Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Gd 196/26

III SAB/Gd 196/26 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-06-11

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (sprawozdawca), Asesor sądowy WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. A. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pruszczu Gdańskim w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 18 lutego 2026 r. (data wpływu do organu 24 lutego 2026 r.), P. A. (dalej także jako: "strona skarżąca"), powołując się na art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako "u.d.i.p."), wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pruszczu Gdańskim (dalej również jako: "PPIS w Pruszczu Gdańskim") o udzielenie informacji publicznej, formując następujące pytania: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: tężcowi, krztuścowi, odrze, śwince, różyczce u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Czy państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej - Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Pastwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku? 5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania całego kraju urzędu na przestrzeni ostatnich 5 lat? 6. Czy rozróżnia się w statystykach Państwa urzędu przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak, to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie, to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia? 7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG? 8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna? 9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do mnie? 19. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych? 20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą? 21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP? 22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień? Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pruszczu Gdańskim odpowiedział na wniosek strony skarżącej w dniu 6 marca 2026 r. (pismo nr EP.9670.13.121.2025.AP.5). P. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność PPIS w Pruszczu Gdańskim, w której zarzucił organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. W skardze zawarto wniosek o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej i udzielenie informacji publicznej; orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny; zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że do dnia wniesienia skargi stronie skarżącej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 6 marca 2026 r. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia stronie skarżącej informacji publicznej. Organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie ją uzasadniając. W odpowiedzi na skargę PPIS w Pruszczu Gdańskim wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że ustosunkował się, zgodnie z kompetencjami w zakresie realizowanych zadań publicznych, do każdego zadanego przez stronę skarżącą pytania. Fakt, iż otrzymane przez stronę skarżącą odpowiedzi nie są zgodne z jej oczekiwaniami, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Przechodząc meritum sprawy wskazać należy, że strona skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność PPIS w Pruszczu Gdańskim w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, oznaczonym datą 18 lutego 2026 r., a który wpłynął do organu w dniu 24 lutego 2026 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zaznaczyć trzeba, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotne jest przy tym wskazanie, że na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i w terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje więc zarówno w przypadku braku jakiejkolwiek reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Także udzielenie przez organ informacji niepełnej (niejasnej) może wyczerpywać znamiona bezczynności. Jednocześnie przy rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej katalog możliwych i mających podstawy prawne reakcji organu nie wyczerpuje się jedynie w możliwości udzielenia informacji albo wydania decyzji o odmowie udzielania informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela w tym zakresie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ może także poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o braku możliwości udzielania mu żądanej informacji, gdy organ nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Dla oceny, czy w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność w załatwieniu wniosku strony skarżącej, konieczne jest więc ustalenie w pierwszym rzędzie tego, czy PPIS w Pruszczu Gdańskim jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a następnie, czy żądanie strony skarżącej dotyczy informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez stronę skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Należy podkreślić, że zakwalifikowanie PPIS w Pruszczu Gdańskim, jako podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. oraz przypisanie żądanym informacjom charakteru informacji publicznej - nawet przy braku podjęcia przez ten organ na skutek wniosku strony skarżącej czynności wymienionych na wstępie - również nie przesądza ostatecznie o bezczynności w załatwieniu tego wniosku. Z obowiązków tych podmiot objęty regulacją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. zwolniony jest bowiem także wówczas, gdy nie posiada żądanej informacji publicznej. Organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej tylko wtedy, gdy taką informację publiczną rzeczywiście sam posiada. Oczywistym jest zatem, że gdy dany organ nie posiada informacji publicznej, bo nie jest ona związana z jego kompetencjami, a tym bardziej wtedy, gdy nie została ona w ogóle wytworzona, nie ma obowiązku udzielić wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. Powyższe znajduje umocowanie w ustawie, to jest w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowiącym, że podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Zasadą zatem pozostaje, ze organy władzy publicznej obowiązane są do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznych, ale tylko wtedy gdy są to informacje, które posiadają. Reasumując, gdy żądana informacja nie jest w ogóle informacją publiczną lub nie jest informacją publiczną, którą mógłby dysponować organ, załatwienie sprawy nie wiąże się z koniecznością wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Tego rodzaju władcze działanie organu jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter publiczny i jest w jego posiadaniu, lecz uwzględniając ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim z ustawy o dostępie do informacji publicznej (m.in. dotyczące informacji niejawnych), nie może zostać udzielona wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie nie stanowi sporu pomiędzy stronami, że korespondencja zawierająca odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej dotarła do strony skarżącej przed wniesieniem skargi. W sytuacji, która zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdzie strona skarżąca podnosi, że udzielona przez organ informacja jest "niewystarczająca", Sąd miał za zadanie zbadać, czy organ prawidłowo ocenił, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej oraz czy z przypisanych danemu organowi, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, kompetencji wynika, iż tego rodzaju informacją nie może on dysponować (np. z tego powodu, że łączy się ona z działalnością innego rodzaju podmiotów, niż ten do którego skierowano żądanie) lub jest niepełna. Rozważając powyższe zagadnienia konieczne jest zatem dokonanie analizy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej i skonfrontowanie ich z treścią żądań zawartych we wniosku strony skarżącej z dnia 31 grudnia 2025 r. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów. Co istotne, poza tym, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów, to dla jej udzielenia konieczne jest aby istniała w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 137/23). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (zob. w tej materii m.in.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16 oraz wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Oznacza to, że nie wszystko to, o co wnioskodawcy zwracają się do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacji publicznej nie będzie więc dotyczyło m.in. zapytanie o opinię, czy stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o podanie treści określonych przepisów lub o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacją publiczną nie będą także kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pytania z zakresu wiedzy medycznej. W szczególności podkreślenia wymaga, w realiach przedmiotowej sprawy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być wykorzystywany jako narzędzie, poprzez które powinna być przekazywana wszelka wiedza, w jakikolwiek sposób łącząca się z tematem szczepień, w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do zasadności przymusowych szczepień na określone choroby zakaźne. Zadaniem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest bowiem przekonywanie o zasadności wykonywanie szczepień ochronnych. W ich kompetencjach nie leży też modyfikacja i kwestionowanie przepisów obowiązujących z zakresu obowiązku szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym, ani też udzielanie informacji o polityce i działaniach innych podmiotów publicznych i organizacji międzynarodowych dotyczących szczepień, w tym dokonywanie ich ocen. Organy inspekcji sanitarnej jako organy administracji publicznej są obowiązane działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W sprawie najistotniejsze zatem pozostaje, że część skierowanych do organu we wniosku pytań wykraczało poza zakres jego kompetencji, w tym zostały sformułowane w sposób wskazujący na oczekiwanie strony skarżącej, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych, a także udzieli stronie skarżącej różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej. Tego rodzaju oczekiwania strony skarżącej nie mogły być zrealizowane jako wykraczające poza instytucję mającą służyć dostępowi społeczeństwa do informacji publicznej. Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 416 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "u.p.i.s."). Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s.). Zaskarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W judykaturze ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, wydawania decyzji i zarządzeń, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 ze zm.; zwanej dalej w skrócie: "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i następnych rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2024 r. poz. 138, powoływanego dalej w skrócie: "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z., podlega karze grzywny. Z uwagi na to, że uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, mają one również wiedzę o ilości nałożonych przez nie kar, która to informacja ma zatem walor informacji publicznej jako związanej z działalnością wskazanych organów. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, jak wynika z art. 17 u.z.z.ch.z., że organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane przez osoby prowadzące szczepienia sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 782). Obecnie sprawozdanie tego rodzaju wskazuje jedynie konieczność wpisania nazw szczepionek jakie były podane w kwartale wraz ze wskazaniem liczby podanych dawek. Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z., lekarze przekazują państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu także raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, który stanowi imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia oraz wykaz osób sprawujących pieczę prawną nad tymi małoletnim. Raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane i informacje dotyczące osoby małoletniej w tym rodzaj i liczbę niewykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz enumeratywnie wymienione dane dotyczące ich opiekunów. Powyższe dane zawarte w raportach i sprawozdaniach również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań i raportów. Podsumowując powyższe rozważania, analiza udzielonych odpowiedzi na przytoczone na wstępie punkty wniosku wskazuje, że organ nie pozostaje w bezczynności. Jeżeli bowiem tylko pytanie rzeczywiście dotyczyło sfery faktów, a nie opinii, czy porad, było precyzyjne i dotyczyło informacji posiadanych przez organ i dotyczących wykonywanych przez organ zadań i na jego obszarze działania, informacja publiczna została w zakresie wynikającym z wniosku stron skarżącej zawarta w udzielonej odpowiedzi. Sąd ocenił więc, że działania organu były adekwatne i terminowe. W odpowiedzi z dnia 6 marca 2026 r., w zakresie pytań ujętych w punktach 7, 16, 19, 21, 22 PPIS w Pruszczu Gdańskim prawidłowo wskazał, że obejmują one informacje, które nie spełniają kryteriów informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Sąd podziela to stanowisko i uznaje, że wykraczają one poza ramy informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Są to w szerokim ujęciu pytania, które dotyczą żądania sformułowania przez organ różnorodnych opinii. Z tego samego powodu, Sąd wskazuje, że nie można organowi postawić zarzutu bezczynności w odniesieniu do punktów 1, 15, 17, 18 i 20 wniosku, również mających charakter zapytań, w których zawarte jest żądanie sformułowania opinii dotyczącej interesującego wnioskodawcę aspektu działań innych organów lub rozumienia prawa, czy kwestii medycznych. Gdy zadane przez wnioskodawców pytania były pytaniami o opinię, nie wymagały odpowiedzi w trybie udostępnienia informacji publicznej. Sąd wskazuje dodatkowo, że w zakresie pytań 19, 20 i 21 są one w istocie kierowane do Ministra Zdrowia, a w zakresie pytania 7 do Głównego Inspektora Sanitarnego. Natomiast pytanie 17 dotyczy wiedzy o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia i jednocześnie wymaga sformułowania przez PPIS w Pruszczu Gdańskim opinii, co do tego jak ocenia on działania tej organizacji międzynarodowej. Pytania z punktu 14 i 18 są zapytaniem o opinię prawną (gdzie w punkcie 18 strona skarżąca dodatkowo oczekuje wyrażenia określonego poglądu prawnego dotyczącego jej sytuacji prawnej), a pytanie z punktu 16 o opinię z zakresu wiedzy medycznej. W pytaniu 22 strona skarżąca oczekuje z kolei od organu sformułowania opinii w odniesieniu do postawionej przez stronę skarżącą tezy o lepszym, w jej ocenie, systemie szczepień obowiązujących w Niemczech, który stronie skarżącej bardziej odpowiada niż ten obowiązujący w Polsce. W zakresie pytań z punktu 2 organ poinformował, że nie posiada listy osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień ochronnych. Nie prowadzi tego rodzaju statystyk, a informacje zawarte w sprawozdaniach przekazywanych przez podmioty przeprowadzające szczepienia ochronne nie obejmują przedmiotowych danych. W zakresie pytania z punktu 3 organ poinformował, że nie prowadzi statystyk dotyczących wykonywania szczepień ochronnych o osób narodowości romskiej, czeczeńskiej oraz ukraińskiej. Żaden z obowiązujących przepisów nie nakazuje PPIS w Pruszczu Gdańskim gromadzenia tego typu informacjami. Z udzielonej informacji wynika, że organ nie prowadzi rejestru osób dorosłych uchylających się od szczepień, ani statystyk dotyczących wykonywania szczepień ochronnych o osób narodowości romskiej, czeczeńskiej oraz ukraińskiej . Jeżeli zatem organ nie posiada i nie gromadzi określonych danych, nie pozostaje w bezczynności. W zakresie pytania z punktu 4 organ poinformował, że na terenie powiatu gdańskiego w roku 2025 odnotowano 15 przypadków gruźlicy. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej. W zakresie pytania z punktu 5 organ poinformował, że nie dysponuje stosownymi danymi. Nawiązując do tego pytania, wskazać należy że gromadzenie informacji o gruźlicy w skali kraju nie leży w kompetencjach PPIS w Pruszczu Gdańskim, ponieważ dane o przypadkach gruźlicy gromadzone są w Krajowym Rejestrze Zachorowań na Gruźlicę, który prowadzony jest przez Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc. Organ nie miał zatem obowiązku udzielić statystycznej informacji, której nie posiada i nie gromadzi. W zakresie pytań z punktu 6 organ poinformował, że statystyki nie rozróżniają przypadków gruźlicy poszczepiennej, albowiem żaden z obowiązujących przepisów nie nakazuje gromadzenia tego typu informacji. Zatem nie dysponuje danymi żądanymi w tym punkcie. Organ nie miał zatem obowiązku udzielić informacji, której nie posiada i nie gromadzi. W zakresie pytania z punktu 8, dotyczącego przypadków choroby identyfikowanej przez stronę skarżącą jako "gruźlica poszczepienna" u dzieci w skali kraju, organ poinformował, że nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji. Z udzielonej już w punkcie 5 odpowiedzi wynika, że organ nie powadzi statystyk dotyczących gruźlicy obejmujących teren całego kraju. Niezależnie od tego, Sąd wskazuje, że to pytanie z punktu 8 należy także uznać za pytanie o opinię, w tym przypadku na temat takich danych, jakimi organ w ogóle nie dysponuje, bo ich nie gromadzi. Ponieważ pytanie dotyczyło opinii, organ nie musiał na nie odpowiadać. Niemniej jednak organ dodatkowo wskazał stronie skarżącej w udzielonych odpowiedziach, że nie dysponuje żądanymi danymi. W tych okolicznościach zarzut bezczynności jest nieskuteczny. W zakresie pytania z punktu 9 organ poinformował, że nie posiada informacji dotyczących wszystkich odroczonych szczepień ochronnych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat. Informacja dotycząca długo lub krótko terminowego odroczenia obowiązkowych szczepień ochronnych odnotowywana jest indywidualnie, w karcie uodpornienia pacjenta, u którego lekarz stwierdził przeciwskazania do wykonywania obowiązkowych szczepień ochronnych. Przeciwskazania i środki ostrożności wskazywane są przez producenta danego preparatu szczepionkowego w jego Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL). Organ nie miał zatem obowiązku udzielić informacji, której nie posiada i nie gromadzi. W zakresie pytania z punktu 10 organ poinformował, że nie nałożył żadnych grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych (NOP) w przeciągu ostatnich 5 lat, albowiem nie wykrył nienależytego wykonywania obowiązku w zakresie zgłaszania NOP przez lekarzy udzielających świadczeń medycznych na terenie powiatu gdańskiego. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej, w odniesieniu do zapytania o liczbę wymierzonych kar za zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego. W zakresie pytania z punktu 11 organ poinformował, że w przeciągu ostatnich 5 lat, na terenie powiatu gdańskiego, nie odnotowano żadnego przypadku odczynu szczepiennego ze skutkiem śmiertelnym na skutek podania preparatu szczepiennego do 4 tygodni od jego podania. Organ wskazał w ten sposób, że nie posiada informacji o zgonach w odniesieniu do dzieci i osób dorosłych do 19 roku życia, a więc osób w określonym przez wnioskodawców przedziale wiekowym do 19 roku życia, to jest z wyłącznie wszystkich osób w wyższych przedziałach wiekowych. Podkreślenia wymaga, że obowiązek gromadzenia danych bezpośrednio o zgonach nie wynika z odnoszących się do organów sanitarnych przepisów prawa. Natomiast w istocie chodzi o ciężkie odczyny poszczepienne, co do których gromadzi się informacje w ramach kompetencji służb sanitarnych i o które strony zapytały też w kolejnym punkcie wniosku. Niewątpliwie organ odpowiedział zatem na pytanie 11 w takim zakresie, w jakim zapytanie mogło odnosić się do gromadzonych przez niego danych. W zakresie pytań z punktu 12 organ poinformował, że na terenie powiatu gdańskiego, w przeciągu ostatnich 5 lat, odnotowano 1 ciężki niepożądany odczyn poszczepienny, który wystąpił po podaniu szczepionki przeciw COVID-19 firmy Astra Zeneca. Po podaniu ww. szczepionki wystąpił gorączka 39 ⁰C, drgawki gorączkowe oraz wybroczyny skórne. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej. W zakresie pytania z punktu 13, za ile niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania, organ poinformował, że nie jest w posiadaniu takich informacji. Wskazanie, że PPIS w Pruszczu Gdańskim nie jest w posiadaniu informacji o tym, czy za odczyny poszczepienne wypłacono odszkodowania, jest kompatybilne z tym, że nie jest to organ właściwy w sprawie odszkodowań z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych. Organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta. Jeżeli zatem organ nie posiada i nie gromadzi określonych danych nie pozostaje w bezczynności. Podkreślić należy, w kontekście powyższego, że z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wprost wynika, iż zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje zatem również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się, że wskazanie, iż podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 103/12 i wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt SAB/Ke 42/08). Co więcej, za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko, że organ nie ma obowiązku wydawania decyzji w sytuacji, gdy podanie o udzielenie informacji obejmuje żądania udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Go 18/23). Udostępnieniu nie podlega bowiem informacja, która nie jest informacją publiczną, ani informacja, która nie jest w posiadaniu danego organu. W tym trybie należy udostępnić informacje i dokumenty będące w posiadaniu organu, przez niego wytworzone, przetwarzane lub mu przekazane, jeżeli zawierają żądana we wniosku informację. W związku z tym PPIS w Pruszczu Gdańskim nie był obowiązany do udziela informacji dotyczących zadań czy kompetencji innych organów administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako niezasadną. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 kwietnia 2026
Symbol z opisem
6480 658
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Adam Osik Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/ Jolanta Sudoł /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny