III OZ 318/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 544/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2025 r., nr KOC/141/Lo/25 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 544/25 odrzucił skargę kasacyjną M. J. (dalej także jako: skarżąca) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 544/25, na mocy którego oddalono skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2025 r., nr KOC/141/Lo/25 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że odpis wyroku z dnia 24 września 2025 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 5 grudnia 2025 r., a w dniu 31 grudnia 2025 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt II SPP/Wa 7/26 starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (pkt 1) oraz umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2). Pismem z dnia 13 marca 2026 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika z urzędu. Wyznaczony radca prawny otrzymał zawiadomienie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej w dniu 18 marca 2026 r. Wyznaczona pełnomocniczka z urzędu w dniu 13 kwietnia 2026 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) wywiodła skargę kasacyjną od ww. wyroku z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 544/25, nadając ją bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego (wpływ do NSA – 16 kwietnia 2026 r.). Jak podał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zgodnie z zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2026 r. skarga kasacyjna została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie wpłynęła w dniu 22 kwietnia 2026 r. W związku z powyższym Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 173 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a z art. 177 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd I instancji dodał, że w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że stosownie do art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie. Sąd I instancji dodał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podzielił, że w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do NSA, z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania przez NSA do sądu właściwego. W związku z powyższym Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została nadana pocztą w dniu 13 kwietnia 2026 r., jednakże bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z pominięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wadliwie wniesioną skargę kasacyjną NSA przekazał do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w dniu 22 kwietnia 2026 r., a zatem w ocenie Sądu I instancji po terminie przewidzianym na dokonanie wskazanej czynności procesowej, który upłynął w dniu 17 kwietnia 2026 r. Pismem z dnia 14 maja 2026 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy Sąd I instancji wskazał, iż zarządzenie o przekazaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało wydane w dniu 17 kwietnia 2026 r., a skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 22 kwietnia 2026 r. przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, na które zresztą powołuje się także Sąd I instancji, dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej decydująca jest data nadania (przekazania) tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, a w niniejszej sprawie Sąd I instancji wskazał, że skarga wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. i nie wskazał daty nadania (przekazania) tej skargi, a zatem można uznać, iż skarga kasacyjna została nadana (przekazana) w terminie, tj. 17 kwietnia 2026 r. - zgodnie z wydanym zarządzeniem, a zatem w ocenie skarżącej nie było podstaw do jej odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalony jest pogląd, który w pełni należy podzielić, że w sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pominięciem właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, datą wniesienia skargi kasacyjnej jest data jej przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny do sądu właściwego. Skargę kasacyjną wniesioną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd ten powinien przekazać do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżone orzeczenie, a dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej decydująca jest data nadania (przekazania) tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu (postanowienia NSA z: 11.5.2023 r. II OZ 247/23; 9.2.2016 r. II OZ 119/16; 9.12.2015 r. I OZ 1613/15; 28.7.2015 r. II OZ 707/15; 29.1.2015 r. II OZ 59/15; 22.8.2014 r. II OZ 810/14, cbosa; J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 864, nb 8; H. Knysiak-Sudyka w: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 1079, uw. 6 J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 470 uw. 6; B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 505-506 i orzecznictwo aprobowane przez Komentatorów). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna skarżącej została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął zatem swój bieg w dniu 18 marca 2026 r., kiedy to wyznaczona z urzędu dla skarżącej radczyni prawna otrzymała zawiadomienie o wyznaczeniu jej pełnomocniczką z urzędu dla skarżącej. Tymczasem skarga kasacyjna została błędnie nadana w dniu w dniu 13 kwietnia 2026 r. bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie przekazana przez NSA do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, poprzez osobiste złożenie pisma procesowego na biurze podawczym Sądu I instancji, w dniu 22 kwietnia 2026 r. Data przekazania skargi do Sądu I instancji oraz jej wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zatem tożsama. W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminowi do złożenia tego środka zaskarżenia. To zaś obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do odrzucenia skargi kasacyjnej skarżącej, stosownie do art. 178 p.p.s.a., co też Sąd I instancji uczynił. Postanowienie Sądu I instancji odpowiada zatem prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.