Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 840/25

III SA/Gl 840/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-04-14

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
14 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/190/2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 207 zł (słownie: dwieście siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia z 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/190/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji), uchyliło w całości decyzję organu I instancji Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji), z dnia 15 kwietnia 2025r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1000 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu 1/3 części pojazdu i w tym zakresie orzekło o nałożeniu na B. B. i na P. B. oraz na P1. B. (solidarnie) kary pieniężnej w łącznej wysokości 300 zł z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. SKO działało na podstawie art. 17,18,21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 570); art 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023r. poz. 1394); art. 149mb i 140n ust.1, ust. 2a, ust. 4 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 1251, dalej: u.p.r.d.); art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 572, dalej: k.p.a.). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 18 marca 2025 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za brak zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Następnie decyzją z dnia 15 kwietnia 2025r. Starosta nałożył na B. B. i na P. B. karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...] zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego nabycia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył przepisy prawa będące podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także wskazał, że w dniu 8 kwietnia 2021r. B. B., P. B. i P1. B. nabyli po 1/3 części używanego pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 marca 2021r. sygn. akt [...]. Organ I instancji ustalił, że wyżej wymienieni do dnia 10 maja 2021r. (8.05.2021 - sobota) nie wywiązali się z ciążącego na niej obowiązku tj. zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o nabyciu ww. pojazdu. W związku z powyższym w dniu 18 marca 2025r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie ww. naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji nałożył na B. B. i P. B., sankcję karną w wysokości 1000 zł. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie złożyli B. B. i P. B., w którym wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. W konsekwencji SKO zaskarżoną decyzją z dnia z 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/190/2025 uchyliło decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzekło o nałożeniu na B. B. i na P. B. oraz na P1. B. (skarżąca, strona), solidarnie kary pieniężnej w łącznej wysokości 300 zł. z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wskazało m.in., że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. poz. 1394 z późn. zm.), w przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - przed dniem 1 stycznia 2024r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Materialno-prawną podstawę wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 20 czerwca1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 1251, dalej: "u.p.r.d."). Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Przepis ten w podanym brzmieniu obowiązuje od samego początku obowiązywania u.p.r.d. z tą tylko różnicą, że zawiadomienie na początku składane było kierownikowi rejonowemu urzędu rządowej administracji ogólnej, a od 1 stycznia1999r. - staroście. Zdaniem organu II instancji zawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu nie jest nowym obowiązkiem ponieważ w myśl art. 140mb pkt 2 u.p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Przepis art. 140n ust. 1 u.p.r.d. stanowi z kolei, że kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140ma i art. 140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Wprowadzone zmiany mają służyć poprawie przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie, czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu, czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. Obowiązek zawiadomienia o zbyciu lub nabyciu pojazdu, co do zasady obciąża jednocześnie zbywcę i nabywcę. Kolegium wyjaśniło, że nałożenie kary na podstawie przepisów art. 140mb ust. 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140n ust. 1 oraz 2a u.p.r.d. ma charakter obligatoryjny i nie pozostawiono w tym zakresie organowi tzw. "luzu decyzyjnego". Z kolei wysokość kary uzależniona jest od całokształtu materiału dowodowego i uznania organu. W ocenie Kolegium, art. 189f k.p.a. ma zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nadto zdaniem Kolegium w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mamy jednak do czynienia z znikomą wagą naruszenia, gdyż strona przez prawie 47 miesięcy pozostawała w niezgodności z przepisami prawa, polegającej na niezawiadomieniu starosty o nabyciu przedmiotowego pojazdu. SKO przypomniało, iż Starosta w decyzji rozważył również możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej (art. 189f k.p.a.) wskazując, że w niniejszej sprawie (w świetle zaistniałych okoliczności) przepis ten nie powinien mieć zastosowania. Ponadto SKO wskazało, że istotą odpowiedzialności administracyjnej jest jej zobiektywizowanie, a więc co do zasady, kary są nakładane w przypadku naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, co wynika wprost z przepisu prawa i są one niezależne pod okoliczności jej towarzyszących, w tym przede wszystkim od zawinienia strony. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego twierdzenie takie jest uzasadnione, ale nie ze względu na brak możliwości jego zastosowania, ale ze względu na okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie. SKO zaznaczyło, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma charakter uznania administracyjnego. Natomiast w przedmiotowej sprawie naruszenie terminu zgłoszenia nabycia pojazdu było znaczne bowiem nie było to kilkudniowe zaniedbanie. Dlatego też określając wysokość kary Kolegium miało na względzie przesłanki o których mowa w art. 140n ust. 4 u.p.r.d. Zgodnie z art. 140mb pkt 2 u.p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 u.p.r.d.). SKO podkreśliło, że samo rozstrzygnięcie o nałożeniu kary za brak zawiadomienia w ustawowym terminie zostaje w niniejszej sprawie uznane za zasadne. Nałożenie kary wynikało z obowiązku wydania decyzji w tej sprawie nałożonego ustawą na organ działający w sytuacji wystąpienia określonego zdarzenia w postaci braku zgłoszenia lub przekroczenia terminu tego zgłoszenia. Dlatego też Kolegium uznało, że zakres naruszenia prawa przez stronę jest znaczny, korzyść finansową z tego tytułu strona uzyskała poprzez niewydatkowanie kwoty w wysokości 80 zł. stanowiącej wysokość opłaty za przerejestrowanie pojazdu z terenu powiatu [...] z wydaniem pozwolenia czasowego i bez zmiany tablic rejestracyjnych lub kwoty 66,50 zł bez rejestracji czasowej z zachowaniem tablic rejestracyjnych oraz takie naruszenie jest natomiast pierwszym naruszeniem, jakiego strona się dopuściła w badanym okresie. Wobec powyższego, Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekło, co do istoty sprawy poprzez nałożenie na B. B., P. B. i P1. B. (solidarnie) przedmiotowej kary w łącznej wysokości 300 zł. Skarżąca na powyższą decyzję SKO wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła: 1.rażące naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wobec skarżącej (P1. B.), która nie była stroną w postępowaniu przed organem I instancji, i która nie była zawiadomiona o postępowaniu prowadzonym przed organem II instancji, skutkujące pozbawieniem jej zagwarantowanej konstytucyjnie ochrony prawnej w postaci możliwości odwołania się od niekorzystnej decyzji w toku instancji postępowania administracyjnego, podczas gdy organ odwoławczy powinien był zastosować art. 138 § 2 k.p.a., albowiem postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, a pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu przed organem I instancji stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wobec skarżącej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. 2.Naruszenie przepisów o właściwości przez wydanie decyzji wobec strony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, gdy właściwym dla miejsca zamieszkania skarżącej organem w postępowaniu jest Prezydent Miasta K. (jako organ I instancji) oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (jako organ II instancji). 3. naruszenie art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. 2023, poz. 1394) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie do postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na stronę art. 140mb pkt 2 ustawy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r., w sytuacji, gdy żaden organ nie wszczął uprzednio wobec strony postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a zatem nawet w razie prawidłowego wszczęcia postępowania organ winien zastosować art. 140mb pkt. 2 u.p.r.d. w brzmieniu aktualnym, zgodnie z którym karze pieniężnej podlega jedynie niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, nie zaś niezawiadomienie o jego nabyciu, a w konsekwencji art. 140mb pkt. 2 u.p.r.d. nie może być podstawą nałożenia kary pieniężnej za niezawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu w przypadku wszczęcia postępowania po 1 stycznia 2024r., co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 300 zł na skarżących bez podstawy prawnej. A w konsekwencji: naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji (niedotyczącej skarżącej) i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nałożenie na skarżącą solidarnie z innymi osobami kary pieniężnej w wysokości 300 zł z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki Suzuki Vitara o nr rejestracyjnym [...], w sytuacji gdy organ ten powinien stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. lub zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić i umorzyć postępowanie w całości oraz nie prowadzić jakiegokolwiek postępowania wobec skarżącej. Wobec podniesionych zarzutów strona wniosła o: 1. uwzględnienie skargi w całości przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. 2. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 3. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego wobec skarżącej, 4. zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w odniesieniu do niej decyzja została wydana z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego jak również z naruszeniem przepisów o właściwości. Żaden organ nigdy nie zawiadomił strony o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego dotyczącego nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja jest pierwszą czynnością organu skierowaną do skarżącej i jej doręczoną. Zdaniem skarżącej nie była ona stroną postępowania administracyjnego, a zatem decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Skarżąca zauważyła, że nie była stroną postępowania przed organem I instancji, a dopiero organ odwoławczy uchylając decyzję Starosty w całości orzekł także o nałożeniu kary pieniężnej wobec niej, co jest oczywistym naruszeniem zasady dwuinstancyjności, albowiem sprawa rozstrzygana przed organem odwoławczym musi być tożsama ze sprawą rozstrzygniętą przez organ I instancji, a tożsamość ta musi dotyczyć elementów zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych. W związku z powyższym samowolne włączenie strony do grona stron postępowania prowadzi do wadliwości decyzji wydanej przez organ odwoławczy i stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji względem skarżącej. Ponadto decyzja wobec skarżącej została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, tak miejscowej jak i funkcjonalnej ponieważ pierwszą decyzję wobec skarżącej wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które jest organem II instancji. Co więcej, właściwe dla miejsca zamieszkania skarżącej organy to Prezydent Miasta K. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej. Nadto zaskarżona decyzja została także wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. oraz przepisów intertemporalnych zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 2023 o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (dalej także jako ustawa nowelizująca), nowelizującej ustawę prawo o ruchu drogowym w zakresie obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po 1 stycznia 2024r. oraz możliwości nakładania przez starostę kar pieniężnych za niewykonanie tego obowiązku. Ocena możliwości nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu musi uwzględniać chwilę wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary, albowiem zgodnie z art. 16 ustawy nowelizującej, tylko do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb u.p.r.d., wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024r., stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym - tj. pozwalającym na penalizowanie niedopełnienia obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu. Ustawa nowelizująca dokonała bowiem wyraźnego rozróżnienia spraw związanych z rejestracją pojazdów oraz zawiadomieniem o zbyciu albo nabyciu pojazdu od postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb u.p.r.d. Z art. 14 pkt 3 ustawy nowelizującej wynika, że w przypadku nabycia pojazdu na terytorium RP przed 1 stycznia 2024r. stosuje się przepisy prawa o ruchu drogowym w brzmieniu pozwalającym na penalizowanie braku takiego zgłoszenia, jednakże - jak wynika z art. 16 tejże ustawy, możliwość zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu występuje tylko i wyłącznie w razie wszczęcia takiego postępowania przez właściwy organ przed dniem 1 stycznia 2024 r. Skarżąca zaakcentowała że organ nigdy nie wszczął we właściwy sposób postępowania wobec niej. Natomiast wobec pozostałych stron (B. B., P. B.) organ wszczął postępowanie z tytułu naruszenia obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu dopiero 18 marca 2025 r. - już po 1 stycznia 2024 r., co wyłącza możliwość nałożenia kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu w trzydziestodniowym terminie i sprawia, iż przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem norma intertemporalna dająca podstawę prawną do nałożenia kary nie obejmuje swym zakresem przypadku, w którym co prawda do zgłoszenia nabycia pojazdu nie doszło, ale organ nie wszczął postępowania przed 1 stycznia 2024r. Tym samym, wobec usunięcia z systemu prawa z dniem 1 stycznia 2024 r. sankcji w postaci kary pieniężnej za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu (zgodnie ze znowelizowanym, brzmieniem art. 140mb i art. 78 ust. 2 u.p.r.d., brak było podstaw do wydania decyzji o nałożeniu na skarżącą jakiejkolwiek kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, który przestał być penalizowany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji. Nadto Kolegium zaznaczyło, że orzekając co do istoty sprawy uwzględniło stronę, jako współwłaściciela przedmiotowego pojazdu, w sentencji zaskarżonej decyzji, co tym samym spowodowało naruszenie art. 15 k.p.a. Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączył sprawy o sygn. akt: III SA/GI 839/25 i III SA/GI 840/25 do wspólnego rozpoznania i odrębnego wyrokowania ponieważ została spełniona przesłanka określona tym przepisem, gdyż sprawy te pozostawały ze sobą w związku jak tego wymaga przywołany przepis. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z 4 lipca 2025 r. nr SKO.VIII/422/ 190/2025, którą została uchylona decyzja organu I instancji w całości i w tym zakresie SKO orzekło o nałożeniu na B. B. i na P. B. oraz na P1. B. (solidarnie) kary pieniężnej w łącznej wysokości 300 zł. z powodu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu po 1/3 części pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...]. Jest poza sporem w sprawie, że 8 kwietnia 2021r. B. B., P. B. i P1. B. nabyli po 1/3 części używanego pojazdu marki SUZUKI VITARA o nr rej. [...] na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 31 marca 2021r. sygn. akt [...]. Ponadto strona nie zawiadomiła starosty w terminie 30 dni o nabyciu ww. pojazdu. W związku z czym w dniu 18 marca 2025r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej lecz nie w stosunku do strony. Spór dotyczy uprawnienia organu do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z powodu naruszenia trzydziestodniowego terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu, w przypadku gdy postępowanie zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 2025 r. Sąd podzielił stanowisko zarówno skarżącej jak i SKO, iż nie była ona stroną ww. postępowania administracyjnego, a zatem zaskarżona decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, co tym samym spowodowało naruszenie art. 15 k.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Na mocy ustawy nowelizującej, z dniem 1 stycznia 2024 r. uległy zmianie przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę wyłącznie o zbyciu pojazdu. Zatem ustawodawca zniósł obowiązek powiadamiania starosty także o nabyciu pojazdu uprzednio zarejestrowanego. Zgodnie jednak z art. 14 i art. 16 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r. związanych m.in. z nabyciem pojazdu i karami pieniężnymi stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Od 1 stycznia 2024 r. przepisy u.p.r.d. nie przewidują sankcji za brak zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu. Pozostawiono jedynie obowiązek zawiadomienia Starosty o zbyciu pojazdu (zmieniony art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d., a przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami ma na jego wykonanie 90 dni (art. 73aa ust. 1 i ust. 3 u.p.r.d.). Naruszenie tego obowiązku objęte jest sankcją w postaci kary pieniężnej w wysokości 1000 zł (art. 140mb ust. 2 u.p.r.d.). Podsumowując, w myśl przepisów przejściowych mających zastosowanie w niniejszej sprawie skarżąca winna była wywiązać się z obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu w taki sposób, jak wskazują przepisy u.p.r.d. w brzmieniu przed 1 stycznia 2024 r. (30 dni) – "sprawa związana z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu". Jednak jeśli tego nie dokonał, to zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r. nie podlega karze za niedopełnienie tego obowiązku, gdyż postępowania o nałożenie kary wobec niej nie wszczęto przed 1 stycznia 2024 r. W ocenie Sądu w dniu 18 marca 2025r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej tj. po 1 stycznia 2024r. Ponadto organ I instancji nie wszczął we właściwy sposób postępowania wobec skarżącej ponieważ nie uwzględnił jej jako strony postępowania, co wyłącza możliwość nałożenia kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu w trzydziestodniowym terminie i sprawia, iż przedmiotowa decyzja organu II instancji została wydana w stosunku do strony nieprawidłowo ponieważ naruszono art.15 k.p.a. tj. zasadę dwuinstancyjnego postępowania. Zdaniem Sądu zatem, nie może budzić wątpliwości, że odnośnie postępowań w sprawach dotyczących nakładania kar, w związku z niewykonaniem w terminie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, przepisy u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. mają zastosowanie tylko w przypadku postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r. W takim zaś przypadku, skoro skarżąca nabyła pojazd (wspólnie 1/3) przed końcem 2021r., to mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, jeśli chodzi o trzydziestodniowy obowiązek wykonania zawiadomienia o nabyciu pojazdu, co wprost wynika z art. 14 pkt 3 ustawy zmieniającej, gdyż jest to sprawa związana z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu. Skoro jednak nie doszło przed 1 stycznia 2024 r. do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140 mb pkt 2 u.p.r.d. nie ma zastosowania art. 16 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji, nie mają zastosowania przepisy u.p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym, jeśli chodzi o kary pieniężne za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu. Nadto należy również w tym miejscu podkreślić i na co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, przepisy o charakterze represyjnym, a taki niewątpliwie charakter ma wyżej wskazany przepis, podlegają wykładni ścisłej. Skoro zatem ustawodawca wyraźnie rozróżnia w dwóch sąsiadujących ze sobą przepisach "sprawy związane z zawiadamianiem o zbyciu lub nabyciu pojazdu" oraz "postępowania o nałożenie kar pieniężnych za niewykonanie obowiązków ww. zawiadomienia", to należy dokonać ścisłej wykładni ww. przepisów, rozróżniając sprawę związaną z zawiadomieniem o nabyciu lub zbyciu oraz postępowanie o nałożenie kary pieniężnej. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. odnosi się do zbywcy pojazdu, a zatem osoby, która nie jest już właścicielem pojazdu w chwili wykonywania obowiązku. Nadto zaskarżona decyzja dotyczyła skarżącej, która nie była stroną przedmiotowego postępowania przed Starostą, co naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art.15 k.p.a. Ponadto SKO wydając zaskarżoną decyzję stronie naruszyło swoją właściwość miejscową. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania dotyczące konieczności uzupełnienia ustaleń i przeprowadzenia analizy okoliczności faktycznych we wskazanym wyżej zakresie oraz weźmie pod uwagę przedstawioną tu wykładnię przepisów prawa i na tej podstawie wyda rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c) orzekł jak w punkcie 1. wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., w punkcie 2. wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 września 2025
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/ Adam Pawlyta Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny