III SA/Po 909/19

Dnia 3 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2019r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony oddala skargę

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., po rozpatrzeniu podania zobowiązanej Spółki A postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 roku, uznał zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku za nieuzasadniony. Wskazano w uzasadnieniu, że zobowiązana spółka wniosła zarzuty w oparciu o treść art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie stanowisko zajął wierzyciel, który ostatecznym postanowieniem Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2019 roku o nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W stanowisku wierzyciela zajęto jednoznaczne stanowisko, że organ prawidłowo doręczył stronie decyzję z dnia [...] listopada 2017 roku za pośrednictwem Poczty Polskiej i w konsekwencji uznał ją za skutecznie doręczoną. Tym samym, skoro procedura przewidziana w art. 44 Kpa została zachowana, to nie sposób uznać za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Zobowiązana skorzystała z prawa do wniesienia zażalenia. Zdaniem strony jej argumentacja, zawarta we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2017 roku wydaną przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dowodzi nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Decyzja nie została skierowana na adres korespondencyjny Spółki, a przez to nie została doręczona pełnomocnikowi strony. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] października 2019 roku, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Podniesiono w uzasadnieniu, że argumenty przedstawione przez skarżącą stanowiły przedmiot analizy wierzyciela, który w prowadzonym przez ten organ postępowaniu (zakończonym ostatecznym postanowieniem) uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku. Okoliczności przedstawione przez wierzyciela miały dla organu egzekucyjnego charakter wiążący .Zarówno więc organ egzekucyjny, jak i organ odwoławczy był zobowiązany przy ocenie złożonych zarzutów uwzględnić to stanowisko i przyjąć jako ustalone okoliczności wskazane przez wierzyciela, a związane z okolicznościami dotyczącemu sposobu doręczenia decyzji Prezesa państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2017 roku oraz umocowania adwokata S. K. do działania w imieniu spółki. Spółka A reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie zarzutu za uzasadniony oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła: - naruszenie art. 10 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, - naruszenie art. 39 oraz art. 40 §1 i §2 w związku z art. 44 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez pominięcie okoliczności braku doręczenia stronie./zobowiązanej decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2017 roku, - przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych wyrażające się stanowiskiem o prawidłowym doręczeniu decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględniania skargi w trybie autokontroli i wniósł o jej oddalenie. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wniosku o oddalenia skargi powołana została obszerna argumentacja dotycząca prawidłowego, skutecznego doręczenia decyzji nakładającej na skarżącą Spółkę egzekwowany obowiązek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych postaw. W kontrolowanej sprawie egzekucyjnej nie występują okoliczności, których istnienie uniemożliwiałoby prowadzenie działań obejmujących przymusową realizację obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Autor skargi błędnie przyjmuje, że jego stanowisko o skierowaniu na niewłaściwy adres decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a przez to brak doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi strony, stanowi o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 33 §1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2019, poz. 1438 ze zm.). Koncepcja "wejścia decyzji do obrotu prawnego" nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa, doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2017 roku o sygn. akt II GSK 4055/16). Akt doręczenia (ogłoszenia) decyzji powoduje związanie organu decyzją w rozumieniu art. 110 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm.). Związanie organu decyzją na skutek doręczenia następuje już z chwilą wysłania/nadania decyzji do adresata (strony). Decyzja doręczona wadliwie np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników, wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne określone w treści rozstrzygnięcia. Analiza dokumentów włączonych do akt administracyjnych, w tym treść pism pełnomocnika zobowiązanej, prowadzi do jednoznacznych ustaleń, że decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2017 roku została przesłana na adres skarżącej Spółki ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2019 roku o sygn. akt II FSK 227/18). Z powyższych względów argumentacja skargi odnosząca się do naruszenia w toku administracyjnego postępowania rozpoznawczego przepisów art. 10, art. 39, art. 40 §1 i §2 w związku z art. 44 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, a dotycząca wad doręczenia decyzji skarżącej Spółce nie może stanowić prawidłowej podstawy dla uwzględnienia zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Sprawdzenie więc , czy przed wszczęciem egzekucji decyzja została stronie doręczona nie może być traktowane jako umożliwienie zobowiązanemu podważenia decyzji ani nie prowadzi do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Podnoszone w skardze kwestie mają istotne znaczenie jedynie w aspekcie zasadności wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 §1 pkt 4 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Z tego względu zarzut przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych nie mógł prowadzić do uwzględnienia skargi. Na marginesie wskazać należy, że złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego otwiera możliwość wstrzymania, na podstawie art. 152 §1 ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego, wykonania decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie (art. 152 §2 ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego). Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji w trybie art. 152 §1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego prowadzi do braku wymagalności obowiązku realizowanego w postępowaniu egzekucyjnym (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 roku o sygn. akt II OSK 1866/13).Z tym więc postępowaniem, a nie postępowaniem egzekucyjnym ustawodawca wiąże prawo strony do żądania wstrzymania wykonania decyzji wadliwie doręczonej. Natomiast pominięcie pełnomocnika czy podniesiony dopiero w zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2019 roku nowy zarzut braku doręczenia decyzji także spółce nie stanowi o nieistnieniu obowiązku, bowiem wywołuje prawne skutki także decyzja doręczona wadliwie. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela ani też w toku postępowania zażaleniowego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.), skargę należało oddalić.