III FZ 469/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 382/19 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 21 stycznia 2019 r., nr SKO/41/P-138/2018 w przedmiocie w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 382/19 w sprawie ze skargi K.K. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 21 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie sądowe. Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie i zobowiązanie Sądu I instancji do nadania sprawie dalszego biegu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione zawieszenie postępowania sądowego, 2. naruszenie art. 926 § 2 k.c. poprzez wadliwe zastosowanie, a przez to uznanie, że ustawodawca nie nadał pierwszeństwa dziedziczeniu testamentowemu, 3. naruszenie art. 679 k.p.c. w zw. z art. 363 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe zastosowanie, a przez to uznanie, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. - I Wydział Cywilny z 21 czerwca 2021 r. o stwierdzeniu nabycia spadku przez Skarżącą nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a sam wpływ wniosku w trybie z art. 679 k.p.c. (bez przedłożenia dowodu na inny ustalony porządek dziedziczenia) powoduje utratę prawomocności orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, 4. błąd w ustaleniach faktycznych, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. - I Wydział Cywilny z 21 czerwca 2021 r. o stwierdzeniu nabycia spadku przez Skarżącą jest nieprawomocne, sygn. akt [...], 5. błąd w ustaleniach faktycznych, że nie ustalono w drodze prawomocnego orzeczenia, kto jest spadkobiercą po zmarłym G. F. Działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, Skarżąca zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: 1. odpowiedzi na wniosek z 2 marca 2023 r., 2. zarządzenia z 27 kwietnia 2023 r., 3. wniosku o sprostowanie oczywistej pomyłki pisarskiej z 2 maja 2023 r., 4. wniosku o sprostowanie pisma Sądu Rejonowego w J. z 2 maja 2023 r., 5. potwierdzenia doręczenia uczestnikowi (wymienionemu w piśmie Sądu Rejonowego w J. z 2 maja 2023 r. jako potencjalny spadkobierca) pisma ww. Sądu w dniu 6 marca 2023 r. i nadesłanego w odpowiedzi aktu urodzenia, wskazujący na brak pokrewieństwa uczestnika z G. F., a przez to brak przymiotu uczestnika w postępowaniu nieprocesowym o sygn. akt [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Ocena istnienia przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. oraz ich wpływu na przyszłe rozstrzygniecie należy wyłącznie do sądu. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania. Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będąca przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. musi być bezpośredni, bo wtedy zależą one od siebie i postępowanie w sprawie prejudykatu musi wyprzedzać postępowanie główne. Dla sądu kwestią prejudycjalną jest wyłącznie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że rozstrzygnięcie przez sąd cywilny, kto jest spadkobiercą po zmarłym G. F. ma decydujące znaczenie dla niniejszej sprawy, albowiem jego prawomocne orzeczenie będzie miało bezpośredni oraz realny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.p.s.a. Do zakresu kognicji sądów administracyjnych należą sprawy określone w art. 3 § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. Sprawy z zakresu spadkobrania należą do kategorii spraw cywilnych, podlegających właściwości sądów powszechnych. W sprawach tych wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych. Sądy administracyjne nie są władne czynić jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w niniejszej sprawie w związku z brakiem kognicji sądów administracyjnych nie może zatem zostać uwzględnione. (por. post. NSA z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt III FZ 592/23; CBOSA). Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.