III OZ 258/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 414/22 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 414/22 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 lutego 2022 r., nr SKO.WT.490/496/2022 w przedmiocie dodatku energetycznego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 27 marca 2025 r., II SA/Sz 414/22, odrzucił zażalenie R. S. na postanowienie WSA w Szczecinie z 11 lutego 2025 r., II SA/Sz 414/22 odrzucające skargę kasacyjną R.S. od wyroku WSA w Szczecinie z 6 kwietnia 2023 r., II SA/Sz 414/22. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że 28 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego, wyznaczony z urzędu, złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Szczecinie z 6 kwietnia 2023 r., II SA/Sz 414/22. Sąd Wojewódzki wskazał, że pismem z 29 stycznia 2025 r. R. S. (dalej: "skarżący") wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z 6 kwietnia 2023 r., wywodząc, że złoży ją ustanowiony w sprawie pełnomocnik, który winien w pełni reprezentować słuszne stanowisko mocodawcy. Postanowieniem z 11 lutego 2025 r. WSA w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną, samodzielnie sporządzoną przez skarżącego. 12 marca 2025 r. skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zażalenie zostało sporządzone i podpisane przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że powyższa okoliczność uzasadnia odrzucenie zażalenia na postanowienie WSA w Szczecinie z 11 lutego 2025 r. Wyjaśnił, że skarżący nie należy do żadnej z kategorii osób wymienionych w art. 194 § 4 w zw. z art. 197 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z: 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; 2 października 2012 r., II OZ 832/12; 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11). Z akt sprawy wynika, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia zażalenia zostało doręczone skarżącemu 5 marca 2025 (k. 347). Skarżący, mimo prawidłowego pouczenia, zażalenie sporządził samodzielnie, choć nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Niewątpliwie, kwestia osobistego sporządzenia przez skarżącego zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przesądza o prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.