III OZ 193/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 775/24 o odmowie przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 775/24 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z 21 marca 2024 r. nr BP-DZ.413.13.2024/2 w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 775/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. S. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 775/24. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie stwierdził sąd wojewódzki, że skarżący nie uprawdopodobnił, że niedotrzymanie terminu miało charakter niezawiniony. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Stosownie do tych przepisów sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy zatem uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2017, s. 515-516, nb 4; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08). Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; z 28 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 179/12). Skarżący uzasadniając nieterminowe wykonanie czynności procesowej wskazał na ponadprzeciętne obciążenie obowiązkami służbowymi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że tego typu okoliczności nie sposób uznać za nadzwyczajną. Skarżący został zawiadomiony o terminie rozprawy oraz osobiście pokwitował odbiór zawiadomienia 22 października 2024 r. Skarżący, posiadał wiedzę o trybie i terminie zgłaszania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w związku z czym mógł zaplanować wykonanie tej czynności w terminie. Należy również podkreślić, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością, której skarżący musi dokonać osobiście. W sytuacji utrudniającej skarżącemu dokonanie tej czynności procesowej możliwe było wyręczenie się osobą trzecią. Nieskorzystanie z tej możliwości również świadczy o winie skarżącego w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie ocenił, że podniesione przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, bowiem skarżący nie wykazał, że w terminie otwartym do jego złożenia wystąpiły niezależne od niego okoliczności uniemożliwiające mu dokonanie tej czynności w przewidzianym terminie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odmówił przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem skarżący nie wykazał okoliczności świadczących o braku swojej winy w jego uchybieniu, tj. okoliczności, które mimo zaangażowania wszelkich sił i środków oraz należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiałyby jej złożenia skargi w terminie. Zatem wymóg z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. nie został zachowany. W zażaleniu nie przedstawiono okoliczności, które czyniłyby brak winy choćby prawdopodobnym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.