II SAB/Ol 57/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na bezczynność Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w udostępnieniu informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100,00 zł (sto złotych), 3) zasądzić od Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego na rzecz skarżącego kwotę 497,00 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W. L. pismem z 20 marca 2023 r. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego (organ, podmiot zobowiązany) w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na udzielenie żądanej informacji publicznej pismem z 31 marca 2023 r., ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Pismem z 17 kwietnia 2023 r. skarżący działający przez pełnomocnika cofnął skargę w związku z udzieleniem przez organ wnioskowanej informacji. Zwrócono się również o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłosi osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 60 p.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca cofnęła skargę, a oświadczenie to, zdaniem Sądu, nie zmierza do obejścia prawa. Skuteczne cofnięcie skargi powoduje niedopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania oraz zobowiązuje sąd do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzeczenie co do zwrotu uiszczonego wpisu od skargi zawarte w punkcie 2 sentencji uzasadnia natomiast art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd zwraca stronie z urzędu cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów zastępstwa procesowego, to stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. W myśl art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność organu przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć sytuację, w której organ wydaje akt lub dokonuje czynności (tak w postanowienie NSA z dnia z dnia 4 lipca 2019 r., II OZ 591/19 - dostępne na stronie -orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z odpowiedzi na skargę podmiotu zobowiązanego, organ ten zastosował instytucję autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku kiedy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, uwzględniająca skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Na fakt uwzględnienia skargi przez organ wskazuje udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej natychmiast po wpłynięciu skargi do organu, a także wyjaśnienia organu złożone w odpowiedzi na skargę. Przy tym, jak wynika z treści pisma pełnomocnika strony skarżącej z 17 kwietnia 2023 r., cofnięcie skargi nastąpiło z uwagi na zastosowaną przez organ autokontrolę. Wobec powyższego, w efekcie jednoczesnego wycofania skargi i podjęcia czynności autokontrolnych wystąpiły w istocie dwie podstawy do umorzenia postępowania sądowego. Jedna - wynikająca z art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., bowiem nastąpiło cofnięcie skargi i kolejna - na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem nastąpiło wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia (stanu bezczynności) z obrotu prawnego przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.). Na tle zaistniałej sytuacji, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd co do możliwości zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach postanowień: z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie I OZ 431/19; oraz z dnia 11 października 2018 r., II OZ 944/18 - w przypadku wystąpienia zbiegu dwóch podstaw umorzenia postępowania sądowego, gdy obydwie te podstawy przewidują inny zakres orzeczenia o kosztach postępowania, to nie ma przeszkód aby przyjąć, że jednocześnie będzie możliwy zwrot w całości uiszczonego wpisu sądowego oraz zwrot kosztów postępowania na zasadzie art. 201 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym, o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 (pkt 3 postanowienia). Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Stosownie do treści art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Mając powyższe na uwadze z uwagi na zwrot wpisu od skargi orzeczonej w pkt 2 sentencji postanowienia, Sąd w pkt 3 orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego jedynie kosztów zastępstwa procesowego. Koszty te obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c). rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na koszty te składa się dodatkowo opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.