II SAB/Bd 31/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2022 r. sprawy ze skargi F. W. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Inne dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że wyżej wymieniona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Inne do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. ; 4. zasądza od Inne na rzecz skarżącej kwotę [...](sto sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2021 r., skierowanym za pośrednictwem poczty elektronicznej do Dyrektora Niepublicznego Przedszkola [...] w S. K. (dalej powoływanego jako "Dyrektor Przedszkola"), skarżąca [...] z siedzibą w W. zwróciła się, stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U z 2020 r., poz. 2176, dalej udip) o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "1. Czy Państwa przedszkole(a) otrzymało(y) w 2020 roku z budżetu gminy (miasta) dotację o której mowa w art. 17 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych? 2. Jeśli tak - w jakiej łącznej wysokości (za cały rok 2020)? Proszę o udostępnienie powyższych informacji mailem w odpowiedzi na niniejszą wiadomość (...)". Powyższy wniosek skarżąca wysłała na adres: [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Przedszkola podnosząc, że organ do dnia złożenia skargi w żaden sposób nie zareagował na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie informując nawet wnioskodawcy o opóźnieniu, co w ocenie skarżącej świadczy o bezczynności Dyrektora Przedszkola, będącego podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W związku z tym, Fundacja wniosła w szczególności o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. oraz stwierdzenie bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola w pierwszej kolejności podniósł, że wnioskowana informacja publiczna została udzielona skarżącej, na dowód czego załączył wydruk wiadomości e-mail z dnia [...] marca 2022 r., zawierającej skierowaną do skarżącej odpowiedź na wniosek. Dyrektor podkreślił jednocześnie, że uchybienie terminowi na udzielenie odpowiedzi na wniosek nie wynikało z chęci utajenia informacji, a związane było z destabilizacją organizacyjną przedszkola (dwukrotne zawieszenie działalności w związku z zagrożeniem epidemiologicznym, choroba Dyrektora, dezorganizacja pracy Dyrektora w związku z koniecznością pełnego przejęcia obowiązków bezpośredniej pracy z dziećmi). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm. - dalej "ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 149 § 1 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Oceniając, czy adresat żądania udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności, należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej realizacja "prawa dostępu do informacji publicznej" w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek: po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip, po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 udip, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 udip). Jeżeli chodzi o charakter żądanej informacji, to należy zauważyć, że zapytanie skarżącej obejmowało kwestię dotacji pochodzącej z majątku publicznego - budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d udip). Ustawodawca w treści art. 6 ust. 1 pkt 5 udip posługuje się pojęciem majątku w znaczeniu szerokim. Majątkiem publicznym w rozumieniu powyższego przepisu będzie majątek, który - niezależnie od charakteru podmiotu będącego właścicielem - zostaje w sposób prawny przeznaczony do użytku publicznego, w zakresie pełnego lub ograniczonego korzystania, regulowanego na podstawie lub z wyłączeniem prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 19.06.2020 r., I OSK 3361/19 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Pytanie skarżącej dotyczy zatem informacji, która zgodnie z art. 6 udip jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu. Adresatem wniosku w niniejszej sprawie jest Dyrektor [...] w S. K.. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 udip stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedszkole, podobnie jak szkoła, należy do systemu oświaty (art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082). Tak więc przedszkole, podobnie jak szkoła, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, także w sytuacji, gdy jest to przedszkole niepubliczne, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z 6.10.2021 r., II SAB/Sz 84/21, wyrok WSA w Warszawie z 13.05.2021 r., II SAB/Wa 623/20 – dostępne jw.). Ponadto nie jest kwestionowane w sprawie, że przedmiotowe Przedszkole jest finansowane w części z budżetu gminy, na terenie której prowadzi działalność. Jest więc także podmiotem dysponującym mieniem publicznym, o którym mowa w ww. przepisie. Także z tego powodu dyrektor przedszkola jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane również to, że organ otrzymał wniosek skarżącej. Należy przy tym zaznaczyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z [...].03.2019 r., I OSK 708/17 – dostępny jw.). W konsekwencji w sprawie przyjąć należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] listopada 2021 r. został w tym dniu skutecznie do organu złożony, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy w postaci wydruku z poczty elektronicznej nadawcy, tj. skarżącej (k. 7 akt sądowych). W sytuacji zaś, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną i został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, organ ma obowiązek: - udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (określonego w art. 13 ust. 1 udip) oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 21 udip); albo - wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 udip, decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy; albo - udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 udip, wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub - poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało uznać, że organ, nie udzielając żądanej przez skarżącą informacji w terminie 14 dni liczonych od dnia złożenia wniosku Skarżącej, tj. od [...] listopada 2021 r., popadł w bezczynność. Skutkowało to zaś orzeczeniem Sądu jak w pkt 1 sentencji wyroku. Niemniej, jak wynika z akt sprawy, organ udostępnił skarżącej żądaną informację we wnioskowanej formie, tj. za pośrednictwem wiadomości e-mail w dniu [...] marca 2022 r. (k. 15 akt sądowych). Powyższe w toku postępowania przed tut. Sądem potwierdził również pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia [...] czerwca 2022 r., do którego załączył wydruk otrzymanego przez skarżącą e-maila z dnia [...] marca 2022 r., zawierającego odpowiedź organu na wniosek. Stwierdzić należy zatem, że z momentem udostępnienia skarżącej wnioskowanej informacji zgodnie z jej wnioskiem, bezczynność organu ustała. W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu sąd umarza postępowanie, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 ppsa środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzekł w pkt 3 sentencji wyroku o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącej. W rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. np. wyrok NSA z 22.09.2021 r., III OSK 995/21 – dostępny jw.). W przedmiotowej sprawie Sąd - mając na uwadze okoliczności, powołane w treści odpowiedzi na skargę, tj. dezorganizację działalności przedszkola związaną ze stanem epidemii oraz to, że organ udostępnił skarżącej żądaną informację po wniesieniu skargi – uznał, że nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie stanowiło przejawu złej woli organu i tym samym, że stwierdzona w sprawie bezczynność nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. O zwrocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu (100 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (50 zł). Wynagrodzenie pełnomocnika Sąd, stosownie do art. 206 ppsa, pomniejszył, mając na względzie, że jest to kolejna sprawa w serii spraw w przedmiocie bezczynności organu, związana z wnioskiem skarżącej z [...] listopada 2021 r., a więc taka, w której nakład pracy pełnomocnika jest z natury rzeczy mniejszy niż przy pierwszym sformułowaniu skargi, której schemat jest wykorzystywany w kolejnych sprawach.