IV SA/Wa 2246/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2020 r. sprawy ze skargi J. M., H. M. i A. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania oddala skargę.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. M. reprezentowanej przez pełnomocnika adw. A. T. ( dalej jako: "skarżąca") na postanowienie Wojewody [...] ( dalej jako: "organ odwoławczy") z dn. [...] lipca 2019r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dn. [...] kwietnia 2019r. nr [...] w sprawie wymeldowania J. M. oraz jej małoletnich dzieci z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości [...] gm . [...]. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dn. [...] kwietnia 2019r. nr j.w. Wójt Gminy [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego orzekł o wymeldowaniu J. M. wraz z dwojgiem małoletnich dzieci z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Adwokat A. T. - pełnomocnik ustanowiony przez J. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie to zawierało brak formalny, tj. nie zawierało własnoręcznego podpisu. Organ odwoławczy pismem [...] czerwca 2019 r., nr [...] wezwał adwokat A. T. do usunięcia przedmiotowego braku formalnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez złożenie lub nadesłanie odwołania wraz z własnoręcznym podpisem. Jednocześnie, zgodnie z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (dalej: k.p.a.), pouczono wymienioną, że niezastosowanie się do wezwania w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Wezwanie do złożenia lub nadesłania odwołania z własnoręcznym podpisem zostało wysłane do adwokat A. T. pocztą na adres kancelarii adwokackiej: [...], ul. [...] Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane w dn. 12 czerwca 2019r. Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku formalnego rozpoczął zatem bieg w dn. 13 czerwca 2019r. i upłynął bezskutecznie w dn. 19 czerwca 2019r. Adwokat A. T. 25 czerwca 2019 r. nadała pocztą własnoręcznie podpisane odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełninie braku, formalnego. W uzasadnieniu wymieniona wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek awarii komputera, na którym znajdowało się przedmiotowe odwołanie w wersji elektronicznej. Adwokat A. T. nie dysponowała inną wersją tego odwołania. Do awarii doszło 19 czerwca 2019 r. o godz. 16:00, czyli w ostatnim dniu wskazanego w wezwaniu terminu i po godzinach otwarcia [...] Urzędu Wojewódzkiego. Adwokat A. T. nie udało się tego dnia odnaleźć punktu napraw, a tym samym wydrukować i podpisać odwołania od decyzji Wójta Gminy [...]. Komputer został oddany do naprawy w dniu 21 czerwca 2019 r., a odebrany 25 czerwca 2019 r. Do wniosku dołączono kopię faktury vat za usługę serwisową, wystawioną w dniu 21 czerwca 2019 r. Wymieniona wskazała, że nie mogła własnoręcznie podpisać kopii odwołania, która została do niej przesłana wraz z wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego, ponieważ na kopii tej odwzorowane zostały również pieczątki oraz naklejka z kodem kreskowym. Podpisanie takiej kopii, zdaniem wymienionej, stanowiłoby przerobienie oryginalnego dokumentu, który po złożeniu podpisu nie byłby zgody z oryginałem. Na skutek zapoznania się z wnioskiem adwokat A. T. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] Wojewoda [...] stwierdził, że wymieniona nie dochowała należytej staranności. W ocenie organu o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że jego dopełnienie było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa bądź zdarzenia losowe. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1230/17). Za takie uchybienie - w rozpoznawanej sprawie - należy uznać zignorowanie przez adwokat A. T. kopii odwołania, którą otrzymała wraz z wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego. Podpisanie jej i odesłanie do Wojewody [...] nie wymagało korzystania z komputera. Bez znaczenia jest fakt, że przesłana przez organ odwoławczy kopia odwołania zawierała odwzorowanie umieszczonych na nim pieczątek oraz naklejki z kodem kreskowym. Oczywistym jest fakt udokumentowania na danym piśmie wpływającym do [...] Urzędu Wojewódzkiego daty jego wpływu oraz dekretacji do właściwego pracownika. W żaden sposób nie umniejsza to wagi dokumentu, nie ingeruje w jego treść ani nie podważa jego autentyczności. Wskazać przy tym należy, że oryginalne odwołanie złożone przez adwokat A. T. znajdujące się w aktach sprawy nie zawiera jej własnoręcznego podpisu, zatem nie może zostać uznane za pismo w rozumieniu przepisów k.p.a. Dopiero jego podpisanie przez wymienioną może nadać mu taką cechę. Zatem podpisanie przez adwokat A. T. przesłanej jej kopii niepodpisanego odwołania w żaden sposób nie stanowiłoby przerobienia oryginalnego odwołania, gdyż niepodpisane odwołanie nie stanowi dokumentu urzędowego. Jednocześnie organ podniósł, że do awarii komputera doszło ostatniego dnia terminu do uzupełnienia braku formalnego. Nawet gdyby argumentacja adwokat A. T. o konieczności wydrukowania odwołania z komputera była zasadna, to wymieniona mogła dokonać tego w ciągu wcześniejszych sześciu dni. Odwlekanie tej czynności do ostatniej możliwej chwili nie stanowi dochowania należytej staranności. Mając na względzie powyższe ustalenia i oceny, organ stwierdził, że w sprawie brak było przesłanek do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skargę na ww. postanowienie pismem z dn. [...] sierpnia 2019r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca J. M. reprezentowana przez pełnomocnika adw. A. T.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: I. Rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1/ art. 58 kpa poprzez jego błędne zastosowanie, uznając, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, podczas gdy w sposób oczywisty zostało uprawdopodobnione, iż nie uzupełnienie braków formalnych pisma w terminie było niezawinione; 2/ art. 7, art. 8, art. 77, art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia w szczególności poprzez błędne uznanie, iż niedochowanie terminu na uzupełnienie braku formalnego odwołania było zawinione. Skarżąca w oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, powołując wybrane orzecznictwo sądowe, autorka skargi wyeksponowała, że nie sposób zrozumieć stanowiska organu. Awaria komputera w żadnym zakresie nie może być czynnikiem przewidywalnym. Po drugie należy wskazać, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7 dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu. Komputer został odebrany z serwisu w dniu 25 czerwca 2019 r. Mając na uwadze termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w dniu 25 czerwca 2019 r. został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego przez art. 58 kpa. Ostatnią przesłanką, którą należy rozważyć jest wykonanie czynności, której wniosek o przywrócenie terminu dotyczy. W tym zakresie bezspornym jest, iż wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało skierowane pismo z uzupełnieniem braków formalnych odwołania - poprzez przesłanie podpisanego odwołania do organu. Kumulatywne spełnienie wszystkich przesłanek powoduje, iż zgodnie z art. 58 termin na uzupełnienie braków formalnych odwołania powinien zostać przywrócony. Zgodnie z przepisami ogólnoobowiązującego prawa hipoteza normy została wypełniona co powoduje, iż zastosowanie powinna mieć dyspozycja normy, a termin powinien być przywrócony, co nie budzi żadnych wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że do skargi pełnomocnik nie dołączył pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżącej przed sądem. Sąd z urzędu badając dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie ustalił, iż pełnomocnik adw. A. T. przy piśmie z dn. 3 października 2019r. dołączyła stosowne pełnomocnictwo do występowania w imieniu skarżącej w postepowaniu sądowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z w a ż y ł, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz.2325, dalej jako: "p.p.s.a.")). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, które jest rozstrzygnięciem kończącym postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przywołanego przepisu wynika, że przywrócenie terminu następuje tylko na wniosek strony i w przypadku, gdy terminowi temu uchybiono. Przedmiotem badania organu jest w takim wypadku zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz to, czy zainteresowany uprawdopodobnił, że niezachowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu było wynikiem jego niezawinionego zachowania (art. 58 § 2 k.p.a.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (strona w żaden dostępny sposób nie mogła usunąć przeszkody). Przeszkoda musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego do złożenia odwołania. Jeżeli dana okoliczność uniemożliwiająca zainteresowanemu wniesienie odwołania ustała przed upływem terminu, niedopuszczalne jest powoływanie się na nią w składanym wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż nie zostało uprawdopodobnione, że brak formalny odwołania polegający na braku własnoręcznego podpisu pełnomocnika pod odwołaniem od decyzji organu I instancji, zaistniał bez winy pełnomocnika profesjonalnego będącego adwokatem. Rozważyć należało zatem, czy organ prawidłowo ocenił podawane we wniosku o przywrócenie terminu adw. A. T. z dn. 25 czerwca 2019r. okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie wskazywaną przyczyną mającą uprawdopodobnić brak winy adw. A. T. w uchybieniu terminu do złożenia wniosku miała być awaria komputera na którym znajdowało się odwołanie w wersji elektronicznej. Do awarii miało dojść w dn. 19 czerwca 2019r. ok. godz. 16,00, czyli w ostatnim dniu wskazanego w wezwaniu organu terminu i po godzinach urzędowania [...] Urzędu Wojewódzkiego. Według oświadczenia adw. A. T. komputer został oddany do naprawy w dn. 21 czerwca 2019r., a odebrany w dn. 25 czerwca 2019r. Ponadto adw. A. T. oświadczyła, że nie mogła własnoręcznie podpisać kopii odwołania, która została do niej przesłana wraz z wezwaniem, ponieważ na kopii odwzorowane zostały również pieczątki oraz naklejka z kodem kreskowym. Taka forma kopii według adw. T. wykluczała jej podpisanie ponieważ złożenie na ww. kopii podpisu stanowiłoby przerobienie oryginalnego dokumentu, co mogło skutkować uznaniem zaistnienia czynu zabronionego. W ocenie Sądu powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd aprobuje stanowisko organu, iż podane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniały przywrócenia terminu. W ustalonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, wbrew twierdzeniom adw. A. T. podpisanie nadesłanej przez organ kopii odwołania i następnie odesłanie ( bądź doręczenie) do organu nie wymagało korzystania z komputera. Błędnym jest również i nie ma znaczenia w sprawie, stanowisko o możliwym przerobieniu dokumentu w sytuacji podpisania kopii dostarczonej przez organ. Powyższa kopia z elementami adnotacji urzędowych organu ( pieczęć wpływowa, kod kreskowy), nie ingerują w treść dokumentu i nie podważają jego autentyczności. Zatem należy podzielić stanowisko organu, że podpisanie tego rodzaju kopii w żaden sposób nie stanowiłoby przerobienia oryginalnego dokumentu. Proponowany przez organ sposób uzupełnienia braku formalnego był jak najbardziej poprawny i nie stanowił uciążliwości dla pełnomocnika. Ponowne wygenerowanie dokumentu z wersji elektronicznej znajdującej się w pamięci komputera było w tym stanie faktycznym zbędne. Reasumując Sąd pragnie wskazać, że - w myśl przepisu art. 58 k.p.a. - zasadniczą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że pojęcie braku winy nie ma definicji legalnej i każdorazowo musi być analizowane na gruncie konkretnego stanu faktycznego, zaś organ oceniając brak winy przyjmuje obiektywny miernik staranności, jakiej można oczekiwać od osoby należycie dbającej o własne interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W rozpoznawanej sprawie stanowisko organu odwoławczego, że uchybienie terminu wynikło z braku nie dochowania przez skarżącą należytej staranności, nie może być uznane za nadmierny rygoryzm. Brak winy w rozumieniu art. 58 § 1 kpa, oznacza bowiem jedynie dochowanie należytej staranności w postępowaniu. Takich cech nie można zaś przypisać zaprezentowanym działaniom skarżącej. Tym samym zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zasadnie uznał, iż Skarżąca nie dochowała należytej staranności i nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a tym samym zasadnie odmówił przywrócenia terminu z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 58 § 1 k.p.a. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia art. 58 § 1 kpa, ani też uchybienia zarzuconym w skardze regułom procedury administracyjnej przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151p.p.s.a.