III OZ 331/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 224/26 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Ol 224/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Olsztynie podał, że w treści skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "skarżąca" lub "spółka") zamieściła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast, jak podkreślił dalej Sąd I instancji, skarżąca w ogóle nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z tego powodu WSA w Olsztynie stwierdził, że nie mógł dokonać oceny, czy zostały spełnione przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, co prowadziło do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Skarżąca wniosła o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania decyzji SKO w [...], na mocy której Kolegium utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Gmin Regionu [...] "Czyste Środowisko" z dnia 20 listopada 2025 roku dotyczącej wymierzenia spółce R. w [...] kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w wysokości co najmniej 35% wagowo za rok 2023 (znak postępowania: [...]). Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, że nie wystąpiły okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy, w złożonej skardze, spółka szczegółowo wyjaśniła przesłanki do takiego działania. Spółka informowała organ, że możliwość uzyskania określonych poziomów recyklingu odpadów komunalnych w systemie gospodarowania odpadami jest uzależniony od szeregu czynników, za które nie odpowiada wykonawca. Wykonawca nie miał żadnego wpływu na to, w jakim stopniu Związek wypełnił bądź nie poziomy ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości. Okoliczność ta jest zupełnie niezależna od wykonawcy i nie może być podstawą do wymierzenia kary, ponieważ przyczyni się do wymierzenia kary podmiotowi, który nie ponosi żadnej odpowiedzialności za przyczyny do wymierzenia tejże kary, tym samym dojdzie do trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie przedstawiła argumentacji przemawiającej za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej na czas toczącego się postępowania sądowego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy bowiem i nie może prowadzić do oceny legalności zaskarżonego aktu, a taki sposób rozpoznania wniosku wynika nie tylko z postawionego Sądowi I instancji zarzutu, ale także z jego uzasadnienie. W tym ostatnim skarżąca stwierdziła m.in., że: "Zapłata jakiejkolwiek kary przez spółkę na tym etapie postępowania przyczyni się do tego, że spółka nie tylko poniesie szkodę, w postaci straty finansowej, co do której spółka nie powinna być zobowiązana do uiszczenia, ale i dojdzie do trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ Związek Gmin będzie zobligowany do zwrotu wpłaconych już środków, a to może być utrudnione. Poza tym, zapłata jakiejkolwiek kary, która nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z działań samej spółki jest niedopuszczalna". Taka treść twierdzeń strony nie mieści się w przesłankach warunkujących zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast wskazaną dopiero na etapie zażalenia kwestię zwrotu wpłaconej kary pieniężnej, bez jej szerszego uzasadnienia, nie można w oparciu o takie tylko twierdzenie uznać za okoliczność mieszcząca się w przesłance "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", bez wyjaśnienia na czym ta trudność miałaby polegać. Podobnie strata finansowa w postaci uiszczenia kary pieniężnej powinna być co najmniej uzasadniona wykazaniem rozmiaru szkody, który może powstać w stosunku do spółki (np. poprzez wykazanie jakichkolwiek dysproporcji na niekorzyść spółki pomiędzy wysokością kary pieniężnej a sytuacją finansową spółki). Odnosząc się natomiast bezpośrednio do postawionego w zażaleniu zarzutu, to NSA zarzut ten uznał jako zarzut skierowany wprost wobec zaskarżonej decyzji – jej nieprawidłowości związanej z wywiedzionym brakiem odpowiedzialności skarżącej za poziom recyklingu odpadów komunalnych. Co więcej, skarżąca sama przyznała, że przesłanka "trudnych do odwrócenia skutków" nie została przez nią wskazana wprost, jednak z treści uzasadnienia skargi można było w sposób bezsprzeczny wywnioskować jaka była intencja spółki. Oznacza to, że skarżąca dokonała powiązania uzasadnienia skargi z uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie, mimo, że obydwa środki procesowe służą całkowicie odrębnym celom, z tą dodatkową uwagą, że wstrzymanie wykonania decyzji ma funkcję uzupełniającą względem skargi w tym znaczeniu, że ma zapewnić skarżącemu ochronę przed ścisłe określonymi w ustawie skutkami zanim skarga zostanie rozpoznania, ale każdorazowo niezależnie od samych zarzutów skargi (por. np. postanowienie NSA z dnia 17 września 2025 r., II OSK 1986/25, Legalis nr 3268648, w którym Sąd II instancji wprost zwrócił uwagę na cel instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji). Ustawodawca nie uzależnił bowiem zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od prawdopodobieństwa uwzględnienia skargi, czy też ściślej - od trafności postawionych w niej zarzutów. Ponadto sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por. post. NSA z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 , POP 2009, Nr 2, poz. 22; post. NSA z dnia 25 lipca 2008 ., II OZ 766/08 , Legalis; post. NSA z dnia 26 lipca 2006 r., II FZ 452/06 , Legalis; post. NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., II OZ 648/08 , Legalis; cyt. za R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025). Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.