami, gdy żołnierz wcześniej (na podstawie nieobowiązujących obecnie przepisów) zrealizował swoje prawo do kwatery w postaci przewidzianej dla żołnierzy, a więc wynikające bezpośrednio ze stosunku służbowego. Są to instytucje prawa ściśle związane z prawem żołnierza do zakwaterowania i będące postaciami realizacji tego prawa w związku z pełnioną służbą wojskową. Także przesłankę z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy należy rozpatrywać w kontekście uprawnień żołnierza zawodowego wynikających z pełnienia zawodowej służby wojskowej. Uzyskanie zatem pomniejszenia w cenie nabycia lokalu mieszkalnego przez osobę, która nie była w chwili zakupu lokalu żołnierzem zawodowym i upust cenowy nie był związany z pełnieniem zawodowej służby wojskowej, nie stanowi podstawy do odmowy wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę, Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że ustawa o zakwaterowaniu (...) w swych wielu wersjach łącznie z obecną uprawniała do nabycia lokalu z bonifikatą nie tylko żołnierzy, emerytów i rencistów wojskowych oraz osoby bliskie, wspólnie z nimi zamieszkałe w razie ich śmierci, ale także inne osoby, w tym osoby cywilne zatrudnione w resorcie obrony narodowej. Niezależnie od tego prawo do lokalu służbowego i jego preferencyjnego wykupu posiadały i nadal posiadają inne służby mundurowe, nie mówiąc już o szerokiej rzeszy osób korzystających z lokali komunalnych przeznaczonych na sprzedaż z bonifikatą. Ustawodawcy chodziło o wyeliminowanie przypadków, kilkukrotnej pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne, unikając w ten sposób głębszej ingerencji zarówno w stany cywilne, stosunki służby, postaci nabycia (własność, współwłasność, etc.) jak i majątkowe ustroje małżeńskie, zwłaszcza że Agencja (Skarb Państwa) nie ma żadnego wpływu na to, jak osoba, która wykupiła lokal względnie otrzymała gratyfikację pieniężną wykorzysta ten lokal bądź środki finansowe. Podkreślono iż, ustawa o zakwaterowaniu zarówno w brzmieniu z daty zakupu lokalu przez skarżącego, jak i z daty jego wstąpienia do służby, zawierała to samo ograniczenie w prawie do zakwaterowania, tyle że w innych jednostkach redakcyjnych, tj. w art. 24 ust. 5 pkt 3 i art. 87 ust. 1 ustawy, a aktualnie w art. 21 ust. 6 pkt 3. Zatem skoro przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...), umożliwiały i nadal umożliwiają nabycie lokalu z zasobów Agencji nie tylko żołnierzom ale także innym osobom (art. 77 ust. 1, art. 79 ust. 1 pkt 2 oraz art. 88 ust. 1 ustawy) to prawidłowa jest wykładnia art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, w myśl której nabycie lokalu od Agencji, Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą przed wstąpieniem do służby, stanowi negatywną przesłankę prawa do zakwaterowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2038), żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Z kolei według ust. 2 tegoż przepisu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: 1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego; 2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej; 3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Natomiast żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z form zakwaterowania, o których mowa w ust. 2., o czym stanowi ust. 3 tego samego przepisu. Jednakże w myśl ust. 6, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10: 1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.; 2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.; 3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia; 4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 oraz z 1994 r. Nr 10, poz. 36); 5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z [...] lutego 2016 r. oraz protokołu nr [...] z uzgodnień warunków sprzedaży ratalnej lokalu mieszkalnego z dnia [...] lutego 2006 r., skarżący nabył na współwłasność od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (obecnie Agencji Mienia Wojskowego) 1/3 lokalu mieszkalnego nr[...] położonego w [...] przy ul. [...], przy zastosowaniu pomniejszenia w cenie nabycia. Nie budzi również wątpliwości fakt, że zakup przedmiotowego lokalu nastąpił przed powołaniem skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Zatem w ocenie Sądu została spełniona przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i organ wydając zaskarżona decyzję, którą odmówił skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego, nie naruszył tego przepisu. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu należy, że powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim nastąpił zakup lokalu i czy miało to miejsce przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej, czy też w trakcie jej trwania. Na potrzeby stosowania powyższego przepisu istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy żołnierz kiedykolwiek skorzystał z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której nowa w art. 21 ust. 6 pkt 1 – 5 powołanej ustawy, niezależnie od tego, czy w chwili korzystania z pomocy był on żołnierzem i niezależnie od części nabycia na współwłasność lokalu. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca, to osoba, która skorzystała z preferencyjnych zasad wykupu lokalu, traci uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy. Stanowisko takie zbieżne jest ze stanowiskiem judykatury i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku np. z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/ 12 stwierdził, że "ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 powołanej ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany do ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r.". Również w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1037/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "kategoryczny sposób sformułowania : "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że prawo do zakwaterowania rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. (...)." W dalszej części wskazano, że przepisy nie odnoszą się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu (...). Jeżeli odpowiedź ta jest twierdząca, to żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu. (patrz również m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1139/12, z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2506/12). Na marginesie wskazać należy skarżącemu, że mija się z prawdą twierdząc, iż w chwili zakupu lokalu był osobą niepełnoletnią. Ponadto ustawa o zakwaterowaniu zarówno w brzmieniu z daty zakupu lokalu przez skarżącego, jak i z daty jego wstąpienia do służby, zawierała to samo ograniczenie w prawie do zakwaterowania, tyle że w innych jednostkach redakcyjnych, tj. w art. 24 ust. 5 pkt 3 i art. 87 ust. 1 ustawy, a aktualnie w art. 21 ust. 6 pkt 3. Zatem organ nie naruszył wskazanych przez skarżącego przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w Rzeczypospolitej Polskiej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 marca 2019
Symbol z opisem
6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący/ Ewa Radziszewska-Krupa Stanisław Marek Pietras /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny