III FZ 102/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 780/24, w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 sierpnia 2024 r., nr SKO 4121/180/2014 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 27 listopada 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 780/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: "Organ") w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. Pismem z 1 grudnia 2024 r. Skarżący reprezentowany przez adwokata wniósł zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie kwestii Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do jej ponownego rozpoznania. Prócz powyższego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, załączonych do zażalenia. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż aktualnie Skarżący wraz z małżonką utrzymują się tylko i wyłącznie z emerytur, a nawet muszą z nich dokładać do utrzymania przedsiębiorstwa. Ponadto wskazał, iż jego małżonka także jest osobą niezdolną do pracy, bowiem w 2012 r. przeszła ciężką operację guza mózgu, po której przechodziła wieloletnią rehabilitację. Obecnie pobiera świadczenie emerytalne, uprzednio posiadała orzeczenie o niezdolności do pracy. Wskazano również, iż jak wynika z wyliczeń zawartych w tymże piśmie, stronie pozostaje miesięcznie nieznaczna kwota po opłaceniu wszystkich zobowiązań związanych z bieżącym funkcjonowaniem, leczeniem, zapłatą alimentów (w dalszym ciągu na poziomie 1.200 zł). Skarżący i jego małżonka znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która w rezultacie może implikować brak odpowiednich środków do życia dla wszystkich członków rodziny, szczególnie w sytuacji ograniczenia możliwości niezbędnej diagnostyki, leczenia lub rehabilitacji skutków poważnych dolegliwości zdrowotnych Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać okoliczności uzasadniające jego żądanie. Wartym podkreślenia jest to, że okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Twierdzenia strony powinny też być poparte dokumentami źródłowymi. Ponadto dodać należy, iż Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi, jednakże nie wskazał na okoliczności, które mogłyby potwierdzać zaistnienie ustawowych przesłanek (tj. nie uzasadnił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W judykacie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż: "użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Podkreślenia wymaga fakt, iż Skarżący na etapie formułowania wniosku do sądu I instancji nie przedłożył żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby zaistnienie przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Uczynił to dopiero na etapie złożenia zażalenia na przedmiotowe postanowienie, co nie może uzasadniać uwzględnienia takiego zażalenia, nawet przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie podnosi się, że "Zażalenie nie jest bowiem środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie jest jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie prawidłowości działania Sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. (...) Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09, LEX nr 533096; 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11, LEX nr 1070518). Podanie zatem przez Skarżącego dopiero na etapie zażalenia okoliczności na poparcie swojego stanowiska, nie mogło odnieść zamierzonego skutku." (zob. postanowienie NSA z 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OZ 516/24). Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z decyzji Organu kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji