Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Gd 520/25

III SAB/Gd 520/25 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-06-18

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor sądowy WSA Adam Osik (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Kancelarii Radców prawnych "M. Rusiecki, M. Szymkiewicz, R. Kurek" Spółki partnerskiej z siedzibą Gdyni w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

M. J. (dalej jako: skarżący) wniósł dnia 14 listopada 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Kancelarii Radców Prawnych M. R., M. S., R. K. w G. w zakresie udzielenia informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, 2. wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a." w kwocie co najmniej dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia, 3. zasądzenie odszkodowania w trybie art. 145a § 3 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. w kwocie co najmniej dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia, 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem portalu Centralny Szpital Psychiatryczny zarejestrowanego jako wydawnictwo prasowe przez właściwy sąd. Wskazał, że zwrócił się do organu w trybie art. 3a i art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1914 ze zm.) o udzielenie informacji niezbędnych do sporządzenia krytyki prasowej, domagając się nadesłania skanu: 1) dokumentacji związanej z dokonaniem rozpytania rynku, korespondencji i ofert jakie doprowadziły do podpisania opłaconej ze środków publicznych umowy pomocy prawnej zawartej dnia 5 marca 2025 pomiędzy Gminą Miasta Gdańska reprezentowaną przez A. L. działającą na podstawie zarządzenia nr 2474/25 z 13 grudnia 2022 roku a Kancelarią Radców Prawnych R., S., K., 2) umowy pomocy prawnej zawartej dnia 5 marca 2025 pomiędzy Gminą Miasta Gdańska reprezentowaną przez A. L. działającą na podstawie zarządzenia nr 2474/25 z 13 grudnia 2022 roku a Kancelarią Radców Prawnych R., S., K., 3) aneksów do umowy pomocy prawnej zawartej dnia 5 marca 2025 pomiędzy Gminą Miasta Gdańska reprezentowaną przez A. L. działającą na podstawie zarządzenia nr 2474/25 z 13 grudnia 2022 roku a Kancelarią Radców Prawnych R., S., K., 4) rachunków, faktur, rozliczeń oraz protokołów odbioru dokumentów sporządzonych na podstawie umowy pomocy prawnej zawartej dnia 5 marca 2025 pomiędzy Gminą Miasta Gdańska reprezentowaną przez A. L. działającą na podstawie zarządzenia nr 2474/25 z 13 grudnia 2022 roku a Kancelarią Radców Prawnych R., S., K. Podmiot zobowiązany nie udzielił informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego 14 dni na udzielenie informacji i przesłanie danych. Brak odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżący traktuje jako nieuzasadnioną bezczynność, bowiem organ pozostaje w rażącej, nieuzasadnionej zwłoce w zakresie udzielenia odpowiedzi na zapytanie o informacje publiczną. Uzasadnia to, zdaniem skarżącej, wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a, co najmniej w stawce dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia tj. równowartości miesięcznego wynagrodzenia netto zarządu podmiotu zobowiązanego. W okolicznościach sprawy jest oczywistym, iż doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej. Skarżący, przytaczając treść uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 1 września 2006 r., SK 14/05 wskazał m.in., że gwarancyjny charakter odpowiedzialności władzy publicznej wymaga takiego ukształtowania na poziomie regulacji ustawowych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa, które zapewni możliwość realnego uzyskania odszkodowania w sytuacji, w której nastąpienie szkody pozostaje w związku z czynem niedozwolonym organów władzy publicznej. Celem tej odpowiedzialności jest bowiem przeniesienie ryzyka działań władzy publicznej, z których mogą wynikać szkody, na podmioty, które są dysponentami imperium (władzy publicznej). Przywołując zaś uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2020 r., I CSK 565/18, skarżący podkreślił m.in., że represyjne oddziaływanie obowiązku kompensaty ujawnia się, gdy jest ona na zasadzie winy lub łączona z co najmniej bezprawnością. Ujawnienie się funkcji represyjnej wzmaga takie prewencyjne oddziaływanie obowiązku kompensaty w stosunku do podmiotu odpowiedzialnego. Nasilenie winy sprawcy może rzutować na rozmiar wyrządzonej krzywdy majątkowej i tym samym wysokość zadośćuczynienia. Podstawowym kryterium jest rozmiar i intensywność doznanej krzywdy, ocenianej według kryteriów zobiektywizowanych, przy uwzględnieniu sytuacji osobistej i zawodowej poszkodowanego. Skarżący stwierdził, że dochodzona kwota zadośćuczynienia ma przede wszystkim charakter prewencyjny i jest pochodną jednomiesięcznych dochodów w zarządzie organu zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Kancelaria Radców Prawnych M. R., M. S., R. K. spółka partnerska w G. wniosła o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Organ wyjaśnił, że jest podmiotem prywatnym, nie mieści się w zdefiniowanym w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) – dalej jako: "u.d.i.p." katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej i w konsekwencji nie jest organem w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a.". Obowiązek udzielenia informacji publicznej spoczywa wyłącznie na podmiotach wykonujących zadania publiczne. Kancelaria nie świadczyła ani nie świadczy na rzecz szkoły stałej obsługi prawnej ani nie uczestniczyła w realizacji jej zadań publicznych. Kancelaria w odpowiedzi na wniosek skarżącego pismem z dnia 4 sierpnia 2025 r. udzieliła odpowiedzi, wskazując, że żądane informacje objęte są tajemnica zawodową. Kancelaria działała jako usługodawca a nie podmiot zlecający usługę. W tych okolicznościach nie można mówić o "bezczynności". Organ wyjaśnił, że umowa, wraz z informacjami o jej treści i okolicznościach zawarcia, o udostępnienie której wnosił skarżący, dotyczy indywidualnej sprawy prywatnej Dokumenty związane ze świadczoną pomocą prawną zawierają informacje objęte tajemnicą zawodową wynikająca z art. 3 ust. 3-6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 499 ze zm.) oraz tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 85), w związku z czym nie mogą być uznane za informacje publiczne, gdyż nie pozostają w związku z realizacją zadań publicznych. Pismem z dnia 13 grudnia 2025 r. skarżący, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę wskazał, że przedmiotem jego wniosku była informacja, w jaki sposób (czy przez rozpytanie rynku) wyłoniono wykonawcę umowy opłaconej ze środków publicznych, umowy dotyczącej wydatkowania środków publicznych i jej rozliczenia. Nie wnosił natomiast o jakiekolwiek dokumenty ze sprawy jaka prowadziła Kancelaria. Skarżącego interesował aspekt powstałych kosztów opłaconych ze środków publicznych i w tym zakresie podmiot nie udzielił odpowiedzi powołując się na rzekomą tajemnicę adwokacką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej jako: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Dalsze przypadki zaskarżalnej bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania zostały unormowane w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być rozpoznana przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. przez trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Odnosząc się do treści skargi w pierwszej kolejności Sąd uznał za konieczne wyjaśnienie, że skarga została zakwalifikowana jako wniesiona w sprawie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a to z uwagi na jednoznaczne określenie przedmiotu sprawy przez samego skarżącego, który wnosił skargę na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej. Powyższe jest niezbędne do zasygnalizowania ze względu na to, że skarżący odwoływał się w swym wniosku, jak i w skardze także do regulacji ustawy - Prawo prasowe. Sąd miał na względzie, że obie ww. ustawy, a mianowicie ustawa o dostępie do informacji publicznej i ustawa - Prawo prasowe są od siebie niezależne, co przejawia się także w zakresie podmiotowym, tj. osób, jednostek zobowiązanych do udostępnienia informacji na gruncie każdej z ustaw oraz przedmiotowym, a więc w zakresie rodzaju informacji. Rozważenia wymaga bowiem kwestia dopuszczalności przedmiotowej skargi. O ile bowiem skarga wniesiona w trybie Prawa prasowego na bezczynność organu wymagałaby uprzedniego wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia w zw. z art. 4 ust. 4 Prawa prasowego, o tyle skarga na bezczynność wnoszona w trybie u.d.i.p. wolna jest od tego wymogu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Z akt nie wynikało natomiast, aby skarżący ponaglenie wnosił do organu, stad skargę należało zakwalifikować jako skargę na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej. Ponadto skarga nie mogła zostać uznana za skargę wniesioną w trybie art. 4 ust. 4 Prawa prasowego w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a., tj. skargę na odmowę udzielenia informacji na żądanie redaktora naczelnego, albowiem skargę taką należałoby odrzucić, jako wniesiona po upływie ustawowego terminu 30 dni, przewidzianego w ww. przepisie Prawa prasowego. Do skargi na bezczynność natomiast nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności. Mając wskazane okoliczności na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną, albowiem stanowiła ona środek służący do zbadania, czy organ (tutaj: Kancelaria Radców Prawnych) pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie zaś z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, tj, gdy jest ona niezasadna, sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarżący wnioskiem z 1 sierpnia 2025 r. zwrócił się do Kancelarii Radców Prawnych M.R., M S., R. K. Spółki partnerskiej w G. w trybie art. 3a i art. 4 ustawy - Prawo prasowe w związku z przygotowywaniem publikacji prasowej o nadesłanie skanu opisanych na wstępie dokumentów związanych z zawarciem, rozliczeniem konkretnej umowy pomocy prawnej zawartej z Gminą Miasta Gdańska, jak również samej umowy i aneksów do tej umowy. W skardze z 14 listopada 2025 r. skarżący zarzucił bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, bowiem pomimo upływu terminu ustawowego 14 dni na udzielenie informacji i przesłanie danych, informacji publicznej nie przedstawiono. Podkreślono, że brak odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej strona traktuje jako nieuzasadnioną bezczynność w zakresie udzielenia odpowiedzi na zapytanie o informację publiczną. W piśmie procesowym z 13 grudnia 2025 r. skarżący podkreślił, że żądana informacja jest informacją publiczną, podtrzymał w całości skargę na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, kwestionując stanowisko podmiotu zobowiązanego i podnosząc, że skarga dotyczy informacji publicznej z uwagi na wydatkowanie środków publicznych w ramach zawartej umowy. Mając na względzie tak sformułowaną argumentacje skarżącego Sąd przyjął, że w istocie skarżący, domagając się uprzednio w swym wniosku, opartym na art. 3a ustawy - Prawo prasowe, udzielenia informacji publicznej, następnie wystąpił ze skargą do tutejszego Sądu na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z ww. art. 3a Prawa prasowego, w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wynika z tego, że udostępnienie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 Prawa prasowego. Natomiast przepis art. 4 Prawa prasowego rozszerza katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania prasie informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p., tj. o przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku. Stosownie bowiem do art. 4 ust. 1 Prawa prasowego przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Przepis art. 3a i art. 4 Prawa prasowego przewidują zatem dwa odrębne tryby udzielenia informacji prasie. Pierwszy z tych trybów realizuje się na zasadzie art. 3a Prawa prasowego w zakresie udzielania informacji publicznej, a drugi natomiast na podstawie art. 4 Prawa prasowego w odniesieniu do innych informacji (tak też NSA w wyroku z 23 lipca 2025 r., III OSK 1765/24, CBOSA). Przy czym obydwa te tryby nie są konkurencyjne. To znaczy, że nie jest możliwe samodzielne, czy też wymienne korzystanie z jednego, czy też z drugiego trybu. Sąd konsekwentnie przyjmując, że skarga odnosi się do bezczynności w przedmiocie informacji publicznej, miał na względzie, że w myśl art. 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są zasadniczo władze publiczne, podmioty je reprezentujące, wykonujące zadania publiczne i dysponujące majątkiem publicznym. Natomiast na gruncie przepisów Prawa Prasowego zakres podmiotowy (w odniesieniu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji) jest inny, obejmuje bowiem przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku (art. 4 Prawa prasowego). Ustawa o dostępie do informacji publicznej stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w zakreślonym ustawą terminie (art. 10 w zw. z art. 14 i art. 13 u.d.i.p.) albo - w drodze decyzji - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p.). Naruszenie powyższych zasad skutkuje zarzutem bezczynności podmiotu zobowiązanego. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce także wówczas gdy podmiot nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przyjmuje się bowiem, że stwierdzenie przez podmiot zobowiązany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a także nie znajduje się w dyspozycji podmiotu zobowiązanego, skutkuje zobowiązaniem podmiotu do poinformowania wnioskodawcy w zakreślonym terminie o powyższej okoliczności. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W związku z powyższym oceniając działanie organu w tej sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej Sąd zobligowany jest do ustalenia, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego ustawowo do udostępnienia informacji publicznej oraz czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jedynie po spełnieniu obu tych przesłanek łącznie otwiera się droga do oceny jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie i terminie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą. Brak spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza zasadność postawionego zarzutu bezczynności. Tym samym niezbędne stało się ustalenie, czy organ - tj. na kanwie niniejszej sprawy Kancelaria Radców Prawnych funkcjonująca w formie spółki prawa prywatnego - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji zawartej we wniosku z dnia 1 sierpnia 2025 r. Analizując w tym zakresie przepis art. 4 u.d.i.p. wykładanym w zgodzie i w duchu art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej jako: "Konstytucja"), Sąd stwierdził, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego oraz partie polityczne. Definicja ustawowa, wpisująca się w zakres wyznaczony art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jest zatem bardzo szeroka, a jej granice wyznaczą pojęcia: "władzy publicznej" oraz "innych podmiotów wykonujących zadania publiczne" (wyrok WSA we Wrocławiu z 31 stycznia 2023 r., IV SAB/Wr 309/21). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niewątpliwie organ nie mieści się w zakresie pierwszego z powołanych pojęć, albowiem nie jest organem władzy publicznej. Jak wynika z akt sprawy, Kancelaria Radców Prawnych M. R., M. S., R. K. Spółka partnerska w G. jest podmiotem prywatnym, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy informacja z Krajowego Rejestru Sądowego. Rozważania zatem wymaga, czy organ jest pomiotem wykonującym zadania publiczne lub dysponującym majątkiem publicznym, albo osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Ze znajdującej się w aktach sądowych informacji z KRS nie wynika, aby wskazane w powołanym przepisie podmioty miały udziały w spółce, co czyni bezcelowym dalej idące badanie. Pozostaje zatem ustalenie czy spółka świadczą usługę prawną na rzecz podmiotu publicznego wykonywała zadania publiczne lub dysponowała majątkiem publicznym. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wykonywanie zadań publicznych (wykonywanie władzy publicznej) przez konkretny podmiot powinno wynikać z wyraźnych unormowań ustawowych lub rozstrzygnięć opartych na unormowaniach ustawowych, które powierzają (zlecają) określone zadania publiczne sprecyzowanym podmiotom. Nie można z góry wykluczyć wykonywania zadań władzy publicznej przez pewne podmioty (...), które nie mają wyraźnego umocowania w przepisach prawa. W każdym wypadku więc konieczna jest wnikliwa ocena stanu prawnego i samej działalności takiego podmiotu w celu ustalenia, czy wykonuje on zadania władzy publicznej/zadania publiczne (uchwała siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt I OPS 1/05, publ. w ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 63). "Ustalenie czy dany podmiot realizuje własne cele (gospodarcze, biznesowe), czy też wykonuje zadania publiczne wymaga po pierwsze zbadania charakteru wykonywanych czynności, a po drugie wykazania podstawy prawnej, z której będzie wynikała taka ich cecha. Taką podstawą będzie niewątpliwie regulacja ustawowa, ale także akty władcze organów władzy np. uchwała, decyzja, niekiedy porozumienie zawarte między pomiotem publicznym a podmiotem prywatnym. Przy czym, co niezwykle istotne powierzenie takich zadań bez względu na formę winno mieć zawsze umocowanie ustawowe wskazujące również na sposób finansowania takich zadań" (wyrok WSA we Wrocławiu z 31.01.2023 r., sygn. akt: IV SAB/Wr 309/21). Z kolei, Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 maja 1997 r. o sygn. akt W 7/96, publ. OTK 1997/2/27 uznał, że zadania publiczne to zadania dotyczące społeczeństwa lub społeczności lokalnej, służące realizacji interesu publicznego (społecznego, a w tym także interesu jednostki) i wykonywane przede wszystkim w formach działania właściwych dla podmiotów, którym przysługują kompetencje władcze. Wówczas Trybunał uznał, iż nie ma podstaw, by odmówić charakteru zadań publicznych tym zadaniom, które wykonywane są przez inne podmioty w zakresie, w jakim wykonują zlecone im przez ustawy lub na podstawie ustaw zadania o charakterze publicznym. Stwierdził nadto, że wyraźny podział pomiędzy pojęciami władzy publicznej w znaczeniu podmiotowym i działalnością państwa, a sferą działalności innych podmiotów został nieco zatarty. Stało się tak z powodu dokonujących się przemian przede wszystkim w sferze gospodarki i zarządzania sprawami gospodarczymi państwa. W wyniku owych przemian zarysowała się tendencja zlecania zadań administracji publicznej podmiotom mającym postać organizacyjną także spółek prawa handlowego czy fundacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SAB/Gl 115/17, dostępne w CBOSA). Analiza powyższego doprowadziła Sąd do wniosku, że na gruncie niniejszej sprawy brak jest podstawy by twierdzić, że Kancelaria Radców Prawnych M. R., M. S., R. K. Spółka partnerska spełnia wymagania podmiotu zobowiązanego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Spółka jest podmiotem prywatnym i komercyjnym, wyjaśniła w odpowiedzi na skargę udzieliła szkole publicznej jednorazowej pomocy prawnej w sporze o charakterze prywatnym. Usługa świadczona na rzecz szkoły miała charakter doradczy i stanowiła usługę o charakterze rynkowym, świadczoną na podstawie umowy cywilnoprawnej. Nie jest organem władzy publicznej ani podmiotem wykonującym czy uczestniczącym w wykonywaniu zadań publicznych. Wynagrodzenie za usługę pomocy prawnej, mimo że pochodziło ze środków publicznych, to z chwilą ich przekazania na rzecz Kancelarii utraciły one swój publiczny charakter, stając się prywatnym wynagrodzeniem spółki za świadczoną usługę. Argumentacja spółki, a także analiza art. 4 ust. 1 u.d.i.p. dokonana przez Sąd, skutkowały oceną, że w istocie spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak jest podstaw do wywodzenia, że spółka działa na zlecenie podmiotu publicznego, realizując zadania mające umocowanie ustawowe albo że dysponuje majątkiem publicznym. Zawarcie przez podmiot publiczny umowy ze spółką w przedmiocie udzielenia pomocy prawnej, nie sprawia, że spółka (kancelaria prawna) wykonuje zadania publiczne, ani tym bardziej dysponuje majątkiem publicznym. Działalność kancelarii radców prawnych nie można utożsamiać z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Majątek kancelarii jest prywatną własnością jej wspólników (partnerów). W konsekwencji ustalenie, że w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Kancelaria Radców Prawnych M. R., M. S., R. K. spółka partnerska w G. nie jest zobligowana do udostępnienia informacji publicznej stanowi podstawę do oddalenia skargi. Oczywiste jest bowiem, że jeżeli na spółce nie ciążył obowiązek wynikający z ww. przepisów, to nie mogła ona popaść w zwłokę. Brak takiego obowiązku jest bowiem przesłanką materialnoprawną. Ustalenie, że podmiot, do którego skierowano żądanie udostępnienia informacji publicznej nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p., stanowi wynik merytorycznej analizy zakresu działania danego podmiotu. Sąd musi bowiem ocenić, czy działalność danej jednostki mieści się w ramach wykonywania zadań publicznych lub dysponowania majątkiem publicznym. Brak spełnienia przez dany podmiot tych przesłanek prowadzić zatem musi do wydania merytorycznego orzeczenia, nie zaś do uznania istnienia przeszkody formalnej do prowadzenia postępowania sądowego (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 336; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 253/19, LEX nr 2761523). Bezprzedmiotowe w związku z powyższym jest rozważanie charakteru spornej informacji i postępowania spółki w tej sprawie (tak też NSA w wyroku z 6 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 988/23, CBOSA). Skoro Kancelaria nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, to niezależnie od oceny, czy informacja objęta wnioskiem skarżącego z dnia 1 sierpnia 2025 r. ma walor publiczny, nie można zarzucić jej bezczynności w załatwieniu tego wniosku na gruncie u.d.i.p. Jednocześnie na marginesie powyższych uwag, z uwagi na to, że skarżący występował składając wniosek jako reprezentant prasy (redaktor naczelny czasopisma), Kancelarii nie można też zarzucić bezczynności w sprawie przedmiotowego wniosku na gruncie art. 4 Prawa prasowego, albowiem spółka udzieliła odpowiedzi skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2025 r., co wypełniało obowiązki podmiotu określonego w art. 4 ust. 1 Prawa prasowego, który jest ustawowo zobowiązany doręczyć zainteresowanej redakcji odmowę udzielenia informacji w terminie trzech dni. Dodać należy, że podobne stanowisko, jak zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu zostało zawarte w wyrokach WSA w Poznaniu z 1 października 2025 r., IV SAB/Po 80/25 oraz WSA w Lublinie z 15 stycznia 2026 r., II SAB/Lu 103/25, z 5 marca 2026 r., II SAB/Lu 64/25, CBOSA) W konsekwencji stwierdzenia, że w sprawie nie doszło do bezczynności, gdyż spółka nie była podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 grudnia 2025
Symbol z opisem
6480 658
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/ Alina Dominiak /przewodniczący/ Bartłomiej Adamczak

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny