III SA/Gl 1066/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Nikola Bartosik, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2026 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 września 2025 r. nr: PSIII.8641.165.2025 w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 30 lipca 2025 r., nr [...] .

Zaskarżoną decyzją z 10 września 2025 r., nr PSIII.8641.165.2025 Wojewoda Śląski (dalej: Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję z 30 lipca 2025r., nr [...] Prezydenta Miasta B. (dalej: Prezydent) w części dotyczącej odmowy przyznania P.F. (dalej: Skarżący) prawa do zasiłku od dnia rejestracji. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent decyzją z 30 lipca 2025r. orzekł o przyznaniu Skarżącemu z dniem 22 lipca 2025 r. statusu bezrobotnego oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że powodem było to, że ostatni stosunek pracy Skarżącego został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie. Wojewoda, po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalił, że: - w dniu 01 lipca 2024 r. Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. (dalej: PUP) jako osoba bezrobotna, w tym dniu ww. przedłożył świadectwo pracy w okresie od 15 lutego 2024 r. do 28 czerwca 2024 r. w V S.A. z siedzibą w S., stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy), - Prezydent decyzją z dnia 10 lipca 2024 r. orzekł o uznaniu z dniem 01 lipca 2024r. Skarżącego za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 01 lipca 2024 r. w wysokości 1566,30 zł miesięcznie, prawo do zasiłku zostało wówczas przyznane na podstawie art. 73 ust. 5 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, - w dniu 12 lipca 2024 r. Skarżący poinformował, iż z dniem 15 lipca 2024 r. podejmuje pracę w firmie D S.A., w związku z tym decyzją Prezydenta z dnia 01 sierpnia 2024 r. orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem 15 lipca 2024 r., - w dniu 22 lipca 2025 r. Skarżący ponownie zarejestrował się w PUP jako osoba bezrobotna, w tym dniu ww. przedłożył zaświadczenie z dnia 22 lipca 2025r. potwierdzające wykonywanie umowy zlecenia w okresie od 15 lipca 2024r. do 21 lipca 2025r. ze wskazaniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w okresie od lipca 2024 r. do czerwca 2025 r., - w dniu 30 lipca 2025 r., świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia Skarżący oświadczył, że rozwiązanie ostatniego stosunku pracy na mocy porozumienia stron z V S.A. nie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania, jak również nie nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Następie Wojewoda przedstawił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne. Wskazał, że okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania się Skarżącego w PUP to okres od 21 stycznia 2024r. do 21 lipca 2025r. W tym okresie przypada okres zatrudnienia od 15 lutego 2024r. do 28 czerwca 2024r. w V S.A. w pełnym wymiarze czasu pracy oraz okres wykonywania umowy zlecenia od 15 lipca 2024r. do 21 lipca 2025 r. w D S.A. W przedłożonym przez Skarżącego zaświadczeniu z dnia 22 lipca 2025 r. zleceniodawca wskazał podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Na ich podstawie Wojewoda stwierdził, że Skarżący posiada zatem okres uprawniający do zasiłku niewątpliwie dłuższy niż 365 dni. Brak jest jednak podstaw aby nabycie prawa do zasiłku nastąpiło wyłącznie w oparciu o okres wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. Poza okresem zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od 15 lutego 2024r. do 28 czerwca 2024r. (tj. 135 dni) do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczeniu podlega okres wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia od 15 lipca 2024 r. do 31 lipca 2024r., od 01 września 2024r. do 31 października 2024r., od 01 grudnia 2024r. do 30 kwietnia 2025r. oraz od 01 czerwca 2025r. do 30 czerwca 2025r. (tj. 259 dni). Zgodnie jednak z art. 220 ust. 1 pkt 5 ustawy, prawo do zasiłku od dnia zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy nie przysługuje bezrobotnemu, który rozwiązał ostatni stosunek pracy lub stosunek służbowy na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W takim przypadku, w myśl art. 220 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 218, zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Mając na uwadze fakt, iż ostatni stosunek pracy przed rejestracją w Powiatowym Urzędzie Pracy, tj. stosunek pracy z V S.A. został rozwiązany na mocy porozumienia stron, Prezydent stwierdził, iż zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji. W ocenie Wojewody brak jest podstaw aby uznać, że ostatnim stosunkiem pracy jest umowa zlecenia realizowana w okresie od 15 lipca 2024r. do 21 lipca 2025r. Stosunek pracy jest to stosunek prawny pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, a nie pomiędzy stronami umowy cywilnoprawnej jaką jest umowa zlecenia. Akta sprawy dowodzą, że Prezydent przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie przyczyn rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron, istotnych z uwagi na brzmienie art, 220 ust. 1 pkt 5 ustawy. Na tę okoliczność w aktach sprawy znajduje się oświadczenie Skarżącego z dnia 30 lipca 2025 r., zgodnie z którym rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron z V S.A. nie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania, jak również nie nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W konsekwencji stwierdził, że nieuzasadnione są sformułowane w treści odwołania zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy umożliwia dokonanie oceny o braku spełnienia przez odwołującego warunków do przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, tj. od dnia 22 lipca 2025 r. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 01 października 2024 r. sygn. akt III SA/GI 228/24, który obszernie przytacza Skarżący zapadł w innym stanie faktycznym i nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zaskarżył decyzję zarzucając jej: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego -art. 220 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (dalej: u.r.p.s.z.), poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, iż organ ma możliwość badania rozwiązania ostatniego stosunku pracy (który to stanowi przesłankę przyznania lub odmowy prawa do zasiłku), bez względu na to jak dawno doszło do rozwiązania tego stosunku pracy. -art. 218 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 220 ust. 1 pkt 5 u.r.p.s.z., poprzez ich nieprawidłową wykładnię i uznanie, iż umowa zlecenie realizowana w okresie od 15 lipca 2024r. do 21 lipca 2025r. nie może stanowić "ostatniego stosunku pracy", o którym mowa w art. 220 ust. 1 pkt 5 u.r.p.s.z. -art. 218 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 220 ust. 1 pkt 5 u.r.p.s.z. poprzez ich nieprawidłową wykładnię i ustalenie nieprawidłowej podstawy prawa do zasiłku. - art. 218 u.r.p.s.z. w zw. z art. 220 ust. 1 pkt 5 u.r.p.s.z. poprzez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, iż przesłanka z art. 220 ust. 1 pkt 5 u.r.p.s.z. stanowi bezwzględną przyczynę uzasadniająca wydanie decyzji odmownej w sprawie przyznania prawa do zasiłku od dnia rejestracji, bez badania przyczyn rozwiązania stosunku pracy. II. Naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 80 k.p.a. tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania do organów, poprzez błędne pouczenie Skarżącego przez Organ I instancji w 2024 r., iż ma on możliwość rozwiązania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą, bez utraty prawa do zasiłku. II. Naruszenie art. 2 Konstytucji R.P. tj. zasady państwa prawnego i wywodzonej z niej zasady, iż prawo nie działa wstecz, poprzez zastosowanie wobec Skarżącego przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, do jego zachowania (rozwiązania umowy z dotychczasowym pracodawcą i po dwóch tygodniach podjęcia zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę w 2024 r.), a podjętego pod rządami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, kiedy to jego zachowanie/decyzja o zmianie pracodawcy nie pozbawiała go prawa do zasiłku. Powyższe spowodowało, że Skarżący został niejako "ukarany" pozbawieniem prawa do zasiłku, za czyn z 2024 r. (rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron), który wówczas nie pozbawiał go prawa do zasiłku. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi Skarżący zawarł dalszą argumentację podniesionych naruszeń. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymując stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz.1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z 10 września 2025 r., nr PSIII.8641.165.2025 utrzymująca w mocy decyzję z 30 lipca 2025r., nr [...] Prezydenta w części dotyczącej odmowy przyznania Skarżącemu prawa do zasiłku od dnia rejestracji. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 220 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 poz.620; dalej: u.r.p.s.z.). Jak wynika z brzmienia tego przepisu, prawo do zasiłku od dnia zarejestrowania w PUP nie przysługuje bezrobotnemu, który rozwiązał ostatni stosunek pracy lub stosunek służbowy na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zasiłek przysługuje wówczas po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w PUP, co wynika z art. 220 ust. 2 pkt 3 u.r.p. W przedmiotowej sprawie nie jest spornym, że Skarżący z dniem 22 lipca 2025r. spełniał przesłanki do uzyskania statusu bezrobotnego. Wykazał on bowiem – co podkreślił Wojewoda – okres uprawniający do zasiłku. Sporną kwestią stało się natomiast to, czy właściwie orzekające w sprawie organy zastosowały art. 220 ust. 1 pkt 5 u.r.p.s.z. odmawiając przyznania mu prawa do zasiłku. Z akt sprawy wynika, że Skarżący złożył wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny w dniu 22 lipca 2025r. (karta 23 akt administracyjnych) i udokumentował ponad 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania okresy, o których mowa w art. 218 ust. 1 i 3 u.pr.p.s.z. Wniosek ten został złożony po okresie świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych, o których mowa w art. 218 ust. 3 u.pr.p.s.z., a nie po rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron. Skoro zatem ostatnią okolicznością, od której przysługuje prawo do zasiłku a określoną w art. 218 ust. 1 u.r.p.s.z. nie jest stosunek pracy, to tym samym brak jest podstaw do zastosowania negatywnej przesłanki przysługiwania prawa do zasiłku o której mowa w art. 220 ust. 1 pkt. 5 u.r.p.s.z. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy będą miały na uwadze powyższą ocenę prawną, dokonaną przez Sąd. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.