Sygnatura
VI SA/Wa 2446/21
VI SA/Wa 2446/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-08-01
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 1 sierpnia 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi F. Sp. j. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Sygn. akt: VI SA/Wa 2446/21 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Urząd Patentowy unieważnił patent na wynalazek pt.: "Zespół mocowania łopatek (kierownic powietrza) w obudowie urządzenia grzewczego, wentylacyjnego i klimatyzacyjnego" Pat. [...] udzielonego na rzecz F. sp. j. z siedzibą w [...] (dalej jako: skarżąca, Uprawniony), działając na skutek sprzeciwu R. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: wnioskodawca, uczestnik postępowania). Jak wynika z akt, w dniu 22 lipca 2019 r. do Urzędu Patentowego wpłynął sprzeciw R. sp. z o.o. z siedzibą w [...] wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu ww. patentu na wynalazek. Wnioskodawca jako podstawę żądania unieważnienia patentu wskazał przepisy art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 324; dalej jako: P.w.p.) podnosząc brak nowości, ze względu na wcześniejsze jawne stosowanie i wprowadzanie do obrotu, oraz brak poziomu wynalazczego spornego wynalazku. W odpowiedzi na sprzeciw z dnia 6 września 2019 r. uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny. Wskazując na brak nowości spornego wynalazku wnioskodawca przedłożył do akt sprawy: 1. pozew złożony dnia 26 stycznia 2017 r. przez uprawnionego, przeciwko wnioskodawcy, do Sądu Okręgowego w [...], 2. postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] oddalające wniosek o udzielenie zabezpieczenia, 3. załącznik nr 34 do ww. pozwu obejmujący zdjęcia z projektowych sesji treningowych mających miejsce w [...], wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem tekstu, 4. rysunek techniczny kierownicy powietrza [...] z dnia 5.10.2013 r., 5. kopię faktury VAT firmy K. z dnia 28.10.2013 r. na sprzedaż prototypu frezowanego, 6. kopię faktury VAT firmy E. z dnia 22.10.2013 r. na wydruk detali, 7. kopię cennika [...] ważnego do dnia 30.09.2014, 8. kopię cennika [...] ważnego do dnia 31.03.2015, 9. protokół Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].11.2018 r. zawierający zeznania świadków, 10. protokół Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...].03.2019 r. zawierający zeznania świadków,11. wydruk internetowy z czasopisma [...] z artykułem z dnia [...] maja 2014 r. dotyczącym Międzynarodowych Targów Instalacyjnych [...]. Wskazując na brak poziomu wynalazczego spornego wynalazku wnioskodawca przedłożył wydruki internetowe podnosząc, że "pokazane na tych wydrukach przedmioty pokazują istnienie tradycyjnych schematów i standardów, od których kwestionowany patent się nie odróżnia. Wydruki te obejmują: zabawkę wywrotkę ze strony [...] z 2010 r., zestaw budowlany dla dzieci ze strony [...] z 2013 r., skrzynki narzędziowe z katalogu firmy [...] z 2011 r. oraz składane krzesła z katalogu firmy [...] z 2012 r. W piśmie z 10 lutego 2020 r. Uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu odnosząc się do przedłożonych materiałów. Stwierdził, że są one niewystarczające dla udowodnienia braku nowości i braku poziomu wynalazczego spornego patentu. Podkreślił, że samo stwierdzenie zawarte w pozwie, że uprawniony od 2014 r. wprowadza do obrotu nagrzewnice wodne [...] zawierające "innowacyjny zespół mocowania i regulacji kierownic powietrza" (str. 6/7 pisma z 10 lutego 2020 r. wskazująca na str. 19 pozwu powołaną na s. 3 sprzeciwu) nie stanowi ujawnienia wszystkich cech spornego wynalazku przed datą zgłoszenia spornego wynalazku (t.j. przed 15 maja 2015 r.). Ponadto, uprawniony odniósł się do wskazanych przez wnoszącego materiałów w postaci rysunków konstrukcyjnych, cenników i protokołów zeznań sądowych podnosząc, iż żaden z tych materiałów nie stanowi ujawnienia wszystkich cech spornego wynalazku. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Urząd Patentowy dopuścił dowód z przesłuchania w charakterze świadka R. D. Świadek ten złożył zeznania na rozprawie w dniu w dniu 7 grudnia 2020 r. Stwierdził m.in., że na wydruku cennika uprawnionego z 2014 r. widzi urządzenie "[...], w którym zostało zastosowane to rozwiązanie, które jest przedmiotem obecnego patentu". Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2021 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Uprawniony przedłożył prywatną opinię rzecznika patentowego, z której wynika, że same zeznania świadka w powiązaniu z cennikiem z czerwca 2021 r. nie stanowią dowodu ujawnienia przedmiotowego wynalazku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy przywołał przepisy art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 P.w.p., zgodnie z którymi każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Zgodnie z przepisem art. 246 ust.2 P.w.p. podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu. W myśl art. 255 ust.1 pkt 9 P.w.p. sprawy o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego, przy czym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust.4 P.w.p.). Organ wskazał, iż z uwagi na kontradyktoryjność postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na wynalazek, to na stronach tego postępowania, tj. na wnoszącym sprzeciw i na uprawnionym, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Z zasady kontradyktoryjności wynika, że to żądanie zainteresowanego wyznacza granice sprawy. Rolą organu jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż na stronach postępowania spornego ciąży obowiązek aktywności w zakresie przedkładania dowodów, w szczególności na osobie, która wszczęła postępowanie. To strona wszczynająca spór określa, w jakim zakresie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania prawa i przedkłada dowody na poparcie swojego stanowiska (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05, Lex nr 193382, wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2007 r., sygn. akt VISA/Wa 1167/07). Definicja wynalazku zawarta w art. 24 P.w.p. stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki. Z nowością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie nie było wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy przedmiotu dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub prezentację na wystawie publicznej. Zgodnie z art. 25 ust.1 P.w.p. rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki. Stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 art. 25 P.w.p. w sposób następujący: a) przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób; b) za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za część stanu techniki, gdy przed datą jego pierwszeństwa zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki (lub w postaci ujawniającej zgłoszona użytkowy). Urząd Patentowy wskazał, iż w myśl ww. przepisów udowodnienie braku nowości rozwiązania wymaga wykazania łącznie trzech następujących przesłanek: udostępnienia rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. UP wskazał, iż analizując poszczególne materiały korzystał z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia pojęć, które wymagają interpretacji (patrz T 607/93 str.71, Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego Cz. I Zdolność patentowa, wyd. U, PIRP materiały i studia 12, Warszawa 2004 (3).) Następnie UP wskazał na następujący zakres ochrony przedmiotowego patentu określony w zastrzeżeniach patentowych niezależnych 1 i 7: "1. Zespół mocowania łopatek (kierownic powietrza) w obudowie urządzenia grzewczego, wentylacyjnego lub klimatyzacyjnego, składający się z gniazda montażowego wykonanego w obudowie oraz zamocowanego prostopadle w stosunku do niego sworznia montażowego z łopatką, znamienny tym, że gniazdo montażowe (5) stanowi nacięcie ścianki obudowy, począwszy od jej krawędzi na odległość wyznaczoną miejscem montażu sworznia montażowego (3), który jest wyposażony w dwa integralne z nim okrągłe kołnierze dociskowe (2), przy czym grubość ścianki obudowy w miejscu wspomnianego nacięcia wyznacza odległość pomiędzy powierzchniami montażowymi (4) kołnierzy dociskowych (2), a szerokość tego nacięcia odpowiada średnicy sworznia montażowego (3), na którym się wspiera integralna z nim łopatka (1). 7. Zespół mocowania łopatek (kierownic powietrza) w obudowie urządzenia grzewczego, wentylacyjnego lub klimatyzacyjnego, składający się z co najmniej dwóch zestawów gniazd montażowych wykonanych w obudowie oraz zamocowanego prostopadle w stosunku do każdego z nich sworznia montażowego z łopatką, znamienny tym, że gniazda montażowe (5) i sworznie montażowe (3) występują parami w stosunku do każdej łopatki (1), a każde gniazdo montażowe (5) stanowi nacięcie ścianki obudowy, począwszy od jej krawędzi na odległość wyznaczoną miejscem montażu danego sworznia montażowego (3), który jest wyposażony w dwa integralne z nim okrągłe kołnierze dociskowe (2), przy czym grubość ścianki obudowy w miejscu wspomnianego nacięcia wyznacza odległość pomiędzy powierzchniami montażowymi (4) dwóch kołnierzy dociskowych (2), a szerokość tego nacięcia odpowiada średnicy danego sworznia montażowego (3), na którym się wspiera integralna z nim łopatka (1)" Organ przywołał ilustrację przykładu wykonania przedmiotowego wynalazku. Urząd Patentowy za uzasadniony uznał zarzut braku nowości spornego rozwiązania, przyjmując, że uprawniony, zgodnie z treścią jego pozwu z dnia 24 stycznia 2017 r. wniesionego do Sądu Okręgowego w [...] (k.44-85 akt Sp. [...]) przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku do opatentowania ujawnił przedmiotowy wynalazek poprzez jego jawne stosowanie. UP wskazał dalej, iż Uprawniony oświadczył w pkt. 6 na str. 19 pozwu z dnia 24 stycznia 2017 r. (k.76 akt Sp. [...]), iż od roku 2014 (a więc przed datą zgłoszenia wynalazku do ochrony w dniu 15.05.2015 r.) wprowadza do obrotu nagrzewnice wodne [...] w obudowie z lekkiego i wytrzymałego materiału EPP (tj. spienionego polipropylenu), w których stosuje innowacyjny zespół mocowania i regulacji kierownic powietrza (tj rozwiązanie objęte spornym patentem). Uprawniony powołał się przy tym na swój cennik z 2014 r. (k.23 verte-24 verte akt Sp. [...]) oraz wyciągi z broszury produktowej, katalogu projektanckiego i ulotki produktowej dotyczące nagrzewnic wodnych [...] (niezałączone do sprzeciwu) jako dowody wprowadzenia do obrotu w 2014 r. spornego rozwiązania. Ponadto, w pkt. 7.1 i 7.2 na str. 20 pozwu (k.76 verte akt Sp. [...]), uprawniony opisuje konstrukcję wprowadzanego do obrotu w 2014 rozwiązania, podając, ze "wskazany zespół składa się z gniazda osadczego oraz sworznia montażowego, przy czym gniazdo osadcze jest elementem obudowy" oraz "Gniazdo osadcze posiada otwór montażowy wydrążony pomiędzy powierzchniami montażowymi. W tym otworze za pomocą sworznia montażowego - jest osadzona kierownica powietrza. Sworzeń montażowy posiada dwa talerze dociskowe". Powyższy opis wraz z zamieszczonymi w pkt. 7.1 pozwu zdjęciami (patrz, zwłaszcza lepszej jakości kopie tych zdjęć, w aktach patentu) pozwala zidentyfikować to rozwiązanie jako rozwiązanie o cechach znamiennych zastrzeganych w zastrz. 1 jako "gniazdo montażowe (5) stanowi nacięcie ścianki obudowy, począwszy od jej krawędzi na odległość wyznaczoną miejscem montażu sworznia montażowego (3), który jest wyposażony w dwa integralne z nim okrągłe kołnierze dociskowe (2), przy czym grubość ścianki obudowy w miejscu wspomnianego nacięcia wyznacza odległość pomiędzy powierzchniami montażowymi (4) kołnierzy dociskowych (2), a szerokość tego nacięcia odpowiada średnicy sworznia montażowego (3), na którym się wspiera integralna z nim łopatka (1)." Dodatkowo, w pkt. 10 na str. 22 i 23 pozwu (k.74 i k.75 verte akt Sp. [...]) zamieszczono rysunki łopatek z podwójnymi talerzami dociskowymi po każdej stronie. Wraz z materiałem zamieszczonym w pkt. 7.1 i 7.2 pozwu (patrz powyżej) pozwalają one zidentyfikować to rozwiązanie także jako rozwiązanie o cechach znamiennych zastrzeganych w zastrz.7 jako "gniazda montażowe (5) i sworznie montażowe (3) występują parami w stosunku do każdej łopatki (1), a każde gniazdo montażowe (5) stanowi nacięcie ścianki obudowy, począwszy od jej krawędzi na odległość wyznaczoną miejscem montażu danego sworznia montażowego (3), który jest wyposażony w dwa integralne z nim okrągłe kołnierze dociskowe (2), przy czym grubość ścianki obudowy w miejscu wspomnianego nacięcia wyznacza odległość pomiędzy powierzchniami montażowymi (4) dwóch kołnierzy dociskowych (2), a szerokość tego nacięcia odpowiada średnicy danego sworznia montażowego (3), na którym się wspiera integralna z nim łopatka (1)". Uprawniony wskazuje przy tym swój rysunek wykonawczy rozwiązania oraz faktury z 2013 r. (k.24 -25 akt Sp. [...]) jako dowody na przedstawioną konstrukcję łopatek w opisywanym rozwiązaniu wprowadzanym do obrotu w 2014 r. UP podkreślił, iż powyższe okoliczności wprowadzenia spornego rozwiązania do obrotu potwierdzają zeznania R. D., jednego z projektantów spornego rozwiązania. Zeznając dnia [...] listopada 2018 r. przed Sądem Okręgowym w [...] oświadczył on, że "Jeśli chodzi o (sporny) system mocowania łopatek, to po raz pierwszy system ten został zastosowany najprawdopodobniej w 2012 albo 2013 roku. Produkty zostały wprowadzone na rynek w 2014 r." (k.16 akt Sp. [...]) Również zeznając w niniejszym postępowaniu w dniu 7 grudnia 2020 r. R. D. oświadczył, że na wydruku cennika uprawnionego z 2014 widzi urządzenie "[...], w którym zostało zastosowane to rozwiązanie, które jest przedmiotem obecnego patentu" (k.199 akt Sp. [...]). Organ za słuszne uznał argumenty Uprawnionego, że samo pojedyncze stwierdzenie zawarte w pozwie, że uprawniony od 2014 r. nagrzewnice wodne [...] zawierające "innowacyjny zespół mocowania i regulacji kierownic powietrza" nie stanowi ujawnienia wszystkich cech spornego wynalazku. Podobnie podzielił stanowisko Uprawnionego, że pojedynczo rozpatrywane materiały w postaci rysunków konstrukcyjnych, cenników i protokołów z nie stanowią ujawnienia wszystkich cech spornego wynalazku. Tym niemniej w ocenie organu w rozpatrywanej sprawie decydująca dla poczynionych ustaleń jest całościowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym zeznań świadka), która prowadzi do wniosku, że wszystkie istotne cechy spornego rozwiązania zostały ujawnione na skutek jego jawnego stosowania przez uprawnionego, przed datą według której oznacza się pierwszeństwo tego wynalazku. Natomiast, przedłożona przez uprawnionego, prywatna opinia rzecznika patentowego, z której wynika, że same zeznania świadka w powiązaniu z cennikiem z 2014 r. nie stanowią dowodu ujawnienia przedmiotowego wynalazku, jest w ocenie organu w tym względzie nieprawidłowa. Organ dostrzegając, że sam cennik nie ujawnia zastrzeganej konstrukcji, wskazał na zeznania świadka, który chociaż stwierdził, że nie ma wiedzy odnośnie ofert handlowych uprawnionego po opracowaniu spornego urządzenia w 2013r., ale jednak wcześniej oświadczył "że na wydruku cennika uprawnionego z 2014 widzi urządzenie "[...], w którym zostało zastosowane to rozwiązanie, które jest przedmiotem obecnego patentu". Zdaniem organu, potwierdza to informacje zawarte w treści pozwu uprawnionego z dnia 24 stycznia 2017 r. wniesionego do Sądu Okręgowego w [...] (k.44-85 akt Sp. [...]) odnośnie wcześniejszego ujawnienia wynalazku przez jego jawne stosowanie. Urząd Patentowy, uwzględniając zarzut braku nowości spornego patentu, odstąpił od badania jego poziomu wynalazczego. Uprawniony wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.), a mianowicie: 1) art. 7, 77 §1, 80 oraz 107 §3 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej, w zakresie w jakim organ przeprowadził wadliwą ocenę dowodów przedstawionych na uzasadnienie braku nowości wynalazku objętego spornym patentem, to jest: - pozwu Skarżącego z 2017 r. wniesionego do Sądu Okręgowego w [...]; - materiałów załączonych do ww. pozwu. w tym cennika z 2014 r.; - zeznań świadka R. D., a w konsekwencji błędnie stwierdził brak nowości wynalazku objetego patentem w rozumieniu art. 24 i 25 ust. 1 P.w.p.; 2) art. 7, 77 §1, 80 oraz 107 §3 k.p.a. poprzez brak podjęcia kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, błędne ustalenia faktyczne, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób, który nie spełnia wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej, w zakresie w jakim organ powierzchownie ocenił opinię rzecznika patentowego P. A. i w konsekwencji wadliwie uznał ją za nieprawidłową. W związku z powyższymi naruszeniami, Uprawniony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP w całości - na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i P.p.s.a. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przyjętą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.329 t.j.; dalej jako: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Przypomnieć należy, iż Urząd Patentowy wydając decyzję unieważniającą patent na wynalazek pt.: "Zespół mocowania łopatek (kierownic powietrza) w obudowie urządzenia grzewczego, wentylacyjnego i klimatyzacyjnego" Pat. [...] przyjął za zasadne argumenty sprzeciwu odnoszące się do braku przymiotu nowości niezbędnego dla uznania wynalazku za spełniający warunki objęcia ochroną patentową. Należy wskazać, iż w myśl art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 P.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Zgodnie z przepisem art. 246 ust.2 P.w.p. podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu. W myśl art. 255 ust.1 pkt 9 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej sprawy o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, przy czym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust.4 P.w.p.). Prawnomaterialne przepisy relewantne dla rozpoznania niniejszej sprawy umieszczone są w art. 24 i 25 P.w.p. Przepis art. 24 P.w.p. stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki. Z nowością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie nie było wcześniej udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy przedmiotu dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub prezentację na wystawie publicznej. Zgodnie z art. 25 ust.1 P.w.p. rozwiązania nie uważa się za nowe, jeśli jest częścią stanu techniki. Stan techniki został zdefiniowany ust. 2 i 3 art. 25 P.w.p. w sposób następujący: a) przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób; b) za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za część stanu techniki, gdy przed datą jego pierwszeństwa zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania w świetle stanu techniki (lub w postaci ujawniającej zgłoszony wzór użytkowy). W aktualnie rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy za uzasadniony uznał zarzut braku nowości spornego rozwiązania, przyjmując, że uprawniony, zgodnie z treścią jego pozwu z dnia 24 stycznia 2017 r. wniesionego do Sądu Okręgowego w [...] (k.44-85 akt Sp. [...]) przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku do opatentowania ujawnił przedmiotowy wynalazek poprzez jego jawne stosowanie. UP wskazał dalej, iż Uprawniony oświadczył w pkt. 6 na str. 19 pozwu z dnia 24 stycznia 2017 r. (k.76 akt Sp. [...]), iż od roku 2014 (a więc przed datą zgłoszenia wynalazku do ochrony w dniu 15.05.2015 r.) wprowadza do obrotu nagrzewnice wodne [...] w obudowie z lekkiego i wytrzymałego materiału EPP (tj. spienionego polipropylenu), w których stosuje innowacyjny zespół mocowania i regulacji kierownic powietrza (tj rozwiązanie objęte spornym patentem). Uprawniony powołał się przy tym na swój cennik z 2014 r. (k.23 verte-24 verte akt Sp. [...]) oraz wyciągi z broszury produktowej, katalogu projektanckiego i ulotki produktowej dotyczące nagrzewnic wodnych [...] (niezałączone do sprzeciwu) jako dowody wprowadzenia do obrotu w 2014 r. spornego rozwiązania. Ponadto, w pkt. 7.1 i 7.2 na str. 20 pozwu (k.76 verte akt Sp. [...]), uprawniony opisuje konstrukcję wprowadzanego do obrotu w 2014 rozwiązania, podając, ze "wskazany zespół składa się z gniazda osadczego oraz sworznia montażowego, przy czym gniazdo osadcze jest elementem obudowy" oraz "Gniazdo osadcze posiada otwór montażowy wydrążony pomiędzy powierzchniami montażowymi. W tym otworze za pomocą sworznia montażowego - jest osadzona kierownica powietrza. Sworzeń montażowy posiada dwa talerze dociskowe". Powyższy opis wraz z zamieszczonymi w pkt. 7.1 pozwu zdjęciami (patrz, zwłaszcza lepszej jakości kopie tych zdjęć, w aktach patentu) pozwala zidentyfikować to rozwiązanie jako rozwiązanie o cechach znamiennych zastrzeganych w zastrz. 1 jako "gniazdo montażowe (5) stanowi nacięcie ścianki obudowy, począwszy od jej krawędzi na odległość wyznaczoną miejscem montażu sworznia montażowego (3), który jest wyposażony w dwa integralne z nim okrągłe kołnierze dociskowe (2), przy czym grubość ścianki obudowy w miejscu wspomnianego nacięcia wyznacza odległość pomiędzy powierzchniami montażowymi (4) kołnierzy dociskowych (2), a szerokość tego nacięcia odpowiada średnicy sworznia montażowego (3), na którym się wspiera integralna z nim łopatka (1)." Dodatkowo, w pkt. 10 na str. 22 i 23 pozwu (k.74 i k.75 verte akt Sp. [...]) zamieszczono rysunki łopatek z podwójnymi talerzami dociskowymi po każdej stronie. Wraz z materiałem zamieszczonym w pkt. 7.1 i 7.2 pozwu (patrz powyżej) pozwalają one zidentyfikować to rozwiązanie także jako rozwiązanie o cechach znamiennych zastrzeganych w zastrz.7 jako "gniazda montażowe (5) i sworznie montażowe (3) występują parami w stosunku do każdej łopatki (1), a każde gniazdo montażowe (5) stanowi nacięcie ścianki obudowy, począwszy od jej krawędzi na odległość wyznaczoną miejscem montażu danego sworznia montażowego (3), który jest wyposażony w dwa integralne z nim okrągłe kołnierze dociskowe (2), przy czym grubość ścianki obudowy w miejscu wspomnianego nacięcia wyznacza odległość pomiędzy powierzchniami montażowymi (4) dwóch kołnierzy dociskowych (2), a szerokość tego nacięcia odpowiada średnicy danego sworznia montażowego (3), na którym się wspiera integralna z nim łopatka (1)". Uprawniony wskazuje przy tym swój rysunek wykonawczy rozwiązania oraz faktury z 2013 r. (k.24 -25 akt Sp. [...]) jako dowody na przedstawioną konstrukcję łopatek w opisywanym rozwiązaniu wprowadzanym do obrotu w 2014 r. Należy w tym miejscu podkreślić, zwłaszcza wobec stawianych w skardze zarzutów braku tożsamości spornego wynalazku z rozwiązaniem przywoływanym w pozwie z dnia 24 stycznia 2017 r. wniesionym przez skarżącego do Sądu Okręgowego w [...], iż okoliczności wprowadzenia spornego rozwiązania do obrotu potwierdzają zeznania R. D., jednego z projektantów spornego rozwiązania, przesłuchanego [...] listopada 2018 r. przed Sądem Okręgowym w [...]. Oświadczył on, że "Jeśli chodzi o (sporny) system mocowania łopatek, to po raz pierwszy system ten został zastosowany najprawdopodobniej w 2012 albo 2013 roku. Produkty zostały wprowadzone na rynek w 2014 r." (k.16 akt Sp. [...]) Również zeznając w postępowaniu administracyjnym przed Urzędem Patentowym w dniu 7 grudnia 2020 r. R. D. oświadczył, że na wydruku cennika uprawnionego z 2014 widzi urządzenie "[...], w którym zostało zastosowane to rozwiązanie, które jest przedmiotem obecnego patentu" (k.199 akt Sp. [...]). W tej sytuacji, w ocenie Sądu organ zasadnie podzielił argumenty Uprawnionego, że co prawda, samo pojedyncze stwierdzenie zawarte w pozwie, że uprawniony od 2014 r. nagrzewnice wodne [...] zawierające "innowacyjny zespół mocowania i regulacji kierownic powietrza" nie stanowi ujawnienia wszystkich cech spornego wynalazku; podobnie należy ocenić stanowisko Uprawnionego, że pojedynczo rozpatrywane materiały w postaci rysunków konstrukcyjnych, cenników i protokołów z nie stanowią ujawnienia wszystkich cech spornego wynalazku. Niemniej jednak, dokonując całościowej oceny materiału dowodowego (w tym zeznań świadka), w sposób prawidłowy organ uznał, iż wszystkie istotne cechy spornego rozwiązania zostały ujawnione na skutek jego jawnego stosowania przez uprawnionego, przed datą według której oznacza się pierwszeństwo tego wynalazku. W myśl wyżej przywołanych przepisów P.w.p., udowodnienie braku nowości rozwiązania wymaga wykazania łącznie trzech następujących przesłanek: udostępnienia rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Jak zasadnie wskazał Urząd Patentowy, zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniach patentowych niezależnych 1 i 7, przy czym zastrzeżenia patentowe zostały przywołane w decyzji, jak i we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia. Wobec podważania przez Uprawnionego tożsamości rozwiązania technicznego wskazywanego w dokumentach złożonych przez wnioskodawcę w sprawie aktualnie kontrolowanej, z rozwiązaniem spornego wynalazku, Urząd Patentowy wyjaśnił tę kwestię poprzez odwołanie się do treści zeznań świadka R. D. Świadek ten potwierdził, iż w załączonym do pozwu uprawnionego z 2017 r. cenniku urządzenie [...] znajduje się urządzenia chronione spornym patentem. Zdaniem Sądu, zeznania ww. świadka (zwłaszcza zeznania złożone bezpośrednio przed organem, we wcześniejszej ich części – wypowiedzi spontanicznej, poprzedzającej pytania pełnomocnika Uprawnionego), słusznie zostały przez organ uznane za wiarygodne. Podkreślenia wymaga, iż jest to świadek zorientowany w problematyce technicznej rozpoznawanej sprawy, a zarazem bezstronny, niezwiązany z wnioskodawcą. Uczestniczył on w procesie projektowania nagrzewnicy wodnej [...], w której było zastosowane przedmiotowe rozwiązanie (vide - zeznania świadka na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu 7 grudnia 2020 r.). Zdaniem Sądu, jego wypowiedzi korelują z pozostałymi, pisemnymi dowodami składającymi się na materiał dowodowy sprawy, stanowiąc ich spójne dopełnienie. Wykazano zatem, że Uprawniony już w 2014 r. wprowadzał do sprzedaży urządzenia wyposażone w sporne rozwiązanie (nagrzewnice wodne [...]), czemu dał wyraz pozwie z 24 stycznia 2017 r. żądał zaprzestania korzystania ze tegoż rozwiązania przez Uczestnika, co zatem miało miejsce, zanim jeszcze zgłosił je do Urzędu Patentowego w celu objęcia ochroną patentową Oceny powyższej nie może wzruszyć przedłożona przez Uprawnionego prywatna opinia rzecznika patentowego prof. P. A., z której wynika, że same zeznania świadka w powiązaniu z cennikiem z czerwca 2021 r. nie stanowią dowodu ujawnienia przedmiotowego wynalazku. Zdaniem Sądu, opinia powyższa jako dokument prywatny, nie może mieć wartości przesądzającej w sprawie, aczkolwiek winna znaleźć odzwierciedlenie tak w decyzji, jak i w uzasadnieniu wyroku jako integralna część stanowiska jednej ze stron postępowania. Tak więc należy stwierdzić, iż wobec przekonujących i popartych należytą oceną zgromadzonych dowodów wywodów organu o braku nowości spornego rozwiązania przedstawionych przez organ, Sąd nie podzielił stanowiska zawartego w załączonej do akt opinii. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż zdaniem Sądu, organ działał na zasadzie postępowania kontradyktoryjnego, zaś w ramach przyznanej ustawowo zasady swobodnej oceny dowodów, nie przekroczył jej granic. Uzasadnił należycie swoje stanowisko, wiążąc je z wynikiem analizy postępowania dowodowego. Na stronach 9/12 zaskarżonej decyzji odniósł się do wszelkich twierdzeń faktycznych skarżącej spółki, w tym do oceny zeznań św. R. D. Zanegował w sposób merytoryczny stanowisko strony zawarte w ww. opinii rzecznika patentowego P. A. Reasumując, organ nie naruszył w sposób mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia przepisów proceduralnych – w szczególności art. 7, 77 §1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., prawidłowo dokonując subsumpcji relewantnych w sprawie przepisów prawa materialnego (art. 24 i 25 P.w.p.). Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 września 2021
- Symbol z opisem
- 6461 Wynalazki
- Skarżony organ
- Urząd Patentowy RP
- Sędziowie
- Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/ Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/ Paweł Gorajewski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny