III OZ 218/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2025 r. sygn. akt III SO/Kr 5/24 o oddaleniu wniosku K.J. o wymierzenie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Krakowie grzywny postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 r. sygn. akt III SO/Kr 5/24 oddalił wniosek K.J. o wymierzenie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Krakowie grzywny za nieprzekazanie w terminie odpowiedzi na skargę K.J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 lutego 2023 r. o wydanie zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w ocenie K.J. wniesiona w tej sprawie wypowiedź organu nie spełnia wymogów odpowiedzi na skargę, bowiem "faktycznie stanowi wystąpienie procesowe, z wnioskiem o wyłącznie przyjęcie okoliczności wywodzonych i wnioskowanych przez skarżonego komendanta Policji". Skarżący we wniosku o wymierzenie grzywny podkreślił ponadto, że "odpowiedź na skargę jest pismem procesowym w rozumieniu art. 45 p.p.s.a., a zatem ze swej istoty powinna ona wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi". Skarżący dodał, że organ, po otrzymaniu skargi, jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w trybie autokontroli i w razie uznania skargi za zasadną w całości wydać orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. W przeciwnym przypadku powinien sporządzić odpowiedź na skargę ze wskazaniem, czy organ odmówił uwzględnienia w trybie autokontroli skargi i zarzutów strony w całości, czy w części oraz ze wskazaniem, że nie można dać wiary środkom dowodowym przedstawionym przez stronę. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jego oddalenie, wskazując, że organ prawidłowo przekazał Sądowi odpowiedź na skargę, a zatem nie dopuścił się żadnych nieprawidłowości w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uzasadniając oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny podkreślił, że istotą odpowiedzi na skargę jest to, że powinna ona wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi. Z akt sprawy o sygnaturze III SAB/Kr 121/24 wynika, że organ w piśmie z dnia 7 listopada 2024 r. zawarł swoje stanowisko co do wniesionej przez K.J. skargi, wnosząc o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wyjaśnił przebieg postępowania w sprawie wydania wnioskowanego przez stronę zaświadczenia (zakończonego wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści) oraz wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność organu po zakończeniu postępowania powinno skutkować jej odrzuceniem. W ocenie Sądu pierwszej instancji, argumentacja ta jest w pełni wystarczająca z perspektywy wymogów, jakie spełniać winna odpowiedź na skargę. W konsekwencji WSA w Krakowie uznał, że nie zaszły podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia K.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie z zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1, § 1a i § 2 zd. pierwsze p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy te statuują bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi wykonać w/w obowiązek w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Wyraźne zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami określonymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza jego jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Z kolei w świetle art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest zatem niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Grzywnie tej nadano mieszany – dyscyplinująco-restrykcyjny – charakter, czyniąc z niej podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, sądowi administracyjnemu, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do wymierzenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Krakowie grzywny za nieprzekazanie w terminie odpowiedzi na skargę K.J. Organ przesłał bowiem do WSA w Krakowie skargę, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego, pismo organu z dnia 7 listopada 2024 r. stanowiło w istocie odpowiedź na skargę K.J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 6 lutego 2023 r. o wydanie zaświadczenia, zawierającą stanowisko i argumentację organu w tej sprawie. Skoro zatem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, zaś w niniejszej sprawie organ obowiązki te w tym terminie wypełnił, to w konsekwencji brak było podstaw do wymierzenia wnioskowanej przez skarżącego grzywny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.