III OZ 58/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 108/24 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P.P na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Rzeszowie postanowieniem z 3 grudnia 2024 r., II SAB/Rz 108/24, odmówił P.P. sporządzenia uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z 23 października 2024 r., oddalającego skargę P.P (dalej: "skarżący") na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uznając że wniosek ten został złożony po upływie 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że wydany w sprawie wyrok wysłano na adres skarżącego za pośrednictwem operatora pocztowego. Z adnotacji urzędu pocztowego umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynikało, że pierwsza nieudana próba doręczenia przesyłki miała miejsce 25 października 2024 r. Ze zwrotki wynika również, że tego samego dnia awizowano przesyłkę, a w oddawczej skrzynce pocztowej umieszczono zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym. Z trackingu Poczty Polskiej wynikało dodatkowo, że przesyłka ta była drugi raz awizowana 5 listopada 2024 r. Mając na uwadze treść art. 73 § 4 p.p.s.a., WSA w Warszawie przyjął, że skutek doręczenia wzmiankowanej przesyłki nastąpił 8 listopada 2024 r., gdyż z tym dniem upłynął czternastodniowy okres liczony od daty pierwszej awizacji (25 października 2024 r.), w którym możliwe było prawidłowe doręczenie skarżącemu przesyłki. W konsekwencji stwierdził, że termin, do którego skarżący mógł złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia upływał 15 listopada 2024 r. (piątek). Z treści prezentaty Sądu wynika natomiast, że zażalenie zostało nadane dopiero 19 listopada 2024 r. (wtorek). Jednocześnie w ocenie Sądu pierwszej instancji, fakt odebrania przez skarżącego pisma z urzędu pocztowego po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a. (tj. 12 listopada 2024 r.) potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Złożenie zatem przez skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po terminie (19 listopada 2024 r.) uznano za czynność bezskuteczną, skutkującą odmową jego sporządzenia (art. 85 w zw. z art. 141 § 3 p.p.s.a.). Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W opinii skarżącego adresowaną do niego przesyłkę sądową odebrał prawidłowo po dwukrotnym jej awizowaniu przez państwowego operatora pocztowego "(odpowiadającego za terminowość i prawidłowość doręczeń)", w przysługującym mu ustawowo terminie - 12 listopada 2024 r. Z kolei wniosek o uzasadnienie orzeczenia złożył prawidłowo w 7 dniu od odbioru, tj. 19 listopada 2024 r. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji w przeciwieństwie do państwowego operatora pocztowego pominął dni ustawowo wolne od pracy, co skutkowało błędnym obliczeniem terminów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 139 § 4 ustawy p.p.s.a. odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. W myśl art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony złożony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (§ 2). W niniejszej sprawie skarga P.P. została oddalona - wyrokiem ogłoszonym 23 października 2024 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru kierowanej do skarżącego przesyłki poleconej zawierającej odpis sentencji orzeczenia wynika, że przesyłka ta została awizowana przez placówkę pocztową po raz pierwszy 25 października 2024 r. (po raz drugi 5 listopada 2024 r.). W tych okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji uznał, że bieg 14-dniowego terminu, rodzącego skutek doręczenia korespondencji, rozpoczął się wraz z datą pierwszej awizacji i upłynął z 8 listopada 2024 r. To z kolei oznaczało, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął z 15 listopada 2024 r. Skarżący złożył wniosek 19 listopada 2024 r., a zatem zadaniem WSA w Rzeszowie po upływie ustawowego terminu, z czym nie zgadza się skarżący. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia, został złożony w terminie, czy też nie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że procedura doręczenia przedmiotowej przesyłki sądowej nastąpiła zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.sa.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Należy podkreślić, że przewidziana w art. 73 p.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego pism rodzi domniemanie prawne, iż pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Norma ww. przepisu wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego. Domniemanie, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na złożeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego 14-dniowego terminu, a zatem z tą datą wiąże się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby rozpoczyna swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. upływ ostatniego dnia okresu. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że doręczenie zastępcze przedmiotowej przesyłki nastąpiło 8 listopada 2024 r., natomiast termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku upłynął dla skarżącego 15 listopada 2024 r. (piątek). Skarżący nadał zaś przesyłkę zawierającą zażalenie 19 listopada 2024 r. (wtorek), a zatem jego wniesienie nastąpiło ewidentnie z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zatem odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Analizując argumenty podniesione w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie podważył skuteczności doręczenia zastępczego. Nie można również zgodzić się z zarzutem błędnego wyliczenia przez Sąd pierwszej instancji terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku "poprzez pominiecie dni ustawowo wolnych od pracy". Zgodnie bowiem z zasadami obliczania terminów procesowych, termin oznaczony w dniach obejmuje wszystkie kolejne dni, bez wyłączenia sobót, niedziel i innych dni ustawowo wolnych od pracy (art. 111 § 1 k.c. w zw. z art. 83 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 83 § 2 p.p.s.a., dni ustawowo wolne od pracy "przedłużają" termin, jedynie jeżeli przypadają na jego koniec, a nie w jego trakcie (por. postanowienie NSA z 1 grudnia 2011 r., I OZ 964/11). Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem wyliczył terminy procesowe w oparciu o dni kalendarzowe, a nie robocze, jak chciał tego skarżący. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.