III OSK 166/25

Dnia 7 stycznia 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Dominika Daśko po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2026 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 października 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 340/24 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z 16 lutego 2024 r. nr SKO.ŚR.4113.48.3636.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 października 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 340/24 oddalił skargę [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu (dalej: "SKO", "Kolegium") z 16 lutego 2024 r. nr SKO.ŚR.4113.48.3636.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z 17 listopada 2023 r. nr GOK.7346.2.6.2023.BK, Prezydent Miasta Radomia (dalej: "Prezydent") na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") art. 9g, art. 9zb i art. 9x ust. 2 i ust. 3 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1439 ze zm.; dalej: "u.c.p.g.") zmienionej ustawą z 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2361), w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, nałożył na Spółkę kary pieniężne za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. w wysokości: 1. 101 423 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2020 r. 50% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła; 2. 1 005 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2020 r. 70% poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne; 3. 304 622 zł jako następcę podmiotu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], za nieosiągnięcie wymaganego w 2020 r. 50% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła; 4. 38 109 zł, jako następcę podmiotu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], za nieosiągnięcie wymaganego w 2020 r. 70% poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne. W uzasadnieniu wskazał, iż Spółka jest podmiotem wpisanym do prowadzonego przez Prezydenta Rejestru Działalności Regulowanej pod numerem Nr 2 i jako odbierający odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości zobowiązany był do osiągnięcia w 2020 r. wskazanych w decyzji poziomów. Wyjaśnił kwestię kar wymienionych w pkt 3 i 4 decyzji nałożonych na skarżącą jako następcę prawnego podmiotu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Wskazał, iż pismem z 13 września 2023 r. [...] Sp. z o.o. poinformowała o połączeniu z dniem 1 września 2023 r. spółek: [...] Sp. z o.o. (spółka przejmowana) z [...] Sp. z o.o. (spółka przejmująca) i wniosła o wykreślenie spółki [...] sp. z o.o. z rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych. Połączenie Spółek potwierdza: postanowienie Sądu Rejonowego Lublin Wschód w Lublinie ([...]), zaświadczenie o dokonaniu stosownych wpisów w Rejestrze Przedsiębiorców [...] sp. z o.o. jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wpisany był do prowadzonego przez Prezydenta Rejestru Działalności Regulowanej pod Nr 7. Na podstawie wpisów do tego Rejestru ustalono, że w 2021 r. nastąpiła zmiana w zakresie nazwy podmiotu wpisanego pod numerem 7, z dotychczasowej [...] Sp. z o.o., z siedzibą w [...], ul. [...] NIP: [...] na [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], ul. [...] NIP: [...]. Zmianę nazwy podmiotu, na wniosek [...] Sp. z o.o. z 2 lipca 2021 r., potwierdzono wpisem do prowadzonego przez Prezydenta Rejestru Działalności Regulowanej w dniu 16 sierpnia 2021 r. Zmiana nastąpiła w związku z przejęciem przez [...] działalności Spółek [...] w Polsce, w tym Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], ul. [...]. Organ poddał również analizie możliwość zastosowania odstępstwa od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, a także zażalenie na postanowienie Prezydenta z 13 listopada 2023 r. odmawiające uwzględnienia żądania Spółki o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień oraz zajęcie stanowiska w przedmiotowym postępowaniu o 30 dni, tj. do 4 grudnia 2023 r. Kolegium decyzją z 16 lutego 2024 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję. Kolegium uznało, że organ I instancji w sposób prawidłowy wyliczył łączną kwotę kar pieniężnych nałożoną na skarżącą. SKO wyjaśniło, iż to na podstawie złożonego sprawozdania za rok 2020 stwierdzono, że skarżąca, w tym także jako następca prawny [...] Sp. z o.o., nie osiągnęła w 2020 r. 50% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła oraz 70% poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne - poziomów określonych w tabelach załącznika Nr 1 do rozporządzenia MŚ. SKO uznało za prawidłowe stwierdzenie organu I instancji, iż Spółka deklaracjami niejako "zamknęła" okres sprawozdawczy za 2020 r., zatem dowody, które skarżąca zamierzała zgromadzić i przedstawić, czym uzasadniała przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami postępowania i złożenia wyjaśnień, nie wpłynęłyby na ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy w zakresie nieosiągnięcia przez spółkę wymaganych poziomów. Uzasadnienie postanowienia było i pozostaje racjonalne. Potwierdzają to dalsze fazy postępowania. Spółka zarówno przy odwołaniu, jak i w toku postępowania odwoławczego nie przedłożyła żadnych dowodów mających wpływ na stan sprawy. Kolegium wskazało, iż skarżąca błędnie podniosła, że na dzień prowadzenia mniejszego postępowania obowiązująca ustawa o zmianie u.c.p.g. nie wymagała już w ogóle uzyskiwania poziomów recyklingu odpadów budowlanych i rozbiórkowych pochodzenia komunalnego, a tym samym w konsekwencji postępowanie w sprawie nałożenia kary powinno podlegać umorzeniu. Art. 1 ww. ustawy wprost wskazuje, że za rok 2020 należy osiągnąć poziom recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne w wysokości co najmniej 70% wagowo. Ponadto art. 6 tej ustawy wskazuje, że do obliczania poziomów, o których mowa w art. 3aa ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się sposób określony w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579 oraz z 2020 r. poz. 568, 695 1 875). Przepisy w materii nakładania kar za 2020 r. w nowelizacjach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uległy jakiejkolwiek zmianie. Pomimo, że uchylono przepis delegujący ministra do wydania aktu wykonawczego, przepisy rozporządzenia MŚ nadal znajdują zastosowanie. Kwestia uchylenia podstawy prawnej do wydania rozporządzenia w przypadku osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu nie ma znaczenia w przypadku wskazanych poziomów za 2020 r. W rozporządzeniu MŚ zostały wskazane odpowiednie poziomy w poszczególnych latach aż do 31 grudnia 2020 r. oraz sposób ich wyliczenia i w związku z tym przepisy ww. rozporządzenia MŚ w stosunku do 2020 r. powinny być nadal stosowane. Kolegium odniosło się również do powoływanej przez skarżącą okoliczności, iż odbierane przez Spółkę z terenu Gminy Miasta Radomia odpady komunalne stanowią w istocie niewielką część wszystkich odebranych w 2020 r. z terenu gminy odpadów, wobec czego ilość ta nie mogła mieć wpływu na poziomy recyklingu osiągnięte przez gminę. Według SKO przychylenie się do ww. stanowiska podważałoby cel przyjęcia obowiązujących w tym względzie uregulowań prawnych, związanych z ochroną środowiska, adresowanych - niezależnie - do przedsiębiorców oraz do gmin. Kolegium podkreśliło, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów, przy czym poziom ten ma charakter wymaganego minimum. Zarówno przedsiębiorcy, jak i gminy powinny wspólnie dążyć do tego, aby te poziomy osiągnąć w jak najwyższym stopniu. Nieosiągnięcie przez gminę wymaganych w tym względzie poziomów wiąże się z wymierzeniem jej odpowiednich kar, którymi mogą być w efekcie obciążeni jej mieszkańcy m. in. w następstwie podwyżek stawek za odbiór odpadów. Zdaniem SKO nie można przyjąć, że w tym zakresie waga naruszenia prawa przez konkretnego przedsiębiorcę jest np. znikoma. W takim aspekcie podmioty nieosiągające wymaganych poziomów wyręczałyby się niejako podmiotami osiągającymi te poziomy. SKO uznało również za niezasadne twierdzenia skarżącej, że konsekwentnie podejmowała działania zmierzające do zaprzestania naruszenia prawa, gdyż Spółka nie osiągała poziomów recyklingu w 2018 r. oraz w 2019 r., jak i w 2021 r. oraz w 2022 r. W ocenie Kolegium, działania podejmowane przez Spółkę zmierzające do zaprzestania naruszenia prawa nie były dość skuteczne. Kolegium podkreśliło, iż samo zakończenie okresu sprawozdawczego nie świadczy o zaprzestaniu naruszania prawa. Zakończenie okresu sprawozdawczego jest czymś samoistnym, na co Spółka nie miała i nie ma żadnego wpływu. Trudno jest dopatrywać w tym kontekście jakiegoś działania spółki (zaprzestania). Z uwagi na specyfikę działalności Spółki i niejako rozliczanie tej działalności poprzez składanie sprawozdań rocznych miarodajną w aspekcie zaprzestania naruszania prawa, według SKO, jest m. in. ocena lat kolejnych po roku, którego dotyczy dane postępowanie. Skoro w latach następnych 2021 i 2022 poziomy również nie były osiągane to nie można mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa. Kolegium odniosło się również do różnic procentowych jakie wykazano w decyzji organu I instancji pomiędzy poziomami wymaganymi w 2020 r., a faktycznie osiągniętymi uznając, że są one na tyle duże, że nie sposób stwierdzić, że mamy do czynienia ze znikomym naruszeniem prawa. W konsekwencji, według SKO, nie można było uznać, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 189f k.p.a. SKO odnosząc się do zarzutu niezastosowania w niniejszej sprawie i nieuwzględnienia przesłanek zawartych w art. 189d k.p.a. wyjaśniło, że przepisy działu IVa k.p.a, (w tym art. 189d k.p.a.) nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zasady wymiaru kary będącej przedmiotem postępowania wynikają wprost z w/w ust. 3 art. 9x u.c.p.g, który stanowi, że karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej u.c.p.g. przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby stosowanie przepisów art. 189d k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego, tj.: 1. art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. i ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że odpowiedzialność administracyjna wynikająca z tych przepisów ma charakter obiektywny i absolutny, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez skarżącą wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikał z przyczyn niezależnych od skarżącej, zaś odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego; II. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 80 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez: a. dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do: nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca dopuściła się naruszenia art. 9g pkt 1 w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.p.g., podczas gdy nie jest ona adresatem tego obowiązku; nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca dopuściła się ww. naruszenia z przyczyn zawinionych, podczas gdy przyczyny te były od niej niezależne; nieprawidłowego ustalenia, że waga naruszenia prawa przez skarżącą nie była znikoma a także, że skarżąca nie zaprzestała naruszenia prawa, co ma znaczenie dla możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.; b. braku wszechstronnej oceny przesłanek z art. 189f § 2 i 3 k.p.a., co ma znaczenie dla możliwości odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu na podstawie ww. przepisów; 2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten winien mieć zastosowanie, albowiem zachodziły przesłanki do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia ww. kary pieniężnej; 3. art. 189f § 2 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego rozważenia przez organ I instancji czy odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na tej podstawie i poprzestanie na pouczeniu pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna; 4. art. 189d k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie znajduje on zastosowania do administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 u.c.p.g., z uwagi na fakt, że przepis odrębny, tj. art. 9x ust. 3 u.c.p.g., określa przesłanki jej wymiaru, podczas gdy przepis ten ma charakter techniczny i wskazuje wyłącznie sposób obliczenia kary, a nie przesłanki jej wymiaru, a w konsekwencji art. 189d k.p.a. winien znaleźć zastosowanie do ww. administracyjnej kary pieniężnej; 5. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. polegające na tym, że organ II instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, jak również nie wskazał faktów i dowodów, na których oparł się wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia zasady przekonywania z art. 11 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej z art. 8 § 1 k.p.a., stanowisku, że gdy podmiot odpowiedzialności nie ponosi, może dojść do odstąpienia od wymierzania kary; 6. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189c k.p.a. - w zakresie organ I instancji utrzymał karę za nieosiągnięcie poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku odpadów budowlanych i rozbiórkowych - poprzez brak dokonania wszechstronnej i wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie jego wadliwej oceny, w szczególności poprzez niezastosowanie normy wynikającej z art. 189c k.p.a. i nałożenie na skarżącą kary pomimo, że na dzień prowadzenia niniejszego postępowania obowiązująca u.c.p.g., nie wymagała już w ogóle uzyskiwania poziomów recyklingu opadów budowlanych i rozbiórkowych pochodzenia komunalnego, a tym samym, w konsekwencji postępowanie w sprawie nałożenia kary powinno podlegać umorzeniu lub alternatywnie niezastosowaniu regulacji wskazanej w art. 189 f § 1 ust. 1 k.p.a.; 7. art. 189e k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie przez organ II instancji istotnych okoliczności w sprawie związanych z wystąpieniem nadzwyczajne okoliczności, na które skarżąca nie miała wpływu, a które doprowadziły do naruszenia przepisów u.c.p.g., tj. stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19, który stanowił działanie siły wyższej, które miało znaczący wpływ na nieosiągnięcie przez stronę skarżącą w roku 2020 (tj. okresie gdy pandemia miała realny wpływ na osiągniecie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów - tym bardziej mając na uwadze fakt, że na tamten czas przepisy były te stosunkowo nowe i nikt w Polsce do końca nie zdawał sobie spraw z wysokości ew. nakładanych w konsekwencji ich naruszenia kar), co doprowadziło do nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na skarżącą, pomimo faktu, że w niniejszej sprawie do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, tym samym strona skarżąca nie powinna podlegać ukaraniu (postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe); 8. art. 9x ust. 3 u.c.p.g. poprzez błędne obliczanie kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt. 1 u.c.p.g. mającej stanowić iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 9. art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), zasady równego traktowania, pogłębiania zaufania obywateli i utrwalonych praktyk rozstrzygania spraw (art. 8 k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) poprzez przyjęcie w treści zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia (wysokości kary) nieadekwatnej do stopnia ewentualnego naruszenia prawa, przy jednoczesnym pominięciu przy powyższym jakichkolwiek okoliczności przemawiających na stronę skarżącej; W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, jakie zajęło w zaskarżonej decyzji. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Spółki, że na dzień prowadzenia postępowania obowiązująca ustawa o zmianie u.c.p.g. nie wymagała już w ogóle uzyskiwania poziomów recyklingu odpadów budowlanych i rozbiórkowych pochodzenia komunalnego, a tym samym w konsekwencji postępowanie w sprawie nałożenia kary powinno podlegać umorzeniu. Zdaniem Sądu I instancji, SKO prawidłowo przyjęło, że art. 1 ww. ustawy wprost wskazuje, że za rok 2020 należy osiągnąć poziom recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne w wysokości co najmniej 70% wagowo. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że art. 6 tej ustawy wskazuje, że do obliczania poziomów, o których mowa w art. 3aa ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się sposób określony w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 3b ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1579 oraz z 2020 r. poz. 568, 695 1 875). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że przepisy w materii nakładania kar za 2020 r. w nowelizacjach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uległy jakiejkolwiek zmianie. Zdaniem Sądu, mimo że uchylono przepis delegujący ministra do wydania aktu wykonawczego, przepisy rozporządzenia nadal znajdują zastosowanie. Sąd stwierdził, że kwestia uchylenia podstawy prawnej do wydania rozporządzenia w przypadku osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu nie ma znaczenia w przypadku wskazanych poziomów za 2020 r. W rozporządzeniu zostały wskazane odpowiednie poziomy w poszczególnych latach aż do 31 grudnia 2020 r. oraz sposób ich wyliczenia i w związku z tym przepisy ww. rozporządzenia w stosunku do 2020 r. powinny być nadal stosowane. Zatem zarzut naruszenia art. 189 c k.p.a. nie jest zasadny. Zdaniem Sądu I instancji przepisy u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i organy właściwe są zobowiązane do wymierzenia grzywny, co wynika bezpośrednio z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. Przedsiębiorca, który na podstawie umowy odbiera odpady od właścicieli i nie wykonuje obowiązku z art. 9g u.c.p.g. podlega karze pieniężnej. Tryb oznajmujący, jaki zastosowano w redakcji przepisu art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie pozostawia wątpliwości, że organ administracji publicznej ma obowiązek wymierzyć grzywnę. Sądu I instancji stwierdził, że organ może zastanowić się nad zastosowaniem przepisu art. 189f § 1 k.p.a., jednakże w niniejszej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Sąd wyjaśnił, że aby organ administracji publicznej zastosował przepis art. 189f § 1 k.p.a., muszą zajść łącznie przesłanki określone w pkt 1 lub 2 tego przepisu. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem Spółki, która powołując się na przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., uznała, że naruszenie przez nią prawa miało charakter znikomy, a ponadto zaprzestała już naruszenia prawa. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że skarżąca miała osiągnąć poziom 50% recyklingu papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, a osiągnęła 8,44% i 70% poziomu recyklingi przygotowania do ponownego użycia i odzysku innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, a osiągnęła 46,51% (dane dotyczące [...] Sp. z o.o.) oraz 50% w/w odpowiedniej frakcji odpadów, a osiągnęła 15,33% i 31,46% przy wymaganych 70% poziomu recyklingi przygotowania do ponownego użycia i odzysku innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne (dane dla [...] Sp. z o.o.). Zdaniem Sądu I instancji nie sposób stwierdzić, że brakujące punkty procentowe to znikoma wartość. Sąd I instancji stwierdził, że wobec braku znikomości naruszenia przez skarżącą przepisów prawa, zarzut naruszenia przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest całkowicie niezasadny. Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że nie można miarkować kary pieniężnej, wymierzonej na podstawie art. 9x ust. 2 i 3 u.c.p.g., gdyż przepisy k.p.a. o miarkowaniu kary nie znajdują tutaj zastosowania. Zdaniem Sądu w toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, Kolegium trafnie wyjaśniło w swej decyzji, że organ I instancji miał prawo opierać się na faktach znanych mu z urzędu, a więc mógł posiłkować się danymi ze sprawozdania, które skarżąca -zgodnie z art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g. - obowiązana był sporządzić oraz przekazać właściwemu organowi za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Organy orzekające w sprawie nie były zatem zobowiązane do przeprowadzenia innych dowodów w celu ustalenia czy skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia art. 9g u.c.p.g. nie doszło. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż skarżąca nie usunęła naruszania, a waga naruszenia prawa jest znaczna. Kara dotyczy bowiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, a zatem kwestii ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Nieosiągnięcie poziomu recyklingu przez skarżącą rzutuje na poziom recyklingu osiągany przez gminę, a w konsekwencji na wszystkich mieszkańców. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie brakujący poziom recyklingu nie jest znikomy. Trafnie organy wskazały, że waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim jest w niniejszej sprawie zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. W przedmiotowej sprawnie organy trafnie uznały, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Sąd stwierdził, że nie jest zasadny także zarzut dotyczący nieuwzględnienia przedłużenia terminu na zajęcie stanowiska, bowiem procedując w sprawie niniejszej organ bazował na dowodach złożonych przez skarżącą, a decyzję z 17 listopada 2023 r. poprzedził zawiadomieniem wydanym w trybie art. 10 § 1 k.p.a. wyznaczając stronie 7 dniowy termin na zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzeniem w sprawie. Spółka, zarówno w odwołaniu, jak i później nie złożyła żadnych dowodów mających wpływ na wynik sprawy, zatem odmowa przedłużenia terminu na zajęcie stanowiska nie naruszała przepisów postępowania. Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie: I. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że odpowiedzialność administracyjna wynikająca z tych przepisów ma charakter obiektywny i absolutny, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez skarżącą wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikał z przyczyn niezależnych od skarżącej, zaś odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego, II. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 80 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez: a. dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do: nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca dopuściła się naruszenia art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.p.g., podczas gdy nie jest ona adresatem tego obowiązku; nieprawidłowego ustalenia, że Skarżąca dopuściła się ww. naruszenia z przyczyn zawinionych, podczas gdy przyczyny te były od niej niezależne; nieprawidłowego ustalenia, że waga naruszenia prawa przez skarżącą nie była znikoma, a także że skarżąca nie zaprzestała naruszenia prawa, co ma znaczenie dla możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.; b. brak wszechstronnej oceny przesłanek z art. 189f § 2 i 3 k.p.a., co ma znaczenie dla możliwości odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu na podstawie ww. przepisów, 2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten winien mieć zastosowanie, albowiem zachodziły przesłanki do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia ww. kary pieniężnej, 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189f § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez brak należytego rozważenia przez WSA w Warszawie czy odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na tej podstawie i poprzestanie na pouczeniu pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, 4. art. 189d k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że nie znajduje on zastosowania do administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 u.c.p.g., z uwagi na fakt, że przepis odrębny, tj. art. 9x ust. 3 u.c.p.g., określa przesłanki jej wymiaru, podczas gdy przepis ten ma charakter techniczny i wskazuje wyłącznie sposób obliczenia kary, a nie przesłanki jej wymiaru, a w konsekwencji art. 189d k.p.a. winien znaleźć zastosowanie do ww. administracyjnej kary pieniężnej, 5. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, jak również nie wskazał faktów i dowodów, na których oparł się wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia zasady przekonywania z art. 11 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej z art. 8 § 1 k.p.a., 6. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189c k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez brak dokonania wszechstronnej i wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie jego wadliwej oceny, w szczególności poprzez niezastosowanie normy wynikającej z art. 189c k.p.a. i nałożenie na skarżącą kary, pomimo że na dzień prowadzenia niniejszego postępowania obowiązująca u.c.p.g. nie wymagała już uzyskiwania poziomów recyklingu opadów budowlanych i rozbiórkowych pochodzenia komunalnego, a tym samym postępowanie w sprawie nałożenia kary powinno podlegać umorzeniu, lub alternatywnie niezastosowaniu regulacji wskazanej w art. 189 f k.p.a. § 1 ust. 1 k.p.a., 7. art. 189e k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji istotnych okoliczności w sprawie związanych z wystąpieniem nadzwyczajne okoliczności, na które Spółka nie miała wpływu, a które doprowadziły do naruszenia przepisów u.c.p.g., tj. stanu zagrożenia epidemiologicznego i stan epidemii COVID-19, który stanowił działanie siły wyższej, które miało znaczący wpływ na nieosiągnięcie przez stronę skarżącą w roku 2020 (tj. okresie gdy pandemia miała realny wpływ na osiągniecie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów - tym bardziej mając na uwadze fakt, że na tamten czas przepisy były te stosunkowo nowe i nikt w Polsce do końca nie zdawał sobie spraw z wysokości ew. nakładanych w konsekwencji ich naruszenia kar), co doprowadziło do nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na skarżącą, pomimo faktu, że w niniejszej sprawie do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, tym samym strona skarżąca nie powinna podlegać ukaraniu (postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe), 8. art. 9 x ust. 3 u.c.p.g. poprzez błędne obliczanie kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 151 p.p.s.a. mającej stanowić iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 9. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), zasady równego traktowania, pogłębiania zaufania obywateli i utrwalonych praktyk rozstrzygania spraw (art. 8 k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) poprzez przyjęcie w treści zaskarżonej Decyzji rozstrzygnięcia (wysokości kary) ze wszech miar nieadekwatnej do stopnia ew. naruszenia prawa, przy jednoczesnym pominięciu przy powyższym jakichkolwiek okoliczności przemawiających na stronę skarżącej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. 1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu I instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. 2. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, który oddalił skargę spółki od decyzji SKO w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych w wysokości określonej w decyzji za nieosiągnięcie w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła oraz za nieosiągnięcie wymaganego w 2020 r. poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne. Przypomnieć trzeba, zgodnie z art. 184 Konstytucji, NSA został powołany do kontroli działalności administracji publicznej, sprawowanej w oparciu o kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.) a nie do oceny słuszności czy celowości rozwiązań krajowych czy też wynikających z prawa unijnego. Problem braku osiągnięcia ambitnych poziomów dotyczących selektywnego zbierania i recyklingu odpadów (komunalnych, ale również innych np. powstających z opakowań czy sprzętu elektrycznego i elektronicznego) dotyczy nie tylko Polski, ale wszystkich krajów Unii Europejskiej. Wyniki osiągane w poszczególny latach wskazują na ryzyko nieosiągnięcia celu dla roku 2025 (55%) oraz celów wyznaczonych na następne lata (60% - 2030, 65% - 2035 – por. informacja Ministra Klimatu i Środowiska 7 marca 2025 r. DGO-OK.050.3.2025.AAG 3661821.14516244.11736103). Istotą recyklingu jest odzysk odpadów polegający na przetwarzaniu odpadów na produkty, materiały lub substancje nadające się do dalszego wykorzystania (por. art. 3 ust. 1 pkt 23 u.o.). Zgodnie z obowiązującym art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1; 3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a. Zatem adresatem wskazanego obowiązku jest podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który działa na podstawie umowy zawartej z właścicielem nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie użył określenia "przedsiębiorca", lecz "podmiot". Oznacza to, że takim podmiotem może być nie tylko przedsiębiorca, lecz także gminna jednostka organizacyjna (por. D. Danecka, W. Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, wer. el. WKP 2023). Nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą administracyjną, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.c.p.g. obliczaną zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g. (por. wyrok NSA z 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2849/21). Jest to obowiązek ściśle zindywidualizowany, którego realizacja jest związana z wynikami osiąganymi w tym zakresie przez dany podmiot (por. wyrok NSA z 23 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 3455/23). Przypomnieć należy, że skarżąca spółka jest profesjonalistą w danej branży i powinna być świadoma obowiązujących w tym względzie regulacji prawnych i innych okoliczności faktycznych związanych z taką działalnością. Skoro zatem spółka zdecydowała się na prowadzenie na terenie danej gminy działalności gospodarczej polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami, czyli w warunkach, w których zgodnie z art. 9g u.c.p.g. - to właśnie na niej spoczywał obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu masy odbieranych przez siebie w takich warunkach odpadów komunalnych, odpowiednich poziomów przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu. Przedsiębiorca taki powinien podjąć zatem we własnym zakresie wszelkie działania umożliwiające mu osiągnięcie wymaganych poziomów odpadów i realizację nałożonych przez prawo obowiązków. Skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania przewidziane powszechnie obowiązującym prawem. Jeśli bowiem podmiot profesjonalny chce wykonywać określoną działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Powinien zatem w pełni rozważnych czy tego typu działalność będzie uzasadniona ze względu na jego zdolności ekonomiczne, organizacyjne czy techniczne. W niniejszej sprawie skarżąca miała osiągnąć następujące poziomy: - 50% recyklingu papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, a osiągnęła 8,44%; - 70% poziomu recyklingi przygotowania do ponownego użycia i odzysku innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne, a osiągnęła 46,51%; - 50% odpowiedniej frakcji odpadów, a osiągnęła 15,33% i 31,46% przy wymaganych 70% poziomu recyklingi przygotowania do ponownego użycia i odzysku innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne. SKO wskazało na to, że różnice te są na tyle duże, że stopnia naruszenia prawa nie można uznać za "znikomy", bowiem przy wymagającym poziomie 50% recyklingu, Spółka uzyskała 16,88% ([...]) i 30,66% ([...]) wymaganego poziomu, a przy poziomie 70% odpowiednio 66,44% i 44,94%. Wskazane poziomy nie były kwestionowane ani w postępowaniu administracyjnym ani też sądowym. 3. W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Nie wskazano wyraźnie, które przepisy skarżąca traktuje jako materialne a które jako procesowe w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej. Takie uchybienie w sformułowaniu skargi kasacyjnej (tj. brak stosowanej precyzji w formułowaniu zarzutów) pozwala NSA na odniesienie się do wskazanych zarzutów w sposób łączny. W istocie zatem skarżąca kasacyjnie w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazuje na szereg szczegółowych przepisów k.p.a. zestawiając je z przepisami p.p.s.a. Zarzuty te sprowadzają się głównie do błędnego rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Zdaniem spółki, podjęła ona wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji a brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynikał wyłącznie z przyczyn niezależnych od spółki (tj. pandemii COVID-19). Wskazano również na błędne nałożenie kary pieniężnej pomimo ziszczenia się przesłanek umożliwiających odstąpienie od wymierzenia kary. Zarzuty skargi kasacyjnej w większości stanowią powtórzenie zarzutów sformułowanych w skardze do Sądu I instancji. 4. W ocenie NSA, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i żaden z jej zarzutów nie mógł odnieść zamierzonego skutku z kilku zasadniczych powodów. Po pierwsze – mechanizm wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 u.c.p.g. w zw. z art. 9g u.c.p.g. ma charakter w pełni zobiektywizowany. Oparty jest na prostym algorytmie, sprowadzającym się do ustalenia czy został osiągnięty wymagany poziom przygotowania odpadów do recyklingu, a jeśli odpowiedź jest przecząca - do obliczenia kary w sposób określony w art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Przyjęcie stanowiska skarżącej kasacyjnie spółki, że nie może ona ponosić odpowiedzialności za nienależyte segregowanie odpadów przez właścicieli nieruchomości, prowadziłoby do podważenia fundamentów systemu gospodarki odpadami komunalnymi, którego kluczowym elementem jest osiąganie odpowiednich poziomów przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Po drugie - rację ma Sąd I instancji wskazując, że w niniejszej sprawie w żaden sposób skarżąca nie wykazała, aby z niezależnych od niej przyczyn nie miała możliwości odzysku z odbieranych przez nią odpadów zmieszanych poszczególnych frakcji segregowanych, co również mogłoby doprowadzić do realizacji ciążącego na niej z mocy art. 9g u.c.p.g. obowiązku. Brak jest też dostatecznych podstaw do przyjęcia, aby niewywiązanie się przez spółkę z obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g. było następstwem działania w 2020 r. w warunkach rozprzestrzeniającej się wówczas epidemii spowodowanej COVID-19. Powoływane w tym względzie okoliczności nie zostały dostatecznie wykazane, a tym bardziej nie pozwalają na akceptację formułowanych przez skarżącą wniosków co do ich wpływu na obiektywną możliwość realizacji obciążającego ją obowiązku. Zatem zasadnie Sąd I instancji wskazał, że brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie miała wpływu na nieosiągnięcie (zgodnie z art. 9g u.c.p.g.) obowiązujących w 2020 r. poziomów recyklingu. Argumenty zawarte w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie podważają prawidłowych ustaleń Sądu I instancji w tym zakresie. Po trzecie – Sąd I instancji prawidłowo wskazał również, że organy w niniejszej sprawie w sposób właściwy obliczyły wysokość kary pieniężnej i zasadnie nie zastosowały w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. czyli "odstąpienia" od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Sąd wskazał również na to, że brak było przesłanek do twierdzenia, że organ nieprawidłowo naliczył karę pieniężną. Skarżący również nie kwestionował jej wysokości na etapie postępowania administracyjnego a w skardze nie wskazał na czym polegać mógł ewentualny błąd w jej wyliczeniu. Sąd I instancji zbadał tę okoliczność i nie stwierdził nieprawidłowości w wyliczeniu wysokości kary. Zatem zarówno poziomy recyklingu zakładane do osiągnięcia jak i rzeczywiście osiągnięte oraz wysokość wyliczonych kary pieniężnych nie były w sprawie kwestionowane. Aby można było odstąpić w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, waga naruszenia prawa musi być "znikoma", a strona musiałaby zaprzestać naruszenia prawa, zaś obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie (por. wyrok NSA z 14 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 1614/23). Przesłanka "znikomości" uchybienia nie może być rozstrzygnięta przez Sąd I instancji, bowiem ocena ta należy do organu. To organ powinien ocenić, czy w sprawie zaszły przesłanki do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2411/21). Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że organy prawidłowo wskazały, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka "znikomości" naruszenia. Biorąc pod uwagę znaczenie segregacji odpadów dla dobra chronionego jakim jest środowisko, nie sposób mówić o "znikomości" naruszenia prawa w przypadku osiągnięcia przez spółkę wyniku przygotowania odpadów do recyklingu i ponownego użycia o wskazane w decyzji progi znacznie niższe od ustalonego w normie sankcjonowanej. Zatem już taka konstatacja wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i nie było potrzeby analizowania, czy spełniona została przesłanka "zaprzestania" naruszania prawa. Po czwarte – Sąd I instancji właściwie ocenił również przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał, że niniejsza sprawa została w postępowaniu administracyjnym dostatecznie wyjaśniona i rozważona w zakresie niezbędnym do jej końcowego załatwienia zgodnie z przepisami prawa materialnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało również uzasadnione w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. NSA w pełni podziela takie wnioski. Po piąte – prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2023 r. sygn. akt III OSK 2849/21). Nie ma żadnego wpływu na prawidłowość wyroku Sądu I instancji to, że obowiązek edukowania mieszkańców w zakresie segregacji odpadów, na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. spoczywa na gminie. Przypomnieć trzeba, że adresatem obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. jest konkretny podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. To do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. 5. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. ----------------------- # 21