III OZ 202/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt III SAB/Kr 128/24 o odmowie sprostowania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2024 r. sygn. akt III SAB/Kr 128/24 w sprawie ze skargi K.J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r. sygn. akt III SAB/Kr 128/24 odrzucił skargę K.J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. K.J., na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), wniósł o sprostowanie oczywistej omyłki w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 grudnia 2024 r., powołując się na art. 153 p.p.s.a. oraz wskazując na określenie przez Sąd nieprawidłowej podstawy prawnej odrzucenia skargi – art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zamiast prawidłowej, tj. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt III SAB/Kr 128/24 nie uwzględnił żądania skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wydanym w niniejszej sprawie postanowieniem (a nie jak mylnie wskazał skarżący – wyrokiem) odrzucono skargę jako niedopuszczalną z powodu zakończenia postępowania administracyjnego przed jej wniesieniem i jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Sądu, złożony wniosek o sprostowanie stanowi w istocie polemikę z wydanym rozstrzygnięciem, a domaganie się zmiany podstawy prawnej odrzucenia skargi zmierza do uchylenia się skarżącego od tzw. przymusu adwokackiego. Postanowienie odrzucające skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. wymaga bowiem zaskarżenia skargą kasacyjną, która w przypadku skarżącego i charakteru jego sprawy powinna zostać sporządzona przez adwokata, albo radcę prawnego pod rygorem jej odrzucenia (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że sprostowaniu podlegają niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki popełnione w uzasadnieniu wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 260/10). Wszystkie ujęte w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć przy tym charakter oczywisty. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2059/10). Tymczasem z uzasadnienia postanowienia z dnia 9 grudnia 2024 r. nie wynikają jakiekolwiek oczywiste niedokładności czy pomyłki. Powyższe postanowienie z dnia 23 stycznia 2025 r. stało się przedmiotem zażalenia K.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że skarżący "mylnie" wniósł o sprostowanie wyroku z dnia 9 grudnia 2024 r., a nie postanowienia z dnia 9 grudnia 2024 r. Z treści wniosku wyraźnie wynika bowiem, iż skarżący domaga się sprostowania uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na trafność rozstrzygnięcia, ponieważ WSA w Krakowie zasadnie nie uwzględnił wniosku skarżącego. Przepis art. 156 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W świetle art. 166 p.p.s.a., powyższa regulacja znajduje odpowiednio zastosowanie do postanowień. Oczywistość w/w wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wadliwość taka wyraża się bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Oczywistość omyłek oznacza, że muszą one powstać w wyniku niewłaściwego odzwierciedlenia w orzeczeniu rzeczywistej i niemogącej budzić wątpliwości woli sądu, są obiektywnie i bez wątpliwości dostrzegalne w treści orzeczenia lub wprost wynikają z zestawienia tej treści z zawartością akt, a powstały z powodu technicznej niedoskonałości ujęcia rozstrzygnięcia sądu w słowach, przedstawienia stanowiska sądu w błędnej formie lub w sposób niedokładny, a więc niepełny i nieprecyzyjny. Wyżej wymienione nieprawidłowości muszą mieć zatem charakter oczywisty, bezsporny, pewny. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości, poprzez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądanie K.J. dotyczące sprostowania uzasadnienia postanowienia z dnia 9 grudnia 2024 r. wykracza poza omówiony wyżej zakres zastosowania art. 156 § 1 p.p.s.a. Z wniosku tego jednoznacznie wynika bowiem, że skarżący żąda w istocie modyfikacji oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu w/w postanowienia, co oznacza, iż zarzuca WSA w Krakowie błąd w orzekaniu, a to nie może być utożsamiane z oczywistą omyłką, niedokładnością czy błędem pisarskim, podlegającym sprostowaniu. W konsekwencji uznać należy, że w/w postanowienie nie zawiera żadnych nieprawidłowości, o których mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.