Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 839/25

III SA/Gl 839/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-04-14

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
14 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi B. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/190/2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 207 zł (słownie: dwieście siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia z 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/190/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania B. B. i P. B. (dalej: skarżący, strona) od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji), z dnia 15 kwietnia 2025r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1000 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu 1/3 części pojazdu działając na podstawie art. 17,18,21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 570); art 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023r. poz. 1394); art. 149mb i 140n ust.1, ust. 2a, ust. 4 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 1251, dalej: u.p.r.d.); art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 572, dalej: k.p.a.), uchyliło decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekło o nałożeniu na B. B i na P. B oraz na P1. B (solidarnie) kary pieniężnej w łącznej wysokości 300 zł z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 18 marca 2025 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu. Następnie decyzją z dnia 15 kwietnia 2025r. Starosta nałożył na strony karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego nabycia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył przepisy prawa będące podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także wskazał, że w dniu 8 kwietnia 2021r. B. B, P. B i . nabyli po 1/3 części używanego pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 marca 2021r. sygn. akt [...]. Organ I instancji ustalił, że strona do dnia10 maja 2021r. (8.05.2021 - sobota) nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku tj. zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu ww. pojazdu. W związku z powyższym w dniu 18 marca 2025r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie ww. naruszenia, o czym pisemnie powiadomił stronę. W wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia, organ I instancji stwierdził, iż obejmował on 47 rozpoczętych miesięcy, tj. strona w tym okresie pozostawała w stanie niezgodności z przepisami, polegającymi na niezawiadomieniu starosty o nabyciu przedmiotowego pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Badając powtarzalność naruszenia organ I instancji stwierdził, iż tego typu naruszenie jest pierwszym, jakiego dopuściła się strona w badanym okresie. Ponadto, organ I instancji ustalił, że strona uzyskała korzyść finansową z tytułu naruszenia ustawy poprzez niewydatkowanie kwoty 80 zł. stanowiącej wysokość opłaty za przerejestrowanie pojazdu z terenu powiatu [...] z wydaniem pozwolenia czasowego i bez zmiany tablic rejestracyjnych lub kwoty 66,50 zł. bez rejestracji czasowej z zachowaniem tablic rejestracyjnych. Organ I instancji rozważył również przesłanki z art. 189f § k.p.a. stwierdzając, iż odstąpienie od nałożenia kary ma charakter uznania administracyjnego i w świetle powyższego organ I instancji nie znalazł podstaw dla zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. oraz uznał wyjaśnienia stron za niewystarczające dla odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji nałożył na stronę sankcję karną w wysokości 1000 zł. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie złożyli B. B i P. B, w którym wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów intertemporalnych zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości, nowelizującej ustawę prawo o ruchu drogowym w zakresie obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po 1 stycznia 2024r. Według strony w uzasadnieniu decyzji organ I instancji błędnie wskazał wyłącznie na podstawie art. 14 pkt 3 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024r., przy czym nie jest to jedyna norma intertemporalna, którą starosta winien był zastosować, albowiem przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w sprawie nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy prawo o ruchu drogowym, a nie jest sprawą związaną z zawiadamianiem o zbyciu lub nabyciu pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji SKO zaskarżoną decyzją z dnia z 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/190/2025 uchyliło decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekło o nałożeniu na B. B i na P. B oraz na P1. B (solidarnie) kary pieniężnej w łącznej wysokości 300 zł z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wskazało m.in., że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. poz. 1394 z późn. zm.), w przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, - przed dniem 1 stycznia 2024r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. SKO zaznaczyło, że materialno-prawną podstawę wydanego w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 1251, dalej: "u.p.r.d."). Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Przepis ten w podanym brzmieniu obowiązuje od samego początku obowiązywania u.p.r.d. z tą tylko różnicą, że zawiadomienie na początku składane było kierownikowi rejonowemu urzędu rządowej administracji ogólnej, a od 1 stycznia1999r. - staroście. Zdaniem organu II instancji zawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu nie jest nowym obowiązkiem ponieważ w myśl art. 140mb pkt 2 u.p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Przepis art. 140n ust. 1 u.p.r.d. stanowi z kolei, że kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140ma i art. 140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Wprowadzone zmiany mają służyć poprawie przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie, czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu, czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. Obowiązek zawiadomienia o zbyciu lub nabyciu pojazdu, co do zasady obciąża jednocześnie zbywcę i nabywcę. Kolegium wyjaśniło, że nałożenie kary na podstawie przepisów art. 140mb ust. 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140n ust. 1 oraz 2a u.p.r.d. ma charakter obligatoryjny i nie pozostawiono w tym zakresie organowi tzw. "luzu decyzyjnego". Z kolei wysokość kary uzależniona jest od całokształtu materiału dowodowego i uznania organu. W ocenie Kolegium, art. 189f k.p.a. ma zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nadto w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie występuje znikoma waga naruszenia, gdyż strona przez prawie 47 miesięcy pozostawała w niezgodności z przepisami prawa, polegającej na niezawiadomieniu starosty o nabyciu przedmiotowego pojazdu. SKO przypomniało, iż Starosta w decyzji rozważył również możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej (art. 189f k.p.a.) wskazując, że w niniejszej sprawie (w świetle zaistniałych okoliczności) przepis ten nie powinien mieć zastosowania. Ponadto SKO wskazało, że istotą odpowiedzialności administracyjnej jest jej zobiektywizowanie, a więc co do zasady, kary są nakładane w przypadku naruszenia obowiązku starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, co wynika wprost z przepisu prawa i są one niezależne pod okoliczności jej towarzyszących, w tym przede wszystkim od zawinienia strony. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego twierdzenie takie jest uzasadnione, ale nie ze względu na brak możliwości jego zastosowania, ale ze względu na okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie. SKO zaznaczyło, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma charakter uznania administracyjnego. Natomiast w przedmiotowej sprawie naruszenie terminu zgłoszenia nabycia pojazdu było znaczne bowiem nie było to kilkudniowe zaniedbanie. Dlatego też określając wysokość kary Kolegium miało na względzie przesłanki o których mowa w art. 140n ust. 4 u.p.r.d. Zgodnie z art. 140mb pkt 2 u.p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 u.p.r.d.). SKO podkreśliło, że samo rozstrzygnięcie o nałożeniu kary za brak zawiadomienia w ustawowym terminie zostaje w niniejszej sprawie uznane za zasadne. Nałożenie kary wynikało z obowiązku wydania decyzji w tej sprawie nałożonego ustawą na organ działający w sytuacji wystąpienia określonego zdarzenia w postaci braku zgłoszenia lub przekroczenia terminu tego zgłoszenia. Dlatego też Kolegium uznało, że zakres naruszenia prawa przez stronę jest znaczny, korzyść finansową z tego tytułu strona uzyskała poprzez niewydatkowanie kwoty w wysokości 80 zł stanowiącej wysokość opłaty za przerejestrowanie pojazdu z terenu powiatu żywieckiego z wydaniem pozwolenia czasowego i bez zmiany tablic rejestracyjnych lub kwoty 66,50 zł bez rejestracji czasowej z zachowaniem tablic rejestracyjnych oraz takie naruszenie jest natomiast pierwszym naruszeniem, jakiego strona się dopuściła w badanym okresie. Wobec powyższego, Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekło, co do istoty sprawy poprzez nałożenie na B. B, P. B i P1. B (solidarnie) przedmiotowej kary w łącznej wysokości 300 zł. Skarżący na powyższą decyzję SKO wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. 2023, poz. 1394) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie do postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na P. B. i B. B art. 140mb pkt 2 ustawy Prawo o ruchu w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r., w sytuacji, gdy Starosta wszczął wobec B. B. i P. B postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej 18 marca 2025 r., a zatem winien zastosować art. 140mb pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu aktualnym, zgodnie z którym karze pieniężnej podlega jedynie niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, nie zaś niezawiadomienie o jego nabyciu, a w konsekwencji art. 140mb pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może być podstawą nałożenia kary pieniężnej za niezawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu w przypadku wszczęcia postępowania po 1 stycznia 2024r., co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 300 zł. na skarżących bez podstawy prawnej. A w konsekwencji: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nałożenie na skarżących solidarnie kary pieniężnej w wysokości 300 zł. z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki Suzuki Vitara o nr rejestracyjnym [...]., w sytuacji gdy organ ten powinien stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. lub zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić i umorzyć postępowanie w całości. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o: 1. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 2. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego wobec skarżących, 3. zasądzenie od organu II instancji na rzecz każdego ze skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 4. wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a w wypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu skargi skarżący m.in., wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 140mb pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów intertemporalnych zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (dalej także jako ustawa nowelizująca), nowelizującej ustawę prawo o ruchu drogowym w zakresie obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po 1 stycznia 2024r. oraz możliwości nakładania przez starostę kar pieniężnych za niewykonanie tego obowiązku. Ocena możliwości nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu musi uwzględniać chwilę wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary, albowiem zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej, tylko do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb prawo o ruchu drogowym, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024r., stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym - tj. pozwalającym na penalizowanie niedopełnienia obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu. Ustawa nowelizująca dokonała bowiem wyraźnego rozróżnienia spraw związanych z rejestracją pojazdów oraz zawiadomieniem o zbyciu albo nabyciu pojazdu od postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb u.p.r.d. Z art. 14 pkt 3 ustawy nowelizującej wynika, że w przypadku nabycia pojazdu na terytorium RP przed 1 stycznia 2024r. stosuje się przepisy prawa o ruchu drogowym w brzmieniu pozwalającym na penalizowanie braku takiego zgłoszenia, jednakże - jak wynika z art. 15 tejże ustawy, możliwość zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu występuje tylko i wyłącznie w razie wszczęcia takiego postępowania przez właściwy organ przed dniem 1 stycznia 2024 r. Skarżący zauważył, że Organ I instancji wszczął wobec skarżących postępowanie z tytułu naruszenia obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu dopiero 18 marca 2025 r. - już po 1 stycznia 2024 r., co wyłącza możliwość nałożenia kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu w trzydziestodniowym terminie i sprawia, iż przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem norma intertemporalna dająca podstawę prawną do nałożenia kary nie obejmuje swym zakresem przypadku, w którym co prawda do zgłoszenia nabycia pojazdu nie doszło, ale organ nie wszczął postępowania przed 1 stycznia 2024r. Tym samym, wobec usunięcia z systemu prawa z dniem 1 stycznia 2024 r. sankcji w postaci kary pieniężnej za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu (zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 140mb i art. 78 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym), brak było podstaw do wydania decyzji o nałożeniu na skarżących jakiejkolwiek kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, który przestał być penalizowany. W konsekwencji zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja (jak również decyzja organu I instancji) jako wydane bez podstawy prawnej winny zostać uznane za nieważne zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast w razie uznania, że wadliwość decyzji nie ma charakteru kwalifikowanego, zaskarżone decyzje winny podlegać uchyleniu w całości po myśli art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) p.p.s.a. Ponadto w ocenie strony w zaskarżonej decyzji naruszono również zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co jest przedmiotem odrębnej skargi składanej w imieniu P1. B. (wpółwłaściciel pojazdu). Naruszenia zasady dwuinstancyjności oraz zasady pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej doszukać się można także w sposobie w jakim organ odwoławczy odniósł się do argumentacji skarżących wykazujących brak podstaw do nałożenia na nich kary pieniężnej. Zdaniem skarżących poza przytoczeniem tej argumentacji trudno w uzasadnieniu decyzji znaleźć jakiekolwiek merytoryczne odniesienie się do podniesionych przez skarżących zarzutów, cała polemika sprowadziła się do jednego zdania, iż nałożenie kary ma charakter obligatoryjny, pomijając całkowicie zarówno wywód skarżących jak i przytoczone w odwołaniu orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, które wykazało, że normy intertemporalne w rozpatrywanej sprawie nie pozwalają na nałożenie sankcji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że konstrukcja przepisów będących materialno-prawną podstawą w sprawie wskazuje, iż przedmiotowa kara nakładana jest na właściciela pojazdu, który nie zgłosił właściwemu organowi w terminie 30 dni faktu o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Kolegium wskazało, że z przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d., że: "właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczalnym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu". Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączył sprawy o sygn. akt: III SA/GI 839/25 i III SA/GI 840/25 do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania ponieważ została spełniona przesłanka określona tym przepisem, gdyż sprawy te pozostawały ze sobą w związku, jak tego wymaga przywołany przepis. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/190/2025, którą uchylono decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie SKO orzekło o nałożeniu na B. B i na P. B oraz na P1. B (solidarnie) kary pieniężnej w łącznej wysokości 300 zł z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. Jest poza sporem w sprawie, że 8 kwietnia 2021r. B. B, P. B i P1. B. nabyli po 1/3 części używanego pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 marca 2021r. sygn. akt [...]. Ponadto strona nie zawiadomiła starosty w terminie 30 dni o nabyciu ww. pojazdu. W związku z czym w dniu 18 marca 2025r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Spór dotyczy uprawnienia organu do nałożenia na skarżących kary pieniężnej z powodu naruszenia trzydziestodniowego terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu, w przypadku gdy przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 2025 r. Zgodnie zaś z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047) właściciel pojazdu zarejestrowanego był obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Na mocy ustawy nowelizującej, z dniem 1 stycznia 2024 r. uległy zmianie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę wyłącznie o zbyciu pojazdu. Zatem ustawodawca zniósł obowiązek powiadamiania starosty także o nabyciu pojazdu uprzednio zarejestrowanego. Zgodnie jednak z art. 14 i art. 16 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r. związanych m.in. z nabyciem pojazdu i karami pieniężnymi stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Jednakże od 1 stycznia 2024 r. przepisy u.p.r.d. nie przewidują sankcji za brak zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu. Pozostawiono jedynie obowiązek zawiadomienia Starosty o zbyciu pojazdu (zmieniony art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d., a przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami ma na jego wykonanie 90 dni (art. 73aa ust. 1 i ust. 3 u.p.r.d.). Naruszenie tego obowiązku objęte jest sankcją w postaci kary pieniężnej w wysokości 1000 zł (art. 140mb ust. 2 u.p.r.d.). Podsumowując, w myśl przepisów przejściowych mających zastosowanie w niniejszej sprawie skarżący winni byli wywiązać się z obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu w taki sposób, jak wskazują przepisy u.p.r.d. w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r. (30 dni) – "sprawa związana z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu". Jednak jeśli tego nie dokonali, to zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r. nie podlegają karze za niedopełnienie tego obowiązku, gdyż postępowania o nałożenie kary wobec nich nie wszczęto przed 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 73 ust. 1 u.p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r. jak i obecnie) rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela pojazdu. Właścicielem pojazdu w rozumieniu art. 73 ust. 1 u.p.r.d. jest każdy, komu służy prawo, własności pojazdu w ujęciu cywilistycznym (art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz.U. z 2023 r. poz. 1610). Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Natomiast odnośnie zastosowania przez organy przepisów przejściowych wskazać najpierw należy, że zgodnie z art. 14 pkt 3 ustawy nowelizującej, w przypadku gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. W art. 15 ustawy nowelizującej zastrzeżono, że do postępowań o rejestrację pojazdów, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei w myśl art. 16 ustawy nowelizującej, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym. Podsumowując należy zauważyć przepisy ustawy zmieniającej weszły w życie 1 stycznia 2024 r. Kontrolowane postępowanie administracyjne wszczęto w dniu 18 marca 2025 r., a więc już po wejściu w życie norm intertemporalnych. Nowe przepisy wyeliminowały obowiązek zawiadomienia o nabyciu pojazdu (vide nowe, obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. brzmienie art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. W związku z tym zasadniczą kwestią było ustalenie, jaki stan prawny ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Mają na uwadze powyższe, należy wskazać, że w art. 14 pkt 3, art. 15 i art. 16 ustawy nowelizującej ustawodawca dokonał wyraźnego rozróżnienia na "sprawy związane z rejestracją oraz zawiadomieniem o zbyciu albo nabyciu pojazdu", do których stosuje się przepisy dotychczasowe, jeśli nabycie pojazdu miało miejsce przed 31 grudnia 2023 r., "postępowania o rejestrację pojazdów, wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2024 r." oraz "postępowania w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej, wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2024 r.". Do postępowań, o których mowa w art. 14 i 15, wszczętych i niezakończonych przed 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 u.p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym. Zdaniem Sądu zatem, nie może budzić wątpliwości, że odnośnie postępowań w sprawach dotyczących nakładania kar, w związku z niewykonaniem w terminie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, przepisy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. mają zastosowanie tylko w przypadku postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r. W takim zaś przypadku, skoro skarżący nabyli pojazd przed końcem roku 2021, to mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, jeśli chodzi o trzydziestodniowy obowiązek wykonania zawiadomienia o nabyciu pojazdu, co wprost wynika z art. 14 pkt 3 ustawy zmieniającej, gdyż jest to sprawa związana z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu. Skoro jednak nie doszło przed 1 stycznia 2024 r. do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140 mb pkt 2 u.p.r.d., to nie ma zastosowania art. 16 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji, nie mają zastosowania przepisy u.p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, jeśli chodzi o kary pieniężne za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu. W ocenie Sądu skoro w dniu 18 marca 2025r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na skarżących, a przepisy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2024 r. nakładały na właściciela pojazdu obowiązek zawiadomienia organu rejestrującego tylko w związku z jego zbyciem a nie jego nabyciem to organ nie mógł nałożyć na skarżących przedmiotowej kary pieniężnej. Ponadto należy w tym miejscu podkreślić i na co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, przepisy o charakterze represyjnym, a taki niewątpliwie charakter ma wyżej wskazany przepis, podlegają wykładni ścisłej. Skoro zatem ustawodawca wyraźnie rozróżnia w dwóch sąsiadujących ze sobą przepisach "sprawy związane z zawiadamianiem o zbyciu lub nabyciu pojazdu" oraz "postępowania o nałożenie kar pieniężnych za niewykonanie obowiązków ww. zawiadomienia", to należy dokonać ścisłej wykładni ww. przepisów, rozróżniając sprawę związaną z zawiadomieniem o nabyciu lub zbyciu oraz postępowanie o nałożenie kary pieniężnej. Reasumując, w myśl przepisów przejściowych mających zastosowanie w niniejszej sprawie skoro skarżący powinni byli wywiązać się z obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu w taki sposób, jak wskazują przepisy u.p.r.d. w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r. (30 dni). Jednak jeśli tego nie dokonali, to zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r. nie podlega karze za niedopełnienie tego obowiązku, gdyż postępowania o nałożenie kary wobec nich nie wszczęto przed 1 stycznia 2024 r. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. odnosi się do zbywcy pojazdu, a zatem osoby, która nie jest już właścicielem pojazdu w chwili wykonywania obowiązku. Nadto Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja obejmuje osobę która nie była stroną przedmiotowego postępowania, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art.15 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania dotyczące konieczności uzupełnienia ustaleń i przeprowadzenia analizy okoliczności faktycznych we wskazanym wyżej zakresie oraz weźmie pod uwagę przedstawioną tu wykładnię przepisów prawa i na tej podstawie wyda rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c) orzekł jak w punkcie 1. wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., w punkcie 2. wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 września 2025
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/ Adam Pawlyta Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny